Tapgyr– Maý 2025 –Merhemet we Hakykat Žurnaly
Mukaddes Kitabyň Şahsyýetleri
Köne Ähtden Saýlama Pikirler
Bölüm 25
Daniýeliň doga durmuşy
Daniýel ýazgynyň gol çekilendigini bilende, ol öýüne gitdi. Ol öz ýokarky otagynda, penjireleri Iýerusalime tarap açyk durka, şol gün üç gezek dyzyna çökdi we Hudaýynyň öňünde doga etdi hem şükür etdi, irki günlerden bäri adaty bolşy ýaly. —Daniýel 6:10NKJW
Milletleriň döwürleri
Daniýel atalarynyň Hudaýynyň şäheri Iýerusalimden uzakda, Babylda sürgünde ýaşaýardy. Iýerusalim Babylyň patyşasy Nebukadnezaryň eline düşeninden soň, Hudaýyň halkynyň taryhynda möhüm öwrülişik bolup geçdi. Saýlanan şäher Iýerusalim indi Hudaýyň ýerdäki ýaşaýan ýeri we Onuň hökümetiniň merkezi däldi. Hudaýyň garaýşynda Ysraýyl "Lo-Ammi", ýagny "Meniň halkym däl" (Hos. 1:9) bolupdy. Hudaý olary indi Özüne degişli millet hökmünde ýa-da Öz adalatly hökümdarlygyny amala aşyryp biljek millet hökmünde ykrar edip bilmedi.
Daniýel kitabynyň içinde biz Hudaýy «asman Hudaýy» hökmünde görýäris (2:18-19,37,44), çünki Ol ýerdäki tagtyndan asmandaky tagtyna çekilipdi. Ýerdäki hökümet güýji Nebukadnezaryň eline berlipdi, ol adamlaryň we haýwanlaryň üstünden doly ygtyýarlyga eýedi (2:37-38). Hudaý Öz halkyny we şäherini bu dünýä hökümdarynyň eline beripdi (1:1-2). Bu täze döwri yglan etdi: «Milletleriň döwri» (Luka 21:24). Bu döwürde milletler möhüm orun eýeleýär. Bu döwür Mesihiň ikinji gelişi we Onuň Patyşalygynyň gurulmagyna çenli dowam eder. Dünýä güýçleriniň taryhynyň ahyrynda, asman Hudaýy ebedi patyşalyk gurar: Ynsan Oglunyň patyşalygy (Daniýel 2:44, 7:13-14). Şonda Ysraýyl Hudaýyň halky hökmünde dikeldiler we Iýerusalim ýene-de dünýä hökümdarlygynyň merkezi bolar.
Ilkinji hökümdar Adamdan (Gel. 1:28), Iýerusalimde Rebiň tagtynda oturan Dawut we Süleýmandan (1 Tar. 29:23) geçip, hakyky Parahatçylyk Şazadasyna (Iş. 9:6-7) çenli bir çyzyk çekip bolar. Ol Mesihdir, Onuň aýaklarynyň astyna gökdäki we ýerdäki ähli zat tabyn ediler (Zeb. 8:6; 1 Kor. 15:24-27). Onuň hökümdarlygy Ysraýyl ýaly, ýalňyşyp, diri we hakyky Hudaýdan ýüz öwren milletleriň agalygyna son goýar. Danyýel 2-däki Daş we Danyýel 7-däki Ynsan Ogly Mesih, milletleriň başynyň garşylygydyr. Ol tizden dünýä agalygyny amala aşyrmak üçin ahlak hukukyny ýitiren Nebukadnezaryň ýerini eýelär. Mesihň Patyşalygy gelende, ahyrsoňy adalat we parahatçylyk höküm sürer.
