Tapgyr– Fewral 2025 –Rehmet we Hakykat Žurnaly
Mukaddes Kitabyň Şahsyýetleri
Köne Ähtden Ýygyndylar,Bölüm 22
Dawudyň Täze Öwgü Aýdymy
Ol agzyma täze aýdym saldy – Hudaýymyza öwgü; köpler ony görerler we gorkarlar, we Rebbe bil baglarlar. —Zebur 40:3NKJW
Täze aýdym
Mezmur 40 Mesihiň ýerdäki ýolunyň we Onuň ölümüniň özboluşly gymmatynyň beýanyny hödürleýän owadan messianik mezmurdyr. Bu mezmurda Onuň ten almagy (6-8 aýatlar) we Ysraýyl halkynyň arasyndaky şaýatlygy, uly ýygnak (9-10 aýatlar) bar. Soňra biz biziň günälerimiz sebäpli haçyň ejirlerini tapýarys, Ol olary Özüniňki eden (11-17 aýatlar). Biz indiki Onuň ölümden direlişi barada okamagymyza garaşyp bilerdik, ýöne onuň ýerine mezmur şol üns bilen, 1-5 aýatlarda başlaýar.
Zeburçy Dawut, Mukaddes Ruhyň ýolbaşçylygynda, direlişden, Mesihiň ölüm azaplaryndan halas bolmagyndan we onuň bilen gelýän täze azatlyk aýdymyndan başlady. Soňra ol bu şöhratly netijä getiren ýola yzyna seretdi. Mesih ölülerden ilkinji doglan, we Özüniňkiler bilen bilelikde ol ýeňiş aýdymyny, ähli ebedilikde eşidiljek täze aýdymy aýdýar. "Köp adamlar ony görüp gorkarlar we Rebbe bil baglarlar" (3-nji aýat).
Biz indi Oňa “gaýanyň üstünde” (2-nji aýat) duran bolsak-da, bu ýerde direliş ýeriniň suraty, biz Onuň özüni peseldip, ölüme boýun bolmagynyň, “hatda haçdaky ölüme-de” (Filipililer 2:8) zerurdygyny hiç haçan unutmarys. Biz Ony “Durmuşyň Şazadasy” (Resullaryň Işleri 3:15) hökmünde bilsek-de, Ol özüni bize “ahyryna çenli” (Ýahýa 13:1) söýýän Biri hökmünde gaýtadan-gaýtadan görkezýär. Biz Ony öldürilen Guzy hökmünde we “bizi günälerimizden Öz gany bilen ýuwan” (Ylham 1:5) hökmünde ebedi göreris we şöhratlandyrarys. Bu gök aýdymynyň, “täze aýdymyň” (5:9) beýik temasy bolup durýar, bu Mesih direlişi bilen yglan edilen täze döwrüň aýratynlygydyr.
Aýdym gurbanlyga esaslanýar
Täze zatlar – bu täze döwrüň nyşany bolan bereketler – Mesihiň gurbanyndan gelip çykýar. Ol köne äht boýunça edilen ähli gurbanlary ýerine ýetirdi. Köne Ähtiň esasy gurbanlarynyň ählisi Zebur 40:6-da agzalýar, ol Ýewreýler 10:5-8-de getirilýär. Ol "Gurban we sowgat Sen islemädiň" diýen setirde parahatlyk gurbanlary we däne gurbanlary bilen başlaýar. Bu "nahar gurbanlary" diýilýänlerde Ysraýylly iýmitiniň bir bölegini Rebbe we ruhanylara berdi.
Parahatçylyk gurbany umumy naharyň häsiýetindedi, sebäbi RebTertip, ruhany we gurban getiren ysraýylly oňa gatnaşdy. Bu gurban Hudaý bilen Öz halkynyň arasyndaky parahat gatnaşygyň we Hudaýyň çagalary hökmünde biziň özara gatnaşygymyzyň esasy hökmünde Mesihiň gurbanyny suratlandyrýar. "Biziň gatnaşygymyz Ata bilen we Onuň Ogly Isa Mesih bilen" (1 Ýah. 1:3).
