Hristianyň gatnaşygy näme
bu dünýäniň hökümetlerine garşy, we olara baglylykda biziň jogapkärçiligimiz barmy? Birinjiden, Pawlus we Petrus resullar arkaly berlen üç sany açyk buýruk bar:
«Her bir jan höküm sürýän häkimiýetlere tabyn bolsun. Sebäbi Hudaýdan başga häkimiýet ýok, we bar bolan häkimiýetler Hudaý tarapyndan bellenendir» (Rimliler 13:1 NKJV).- «Olara hökümdarlara we häkimiýetlere tabyn bolmagy, gulak asmagy, her bir gowy işe taýyn bolmagy ýatlat» (Titus 3:1).- «Şonuň üçin Rebbiň hatyrasyna her bir ynsan düzgünine tabyn boluň, patyşa iň ýokary hökmünde, ýa-da häkimlere… Sebäbi bu Hudaýyň islegi, ýagşylyk etmek bilen akmak adamlaryň nadanlygyny dymdyrmak üçin – azat hökmünde, ýöne azatlygy erbetlik üçin örtük hökmünde ulanman, eýsem Hudaýyň gullukçylary hökmünde… Hudaýdan gorkuň. Patyşany hormatlaň» (1 Petrus 2:13-17).
Ýokardaky aýatlardan görnüşi ýaly, hristianyň umumy ýagdaýy tabynlyk we hormat bolmalydyr. Sitata getirilen ýerlerde berlen bu nesihatlara hiç hili aýratynlyk görkezilmeýär. Käbir hristianlar diňe dogry hökümetlere – Hudaýyň kanunlaryna eýerýänlere tabyn bolup biljekdigimize ynanýarlar we öwredýärler. Ýöne bu resullar tarapyndan aýdylmaýar. Hakykatdan-da, Pawlus we Petrus bu buýruklary mukaddeslere ýazanda, Imperator Neron Rim Imperiýasyny dolandyrýardy. Ol Hudaýsyz we erbetdi, onuň hökümeti hem şeýledi; ol hristianlary yzarlaýjydy. Şonuň üçin biziň tabynlygymyz haýsydyr bir hökümetiň dogrulygyna ýa-da dogry däldigine, ýa-da hökümet görnüşine, demokratik, awtoritar ýa-da başga bir zat bolmagyna esaslanmaly däldir. Ähli hökümetler, görnüşine garamazdan, höküm sürmek üçin öz häkimiýetlerini Hudaýdan alýarlar. Olar bu häkimiýeti ýalňyş ulanan bolsalar, Oňa jogap bererler. Käwagt Hudaý bir ýurduň administrasiýa görnüşini üýtgetmek üçin söweşleri ýa-da rewolýusiýalary ulanar. Şeýle üýtgeşme bolanda, hristian öz Rebine wepaly bolup dowam etmelidir.
Pawlus Rimliler 13:1-7-de hökümetleriň nädip işlemelidigini suratlandyrmaýardy. Ol hökümdarlara ýa-da hökümdar bolmak isleýänlere hökümeti nädip dolandyrmalydygy ýa-da gurmalydygy barada ýazmaýardy. Gaýtam, resul hristianlara näme üçin tabyn bolmalydyklary we hökümetiň maksady barada öwredýärdi. Hudaý hökümete «gylyç» (4-nji aýat) güýjüni, polisiýa ýa-da harby görnüşinde, tertibi saklamak üçin berdi. Bolmasa, adam ýurtda anarhiýa we betertiplik sebäpli işläp bilmezdi – «gylyç» ynsanlaryň bähbidi üçin berildi. Bu Nuhuň suw joşgunyndan soň berlen ähtine (Gelip çykyş 9:4-6) çenli yza uzalýar.
Petrus resul hem bize tabyn bolmak üçin bir sebäp berýär: bu «Rebbiň hatyrasyna» (1 Petrus 2:13). Reb Isa bu zady Simon Petrusy Öz ýer ýüzündäki gullugy döwründe Matta 17:24-27-de gaty şahsy ýagdaýda öwredipdi. Ol ýerde, bu Ysraýylyň häkimiýetleri, dolandyryjy geňeş, Sanhedrin bilen baglanyşyklydy. Reb Petrusyň «ogullary azatdyr» (26-njy aýat) diýip aýtdy, ýagny Hudaýyň ogullary uniwersumyň beýik Patyşasynyň çagalary bolandygy üçin olaryň salgyt düzgünlerine tabyn bolmaga borçly däldiler. Ýöne, «olary kemsitmezlik» (27-nji aýat) üçin olaryň hökümdarlygyna tabyn bolmalydy – Petrus üçin uly sapak! Bu garaýyş, resulyň Mukaddes Ruhyň görkezmesi bilen 1 Petrus 2:13-17-de «Rebbiň hatyrasyna» (13-nji aýat) we «azat» (16-njy aýat) hökmünde gaýtalanan takyk sapakdyr. Hakykatdan-da, ogullary azatdyr, ýöne biz hemişe häkimiýetleriň öňündäki öz hereketlerimiziň Mesih üçin şaýatlygymyza nädip täsir edýändigini göz öňüne tutmalydyrys.