Daniýel we onuň dostlary bize görelde hökmünde
Daniýeliň kitaby diňe bir dünýä taryhynyň gidişini beýan edýändigi üçin däl-de, eýsem dünýä güýçleriniň taryhy bilen baglanyşykly we köplenç oňa garşylykly ýagdaýda-da, kitap Hudaýyň halkynyň galyndysy üçin kynçylyklary suratlandyrýar, bu ýerde Daniýel we onuň üç dosty hökmünde görkezilýär. Bu ýazgy örän gyzykly, sebäbi bu wepaly, kiçijik galyndyda biz Hristian dünýäsiniň soňky günlerinde, özüni buthana hasaplaýan döwründe Mukaddes Kitaba ynanýan galyndynyň suratyny hem görüp bileris.
Therefore, the book of Daniel contains many lessons for us, for “the time has come for judgment to begin at the house of God” (1 Pet. 4:17). As in those days when unfaithful Israel had to be put aside, judgment on God’s testimony on earth is looming ahead. We live in perilous times, and God is looking for a remnant that is faithful to His Word and devoted to the place where God chooses to make His name abide (consider Rev. 3:8).
Nähili-de bolsa, beýik Patyşanyň şäheri Iýerusalim Danyýeliň durmuşynda hemişe möhüm rol oýnan bolsa, biz hem gökdäki Iýerusalimi, ýaşaýan Hudaýyň ybadathanasyny we ýerdäki ylahy nury açyp görkezijini gymmat saýmaly (Mat. 5:14; 1 Tim. 3:15; Ýew. 12:22; Ylh. 21:9-10). Danyýel doga eden wagtynda penjirelerini Hudaýyň şäherine tarap açyk goýýardy. Günde üç gezek onuň gözleri ata-babalarynyň şäherine gönükdirilýärdi (1 Pat. 8:27-53 serediň). Onuň ýüregi bir wagtlar Hudaýyň Öz adyny mesgen tutan şäherindedi, ol şäher harabaçylykda ýatyrdy.
Daniýel 9-da biz onuň mukaddes şäher üçin doga edip, ýalbarandygyny, pygamberlik sözüni nazara alandygyny görýäris (2-nji aýat). Şonuň üçin oňa şäheriň geljekki dikeldilişi barada düşünje berildi, 70 hepde baradaky meşhur pygamberlikde görşümiz ýaly (24-27-nji aýatlar). Daniýeliň garaýşy Hudaýyň Ruhdaky häzirki mesgeni bolan Ybadathana garşy biziňki ýaly bolmaly. Biz onuň abadançylygy barada alada edýärismi? Onuň bähbitleri bize täsir edýärmi? Biz onuň gözelliginiň köp bölegini harabalyga öwüren ähli kemçiliklerimize garamazdan, Hudaýyň pikirlerine laýyklykda bolşy ýaly Ybadathana tarap gözümizi gönükdirýärismi?
Eger şeýle bolsa, we eger biz, Daniýel ýaly, şäher we Hudaýyň halky üçin doga etsek, Hudaý hem bize Öz şäheriniň geljeginiň ajaýyp görnüşini berer. Şonda biz gözümizi şol asman şäherine, Täze Iýerusalime gönükdirip bileris, ol Hudaýdan asmandan inip, göz gamaşdyryjy gözellikde geler. Şeýlelikde, pygamberlik sözi “tassyklandy” (2 Pet. 1:19). Hudaýyň meýilnamalary şowsuz bolmaz, we Onuň Jemaat baradaky maslahatlary – Ol we Onuň söýgüsiniň Ogly bilen gaty ýakyn baglanyşykly bolan – şöhratly ýerine ýetiriler. Iman muňa bil baglap biler, sebäbi onuň asman şäherine tarap açyk penjireleri bar.