Çörek gurbany gansyz gurbandy, şonuň üçinem ol Mesihiň ýer ýüzündäki Ynsan hökmünde kämil durmuşyny aňladýar, Onuň arassalygyny we Hudaýa wepalylygyny görkezýär. Ol ölüme öz janyny berende, bu Onuň Hudaýyň islegine boýun egmeginiň iň ýokary derejesi boldy. Gurbanlaryň kanunlary ýakylýan gurbanyň çörek gurbany bilen bilelikde bolmalydygyny görkezýärdi. Şonuň ýaly-da, Mesihiň gurbanlyk ölümi Onuň arassa ynsanlygyna esaslanýardy: öz janyny ölüme döküp, Onuň şahsyýeti Onuň ölümine aýratyn ähmiýet beren ýeke-täk Ynsan şoldy.
Mezmur 40-da Mesihiň işiniň ýakma gurbany tarapy möhüm orun eýeleýär. Bu gurban dolulygyna Hudaýa gurbanlyk sypasynda hödürlendi, Mesihiň Özüni "Hudaýa ýakymly ysly ys hökmünde" hödürlän Şahsdygyny suratlandyrýar (Efesliler 5:2; seret Ýewreýler 9:14). Ol Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek maksady bilen geldi, ynsan öz günäsi bilen Hudaýy masgar eden ýerde Ony şöhratlandyrmak üçin. Bu maksat bilen Ol Özüni meýletin hödürledi: "Eý Hudaýym, Seniň islegiňi ýerine ýetirmekden lezzet alýaryn" (Mezmur 40:8; oka Ýewreýler 10:7,9). Atanyň buýrugy Rebbiň Öz janyny bermegidi (Ýahýa 10:17-18). Şeýlelik bilen Ol Atanyň islegini ýerine ýetirdi, Ony ýer ýüzünde şöhratlandyrdy we Özüne berlen işi tamamlady (13:31, 17:4, 19:30).
Onuň işiniň günä gurbany tarapy Zebur 40-da agzalýan bolsa-da, ol Zebur 22-de has giňişleýin beýan edilýär. Ol ýerde biz Onuň biziň günälerimizi üç garaňky sagadyň dowamynda, Hudaý Ony terk edip, Öz mukaddes ýüzüni Günä göterijiden gizlän wagtynda (1,3-nji aýatlara serediň) nädip göterendigini görýäris. Hudaý Ony ölüm topragyna getirdi, Ol biziň üçin günä edilenden soň (2 Korinfliler 5:21) we günäkärleriň ölüminden dadandan soň.
Gurban kanunlarynda Hudaýyň günä garşy mukaddes gahar-gazaby, gany mukaddes ýere getirilen günä gurbanlarynyň düşelgäniň daşyna çykarylyp, doly ýakylyp ýok edilmelidigi baradaky tabşyryk bilen simwoliki taýdan beýan edilipdir. Şeýlelik bilen, Mesih mutlak ýalňyzlykda, Hudaýyň höküminiň ody içinde ejir çekdi. Zebur 22-de Mesihiň adamlaryň elinde çeken ejirleri hem giňişleýin agzalýar. 21-nji aýatyň ahyrynda, direlişde Ol Özüniň çuňňur kemsitmegine Hudaýyň jogabyny alanda, uly öwrülişik bolýar. Bu mezmuryň ikinji bölegi Onuň işiniň şöhratly netijelerini beýan edýär: Ybadathana, Ysraýyl we geljek Patyşalykdaky Milletler üçin bereketler. Ol indi Öz doganlary diýip atlandyrýanlarynyň arasynda (22-nji aýat; Ýahýa 20:17; Ýewreýler 2:12 serediň), Mesih Atany wasp edýär. Ol täze wasp we sežde aýdymyny galdyrýar.