Ýöne bu dünýäniň hökümetlerine tabynlykda aýratynlyklar ýokmy? Hakykatdan-da bar. Resullar 5:29-da Petrus hökümdarlara: «Biz [imanlylar] adamlara däl-de, Hudaýa gulak asmaly» diýdi. Bu ýerde hökümdarlar hristianlaryň hoş habary wagyz etmegini we adamlara Mesihiň direlişi barada aýtmagyny bes etmäge synanyşýardylar. Bu meselede bizde has ýokary häkimiýet, Hudaýyň häkimiýeti bar. Ol bize hoş habary wagyz etmegi buýurdy. Hudaýyň häkimiýeti adamyň häkimiýeti bilen çaknyşanda, biz adama däl-de, Hudaýa tabyn bolmaly. Bu görnüşli zatlaryň başga mysallary hem bolup biler, we käwagt imanlylar üçin şol ýagdaýlarda näme etmelidikleri gaty açyk bolmaz. Bu bolanda, biz Hudaýdan Onuň akyldarlygy üçin aglamaly, we bir-birimize rehimdarlyk we kiçigöwünlilik görkezmeli.
Oňyn tarapdan, biziň gatnaşmaly ruhy maşklarymyz we jogapkärçiliklerimiz bar:
«Ilki bilen, men ähli adamlar üçin, patyşalar we ähli häkimiýetde bolanlar üçin dilegleriň, dogalaryň, haýyşlaryň we şükürleriň edilmegini haýyş edýärin, şeýlelik bilen biz ähli dindarlykda we mertebede asuda we parahat durmuş geçirip bileris» (1 Timoteos 2:1-2 NASB95).
Biz hökümdarlar üçin «asuda we parahat durmuş geçirmek üçin» doga edýäris. Başgaça aýdylanda, biz olaryň parahatçylygy we tertibi saklap bilmegi üçin doga edýäris, şeýlelik bilen biz öz durmuşymyzy ýaşap bileris we hoş habar päsgelçiliksiz ýaýramagyny dowam etdirip biler. Ýene-de, Pawlus bu sözleri ýazanda Neron imperatordy. Mundan başga-da, Neron ahyrsoňy Pawlusy we Petrusy jezalandyrdy diýip aýdylmalydyr. Elbetde, ol öz erbetligi üçin Hudaýa hasabat berer.
Reb Isa ýer ýüzünde bolanda, ol sessiz-üýnsüz hoş habary wagyz etdi, kesellileri sagaltdy we adamlary jynlaryň güýjünden halas etdi (Resullar 10:38). Onuň käbir şägirtleri, imana gelmezden öň, «Simon Zelot» (Markus 3:18 NKJV) ýaly, zelotlardy. Grek sözi, sikarioi, «hanjarçylar» ýa-da «ganhorlar» diýmegi aňladýar. Şeýle adamlar Ýahudada Rim hökümdarlygyny agdarmaga bagyşlanandylar. Ýöne Isa olary şol durmuşdan çagyrdy. Mesih hiç haçan Rim we onuň syýasaty bilen gatyşmady. Tersine, Onuň duşmanlary ony bu meselede duzaga düşürmäge synanyşanda, ol olara Hudaýa we Sezara tabyn bolmagy aýtdy (Matta 22:15-21).
Mesihiň duşmanlarynyň ikiýüzlüligi
bu ýerde geň galdyryjy we açykdy: olar Ony Sezara garşy pitneçi, pitne ýa-da gozgalaň isleýän diýen aýyplama bilen tabşyrdylar. Bu ýalandy! Şeýle-de bolsa, Ol bu adalatsyz aýyplama garşy protest etmedi. Gaýtam, Ol «Özüni dogry höküm edýäne tabşyrdy» (1 Petrus 2:23), we biz «Onuň yzlaryna eýermeli» (21-nji aýat). Mesihe garşy erbetligiň ironiýasy, olar pitne üçin höküm edilen Barabbasy (Luka 23:19) soradylar. Mesih hiç haçan gozgalaňa ýa-da pitne gatnaşmady, we biz hem gatnaşmaly däldiris.
Hristianlar syýasy hereketler bilen, esasanam ýaşaýan ýerlerinde jemgyýetçilik tertibini we parahatçylygy bozýanlar bilen baglanyşykly bolmaly däldirler. Olar başga bir ýurduň – asman parahat ýurduň ilçileri bolmalydyrlar, ol ýerden Patyşasy bellenen wagtda dünýä uly güýç we şöhrat bilen açylar. Şonda dünýä ahyrsoňy dogry hökümetiň nämä meňzeýändigini biler we düşüner. Şol wagta çenli, biz öz şahsy durmuşymyzda we ýygnaklarymyzda Hudaýyň Patyşalygynyň aýratynlyklaryny görkezeliň:
«Sebäbi Hudaýyň Patyşalygy… dogrulyk we parahatçylyk we Mukaddes Ruhda şatlykdyr» (Rimliler 14:17)!
Amin.