Ýeňýän
Şol bir wagtda, biz Mesihiň gelmeginiň öň ýanyndaky şu garaňky günlerde Hudaýyň Sözüne wepaly bolmaga çalyşýarys. Häzirki ähli zaýalanmanyň arasynda, biziň islegimiz Ruhyň ýygnaklara näme aýdýandygyny eşidýän ýeňijilere degişli bolmakdyr (Ylh. 2–3). Biz wepaly galyndynyň häsiýetlerini görkezmeli we Kilise baradaky hakykatlary, ýagny Hudaýyň ybadathanasy we şäheri, Mesihiň gelni we bedeni hökmünde durmuşa geçirmäge çalyşmaly.
Daniýel kitabynyň içinde biz bir adamy görýäris, ol Hudaýa duşmançylykly gurşawda Hudaýyň pikirlerine düşünje aldy. Biz hem butparazlyga doly dünýäde, hristian Babylynyň ortasynda nätanyşlar ýaly ýaşaýarys, bu ýerde Hudaýa gulluk butlaryň seždesi bilen garyşýar (Daniýel 5:3-4; 1 Petrus 5:13; Ylham 16–17 serediň). Şeýle-de bolsa, biz Hudaýyň dünýäniň we Ybadathananyň geljegi baradaky pikirlerini bilmäge hormatlydyrys. Resullaryň hatlary we Ylham kitaby nämeleriň boljakdygyny açýar. Hudaýyň Sözüni bilmek, Onuň pikirlerine düşünmek bizi dünýäniň ýaramaz täsirlerinden halas eder. Ol bize özümizi "paýhaslylar" ýaly alyp barmaga kömek eder (Daniýel 12:3). Adamlar şonda Hudaýyň Ruhunyň biziň içimizde ýaşaýandygyny we biziň içimizde yşyk, düşünje we ajaýyp paýhasyň bardygyny görerler (5:14, 11:33 serediň).
Butparaz dünýäde Hudaýyň halkynyň galanynyň goragy we içki aýdyňlanmasy Daniýel kitabynyň esasy temasydyr. Pygamberiň ady "Hudaý meniň kazyýetçimdir" diýmegi aňladýar. Hudaý Öz halky üçin çykyş edýär we olara adalat edýär. Ol olary duş gelýän kynçylyklardan geçirýär we olara Öz Ruhunyň kömegini berýär.
Daniýel 1-de biz Daniýeliň we onuň dostlarynyň patyşanyň butlara bagyşlanan iýmiti we içgisi bilen özlerini hapalamazlyk üçin berk kararyny görýäris. Hudaý olaryň wepalylygyny sylaglady we olara beden we ruh taýdan pata berdi. Olar köşgdäki beýleki ähli adamlardan akyldarlykda we bilimde üstün çykandyklaryny subut etdiler.
Daniýel 2 dünýä imperiýalaryny adam keşbindäki uly heýkel hökmünde suratlandyrýar, Nebukadnezar we onuň imperiýasy bolsa altyn kelle bilen görkezilýär. Bu täsirli heýkel bu dünýäniň güýçleriniň Hudaý bilen gatnaşygynda we Onuň öňündäki jogapkärçiliginde görkezýär – çünki adam jogapkärli mahlukdyr. Hudaý Nebukadnezara ähli güýji beripdi, we Ol ony hasaba çekjekdi (2:37-38).
Danyýel 3-de biz Nebukadnezaryň öz güýjüni berkitmek we dini nukdaýnazardan raýatlaryny berk saklamak üçin özüne altyn heýkel ýasandygyny görýäris. Şeýlelik bilen ol Hudaýyň beren güýjüni hyýanatçylykly ulandy we butparazlyga ýüz urdy. Hakyky Hudaýdan ýüz öwrüp, ol özüne bir hudaý ýasady, onuň öňünde ähli raýatlary dyza çökmelidi. 2-nji bapda Danyýel we onuň ýoldaşlary halas edildi, sebäbi Hudaý pygambere birdüşünjedünýä taryhynyň akymyna; 3-nji bapda Daniýeliň dostlary ýanýan otly peçden halas edildi tarapyndanpowerHudaýyň. Olaryň heýkeliň öňünde tagzym etmezlik karary agyr synaga sezewar edilse-de, Hudaý olara kömek etdi we olary halas etdi. Hudaýyň Ogly synaglarynda olaryň ýanyndady we Ol olaryň zynjyrlaryny çözdi. «Olaryň ähli ejirlerinde Ol ejir çekdi we Onuň Huzuryndaky Perişde olary halas etdi» (Iş. 63:9).
