Tapgyr– Iýun 2023 –Grace & Truth žurnaly
Mukaddes Kitabyň Gahrymanlary
Köne Ähtden ýygnananlar,4-nji bölüm
Ybraýym we Yshak Rebbiň dagynda RD
Ybraýym ol ýeriň adyny «Reb RD üpjün eder» diýip atlandyrdy; şu güne çenli-de: «Rebbiň RD dagynda üpjün ediler» diýilýär. —Gelip çykyş 22:14 NKJV
Hudaýyň Öz üpjünçiligi
Hudaý adama seredýär. Ol ähli zerurlyklarymyzy üpjün edýär, ýöne aýratyn-da, adamyň ýykylanyndan bäri bilýän iň esasy zerurlygyny üpjün edýär: gurbanlyk gurbanlyk zerurlygyny. Ybraýym muny öz oglyny gurban etjek wagtynda oňa: «Oglum, Hudaý Özüne ýakma gurbanlyk üçin guzy üpjün eder» (8-nji aýat) diýeninde düşünen bolmaly.
Gurbanlyk guzy üpjün edip biljek ýeke-täk Hudaýdy, we ol ilkinji nobatda Hudaýyň Özüne niýetlenendi: «Hudaý Özüne Özüne ýakma gurbanlyk üçin guzy üpjün eder.» Bu guzy, şeýle diýsek, Hudaýyň öz guzy bolup, Hudaýyň bellenen Guzy hökmünde Mesihiň bir görnüşidi. Yshagyň gurban edilmegi Mesihiň gurbanlygynyň bir görnüşidi – dünýäniň düýbi tutulmazdan öň Hudaý tarapyndan öňünden bellenen (seret Ýahýa 1:29,36; 1 Petrus 1:19-20; Ylham 5:6).
Bu Guzy günäkär adamyň ähli zerurlyklaryny üpjün etdi, ol muny özbaşdak edip bilmeýärdi. Ýöne ol Hudaýyň ähli mukaddes talaplaryny hem kanagatlandyrdy. Hakykatdan-da, Mesih Öz gurbanlygy bilen Hudaýy özboluşly bir ýagdaýda şöhratlandyrdy. Gelip çykyş 22-de ünsümize hödürlenýän guzy ýakma gurbanlyk, ot bilen edilýän gurbanlyk, Reb üçin ýakymly ysdy (8:21; Lewiler 1:9,13,17; Efesliler 5:2). Zerurlygy Hudaýdan başga hiç kim üpjün edip bilmezdi, we 1 Petrusdaky ýokarda agzalan aýatdan görnüşi ýaly, Ol dünýäni ýaratmazdan öň hem muny üpjün edipdi.
Gurbanlyk guzy üpjün eden Hudaýymyz nähili beýik! Adam ata bilen How ene hem Eden bagynda deri eşikler bilen geýindirilenlerinde (Gelip çykyş 3:21) şeýle tejribe geçirdiler. Hudaý ilkinji gurbanlygy getiren we ilkinji adam jübütiniň ýalaňaçlygyny ýapmak üçin haýwanyň derileri bilen geýindiren. Simwoliki taýdan bu olaryň ruhy ýalaňaçlygyny, ýagny Hudaýyň öňündäki günäkär ýagdaýyny ýapdy. Ybraýym hem Reb onuň zerurlyklaryny üpjün edende we onuň gözlerini ogly üçin orunbasara gönükdirende (22:13) muny başdan geçirdi.
Hudaýyň adynyň şöhratlary
Bu ajaýyp üpjünçiligi ýatlamak üçin Ybraýym ol ýeriň adyny «Reb RD üpjün eder» diýip atlandyrdy, bu ýewreý dilinde diňe bir söz: Ýehowa-Jire. Ybraýym Rebbiň RD goşma adyny ulandy, bu Onuň şeýle hereket etmek we Özüne ýakma gurbanlyk üçin guzy üpjün etmek Onuň şöhratly häsiýetleriniň biridigini görkezýär. Hudaýyň bu ajaýyp ady Köne Ähtde açylan goşma atlaryň birinji tapgyrydyr:
- Reb RD üpjün eder – Ýehowa-Jire (14-nji aýat).
- Reb RD Seni sagaldýan – Ýehowa-Rofe (Müsürden çykyş 15:26).
- Reb RD Meniň baýdagym – Ýehowa-Nissi (Müsürden çykyş 17:15).
- Reb RD Seni mukaddes edýän – Ýehowa-M’Kaddaş (Müsürden çykyş 31:13; Lewiler 20:8, 21:8).
- Reb RD Parahatçylykdyr – Ýehowa-Şalom (Kazylar 6:24).
- Reb RD Goşunlaryň – Ýehowa-Sabaot (1 Şamuwel 1:3,11).
- Reb RD Meniň Çopanym – Ýehowa-Raah (Zebur 23:1).