Aýdymçy Halasgär
Biz bu ýerde Mesih ret edilen gününde ýehudylardan we butparazlardan ýygnalýan Kiliseň aýratyn artykmaçlyklaryny tapýarys. Bu Zebur 22-ni Zebur 40-yň täze aýdymy bilen açyk-aýdyň baglanyşdyrýar. Ol direlensoň, Mesih halas ediş işi arkaly Hudaýyň çagalary diýlip atlandyrylýan doganlarynyň arasynda Hudaýyň şanyna aýdym aýdýar. Ol ýolbarsyň agzyndan halas edildi we Ol Ony ölümiň azaplaryndan halas eden Öz Hudaýyny we Atasyny öwýär. Biz biziň günälerimiz üçin ölen we biziň aklanmagymyz üçin direlen (Rimliler 4:25) Onuň bilen bile öwýäris. Şonuň üçin biz Onuň öwgi aýdymyna goşulyp, Onuň bilen bile aýdym aýdyp bileris. Biz direlen Reb bilen birleşen we ölümiň hem-de gabyryň güýjünden amandyrys. Biz Hudaýyň öňünde bütinleý täze esasda durýarys we Onuň amala aşyran beýik halas edişi barada aýdym aýdýarys – köne döwürlerde bolşy ýaly, Ysraýyl Hudaýyň adamy Musa pygamberiň Gyzyl deňziň kenarynda aýdan aýdymyna goşulan wagty (Müsürden Çykyş 15).
Hristiançylyk täze zatlar bilen baglanyşyklydyr, we täze aýdym muny aýratyn bir görnüşde beýan edýär, iman edeniň ýüreginde öwgüli aýdym döredýän baglanyşykly şatlygy we begenji nygtaýar. Biz Öz Oglunyň işi arkaly amala aşyran ajaýyp zatlary üçin Hudaýymyza we Atamyza şükür etmeli dälmi? Hudaýyň ähli ogullary ilkinji ýaradylyş sebäpli şatlyk bilen gygyranlygy üçin (Eýýup 38:4-7), onda biz ilkinji miweleri bolan täze ýaradylyş ýüreklerimizi şatlyk we minnetdarlyk bilen nähili joşdurmaly!
Biz Täze Äht döwründe ýaşaýarys we täze ähtiň bereketlerinden lezzet alýarys, ol Mesih Isaň gany bilen ebedilik möhürlendi (1 Kor. 11:25; 2 Kor. 3:6). Mesihde biz “täze ýaradylyşdyrys; köne zatlar geçip gitdi; … ähli zatlar täze boldy” (5:17; Ylh. 21:4-5 ok.). Biz Hudaýyň “işidiris, Mesih Isada ýaradylan” (Efes. 2:10).
Täze Testament hem "bir täze adam" we "täze adam" barada gürleýär (15-nji aýat, 4:24; Kol. 3:9 serediň). Bu täze adam Hudaýa görä hakyky dogrulykda we mukaddeslikde ýaradyldy. Ol öz Ýaradyjysynyň keşbini we meňzeşligini Adamdan hem köp görkezýär, çünki biz direlen Mesih bilen birleşdirildik, Ol iň soňky Adam hökmünde (1 Kor. 15:45) adamlaryň täze nesliniň Başydyr. Ol ölümden we gabyrdan aňry täze ýaşaýyş getirdi we ony Öz ruhy arkaly Öz adamlary bilen paýlaşýar. Şeýlelik bilen biz "ýaşaýşyň täzeliginde ýöreýäris" we Hudaýa Ruhyň täzeliginde gulluk edýäris, "hatyň köneçiliginde" däl (Rim. 6:4, 7:6). Biziň Rebimiz bize "täze tabşyryk" berdi (Ýah. 13:34; 1 Ýah. 2:8). Bize täze at beriler (Ylh. 2:17, 3:12). Täze Iýerusalim, Hudaýyň we Guzynyň mesgeni, biziň hem mesgenimiz bolar (21:2), täze asman we täze ýer bilen baglanyşykly mukaddes şäher (2 Pet. 3:13; Ylh. 21:1).
Dawudyň Zeburlardaky öwgü “täze aýdymy” bu zatlaryň başlangyjy bolupdy, olar Mesihiň şöhratda gaýdyp gelmeginde doly möçberde görüner.
Täze aýdym Ylham kitabynda
Täze Ähtde “täze aýdym” diýen jümle diňe Ylham 5:9 we 14:3-de duş gelýär. Ylham 5-de biz gökdäki 24 ýaşulynyň öwgü aýdymyny görýäris. Olar simwoliki manyda, Ýygnagyň göge alnanyndan soň gökdäki şöhratlandyrylan mukaddesleri aňladýarlar. Olaryň aýdymy diňe öz halas boluşlary barada däl (seret 1:5-6), eýsem Guzyň gymmatly gany arkaly başgalaryň halas boluşy barada-da. Mesih bizi Öz gany bilen Hudaýa halas etdi, “her bir taýpadan, dilden, halkdan we milletden, we bizi Hudaýymyza patyşalar we ruhanylar etdi” (5:9). Öldürilen Guzy ähliumumy öwgüni almaga mynasypdyr!