Daniýel 4 Nebukadnezar, onuň buýsanjy we soňraky däliligi, ýöne şeýle hem onuň Iň Beýik Hudaýy iň soňky ykrar etmegi barada gürrüň berýär. Hudaýdan ýüz öwreninde, adam Hudaý bilen akylly gatnaşyksyz haýwan ýaly bolýar. Bu bapda Daniýel patyşanyň maslahatçysy hökmünde çykyş etdi we ony toba çagyrdy (27-nji aýat).
Daniýel 5-de pygamber has berk hereket etdi – derrew geljek hökümi yglan etdi. Dogrusy, bu bapda biz 4-nji bapdakydan has agyr erbetligiň görnüşini tapýarys, ol ýerde adam guwanjy we özüňi beýgeltmek – Hudaýy nazara almazlyk bardy. 5-nji bapda Hudaýyň mukaddes ady masgaralanýardy, sebäbi ybadathanadan altyn we kümüş gaplar butlara hormat goýmak üçin hyýanatçylykly ulanyldy (2-4 aýatlar).
Danyýel 6 adalatsyzlygyň iň ýokary nokadyny suratlandyrýar, sebäbi bu ýerde ähli din ýatyrylyp, adamyň ybadaty bilen çalşyldy. Patyşadan başga hiç kime ýüz tutulmazlygy barada perman çykaryldy (7-9 aýatlar). Emma Danyýel hakyky Hudaýa gulluk etmegini dowam etdirdi we Hudaýynyň öňünde doga edýän we ýalbarýan ýagdaýda tapyldy.
Biz Hudaýa doly garaşlydygyny bilýän Hudaýyň bu adamy bilen onuň daş-töweregindäki tebigy adamyň ähli ýamanlygynyň arasynda nähili uly tapawudy görýäris. Tebigy adam:
Emma şol bir bapda, wepaly doga arkaly, Daniýel ýolbarslaryň hininden halas edildi. Hudaý Oňa hormat goýýanlara hormat goýýar (1 Sam. 2:30). Geliň, Daniýeliň bu mysalyny ýüregimize alalyň, şonda biz Hudaýa garaşlylygymyzy bilip, adalatsyzlyk we butparazlyk bilen bellenen dünýäde asmana tarap penjirelerimizi açyk saklarys. Gaty gysga wagtda bu ýerdäki ähli zat "Beýik Babyllar" we Ylham 13 we 17-nji baplardaky "haýwanyň" täsir edýän çäginde jemlener.
Goý, biz Daniýelden sapaklary özümiz üçin göz öňüne tutalyň.
Hugo Buter tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Indiki aýda bu seriýanyň jemlemesine garaşyň.
The basis of prayeraşakdaky ýaly sözler bilen beýan edilýär:Eger siz Meniň içimde galsanyz, we Meniň sözlerim siziň içizde galsalar,näme isleseňiz, şony dileseňiz, ol size berler” (Ýahýa 15:7Patyşa Jeýmsiň terjimesi). Ýene-de, “Söýgüli,Eger biziň ýüregimiz bizi ýazgarmaýan bolsa,onda biz Hudaýa ynamly bolarys. Biz näme sorsak-da, Ondan alarys,Sebäbi biz Onuň tabşyryklaryny berjaý edýäris we Onuň nazarynda ýakymly bolan zatlary edýäris.(1 Ýah. 3:21-22).—Çarlz H. Makintoş, "Doga we Doga Ýygnagy"