- Reb RD Biziň dogrulygymyz – Ýehowa-Sydkenu (Ýeremiýa 23:6, 33:16).
- Reb RD Uran – Ýehowa-Nakeh (Ezekiýel 7:9).
- Reb RD Ol ýerde – Ýehowa-Şamma (48:35).
Birinji at Hudaýyň günäkär adamyň iň esasy zerurlygyny, ýagny Orunbasara bolan zerurlygy üpjün edýändigini görkezýär. Bu Hudaýyň Özüni we Öz tebigatynyň köp taraplaryny has köp açyp biljek esasy. Soňky at Onuň ähli zady Öz şöhratly barlygy bilen doldurýandygyny görkezýär: Reb RD Ol ýerde; we Ol ähli zady dolduran ýerinde günä üçin ýer ýok, çünki Hudaý ähli zatda ähli zat bolar (seret 1 Korinfliler 15:20-28).
Rebbiň Dagy RD
Onda biz Hudaýyň Özüni şeýle açan ýerine hem üns bermelidiris, Ol Özüni ýakma gurbanlyk üçin Guzy üpjün edýän hökmünde tanatdy. Ol muny Rebbiň RD dagynda etdi. Bu möhüm aňlatma. Hudaý Özüni bu dagda, Ybraýymyň Öz pikirleriniň derejesinde tapan ýerinde açdy, Lotuň saýlan Iordan düzlüginde däl (Gelip çykyş 13:10-11). Hudaý Ybraýymy, şeýle diýsek, Öz gök barlygyna çagyrdy. Şol bir zat dagda Reb Isadan ylahy tälim alan şägirtlere hem boldy (Matta 5:1). Olar Onuň şöhratyny gören we Onuň beýikliginiň şaýatlary bolan “mukaddes dagda” (2 Petrus 1:18) boldy (16-18-nji aýatlary göz öňüne getiriň).
Mundan başga-da, bu dag “Rebbiň RD dagy” hökmünde beýan edilýär. Biz şol bir aňlatmany Müsürden çykyş kitabynda Hudaýyň Sina dagyndaky açylyşy bilen baglanyşykly ulanylýandygyny görýäris. Musa gaýynatasynyň sürüsini çölde Horebe, Hudaýyň dagyna alyp barşy ýaly, Ysraýyl halkyny hem çölde bu daga alyp gitdi (Müsürden çykyş 3:1, 18:5, 24:13).
Müsürden çykyş kitabyna görä, Sina dagy Hudaýyň tagtda oturan dagydy. Ol Özüni gulçulykdan halas eden halkyna Öz aýratyn hazynasy bolmak üçin açmagy arzuw etdi. Şonuň üçin biz, şeýle diýsek, mukaddes ýerde, we Musa ýaly aýakgaplarymyzy çykarmalydyrys. Şeýlelik bilen Ysraýyl halky – we iň möhümi ruhanylar – Hudaý bilen dagyň eteginde duşuşmak üçin özlerini mukaddes etmelidiler (19:10-17).
Ýöne bu aňlatma, “Hudaýyň dagy,” diňe Sina dagyna degişli däl. Ol Sion dagy we ybadathana dagy üçin hem ulanylýar, Hudaýyň barlygynyň görünýän nyşany bolan äht sandygynyň ol ýerde dynç alyş ýerini tapanyndan soň (seret Zebur 15:1, 24:3, 48:1-2). Bu ybadathana dagyna degişli hakykatdan-da gaty täsirli, çünki Gelip çykyş 22, 1 Hronika 21–22 we 2 Hronika 3 arasynda açyk baglanyşyk bar. Ybraýym Moria ýurduna Hudaýyň oňa aýtjak daglarynyň birinde ogluny gurban etmek üçin gitdi, şol wagt Dawut patyşa öz ýakma gurbanlyk gurbanlyk sypasyny Moria Moria dagynda gurdy.
Bu günäkär halk üçin günäniň öwezi dolnan ýerdi, Ysraýyl üçin ýakma gurbanlyk gurbanlyk sypasynyň ýeri, bu Hudaýa Öz halkynyň arasynda ýaşamaga mümkinçilik berdi. Ybraýymyň ogluny gurban eden Moria dagy, Hudaýyň halky üçin ýakma gurbanlyk gurbanlyk sypasynyň ýeridi. Şonuň üçin bu dag Golgata ýerine, Hudaýyň “Öz Ogluny gaýgyrman, ählimiz üçin gurban eden” (Rimliler 8:32) ýerine yşarat edýär.
Şeýle etmek bilen Ol geljekki Ruhdaky ybadathana, Mesihiň ölümden direlişinden soň gurulmaly diri Hudaýyň Ybadathanasy üçin adalatly esas goýdy!
Gugo Bouter tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Indiki aý bu tapgyryň 5-nji bölümine garaşyň.