Ylham 6–18-de agzalýan hökümler ýer ýüzüne geler, ýöne Buthana, şonda eýýäm Reb bilen bolup, gökdäki dynçlykda Guzynyň tagtyny gurşap alar we Onuň öňünde ýykylar we Oňa sežde eder. Göqdäki ýaşulular tagtda oturan tarapyndan ähli zatlaryň täzelenjekdigine ynamly bolup, sežde edýärler we täze aýdym aýdýarlar. Olar Hudaýyň şol kyn döwürlerde-de beýleki mukaddesleri – Ysraýyldan we milletlerden Patyşalyk hoş habarynyň wagzy arkaly halas edilen uly mähelläni – Özüne ýygnajakdygyny bilýärler. Diňe öz bähbitlerimiz barada däl-de, eýsem mukaddesleriň beýleki maşgalalarynyň, ýagny dürli döwürlerdäki iman edenleriň bähbitleri barada-da pikir etmek gowudyr.
Ylham 14-de täze aýdym başgalar tarapyndan aýdylýar, çünki biz onuň aýdylýandygyny okaýarysöňtagt weöňýaşulular. Täze aýdym, ilki ýaşulular tarapyndan aýdylan bolsa-da, indi müňlerçe adamdan jogap alýan ýaly. Bu mukaddesler, ähtimal, uly muşakgatdan aman galan ýewreý şehitleri we ýerdäki doganlary bolup, olar hem goşulýarlar (15:2-3 serediň). Ol gökde-de, ýerde-de eşidilýär. Tagtyň öňünde ol şaýatlygy üçin janyny gurban edenler tarapyndan aýdylýar we Siýon Dagynda Guzy bilen duran doganlaryna öwredilýär.
Bu bizi başlangyç nokadymyza – Zebur 40:3-de we beýleki zeburlarda (33:3, 96:1, 98:1, 144:9, 149:1) tapýan “täze aýdymymyza” yzyna getirýär. Bu müňýyllygyň başlangyjynda Ysraýylyň galan bölegi tarapyndan aýdyljak öwgi aýdymydyr. Mesihiň peýda bolmagy olar üçin ähli zady üýtgeder we täze bereket döwrüni yglan eder. Täze zatlar dörär we Reb üçin täze aýdym aýdyljakdyr (Işaýa 42:9-10), ol ýer ýüzüniň iň çetki künjeklerine çenli eşidiler.
Patyşalyk “dogrulyk we parahatlyk we şatlyk” (Rim. 14:17) bilen bolar, ondan biz häzir hem lezzet alyp bilýäris. Biz direlen Reb bilen birlikde şatlyk bilen täze öwgü aýdymyny aýdyp bileris. Gaty gysga wagtda ol bütin ýer ýüzünde eşidiler, şonda “köp sanlylara” degişli bolan beýleki mukaddesler Mesihiň Özüniň başlan horuna goşular (Zeb. 40:3).
Biz şeýle beýik mertebeli bolup, nädip dymyp bileris? Biz Onuň şahsyýetiniň we işiniň beýikligini öwgü aýdymlarymyzda wasp etmeli dälmi? Biziň Hudaýyň çagalarydygymyza biziň ruhymyz bilen şaýatlyk edýän Mesihiň Ruhudyr. Eger biz Hudaýyň çagalary bolsak, onda biz hem sežde edijilerdiris, Ata Ruhda we hakykatda sežde etmeli (Ýah. 4). Ata bizi Öz çagalary diýip atlandyrýar, Oglan bolsa bizi Öz doganlary diýip atlandyrýar. Nähili beýik mertebe! Öwgü aýdymy indi Hudaýyň we Guzynyň şöhraty üçin ýaňlanýar, we ol ähli ebedilikde, gökde we ýerde ýaňlanyp durar!
Gýugo Bouter tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Indiki aý bu tapgyryň 23-nji bölümine garaşyň.