SORAG: Balaam Hudaýyň hakyky guly boldumy? Balakyň gullukçylary Ysraýyl ogullaryny gargamak üçin gelende, olara Hudaýdan habar gelýänçä garaşmalydygyny aýdanda, Hudaý gijesine onuň bilen gürleşmek üçin geldiizmi?
JOGAP: Balaamyň bu taryhy ajaýyp wakadyr, Hudaýyň Öz halkyny nähili söýýändigini we goraýandygyny görkezýär, hatda olar näme bolýandygyny bilmeseler-de. Bu Hudaýyň Öz halkyna bolan söýgüli aladasyny görkezýär, hatda olar Oňa ýaraýan zatlary etmeseler-de, hatda pitneçi bolsalar-da. Onuň halky şeýle pursatlarda kömek üçin Oňa ýüzlenmegiň zerurlygyny duýmaýar. Biz Reb bilen bolanymyzda we Onuň bizi bu ýerde bolanymyzda duşmanyň, Şeýtanyň, bize zyýan bermek üçin eden köp howplaryndan, duzaklaryndan we beýleki synanyşyklaryndan nähili rehimdarlyk bilen gorandygyny bilsek, gaty geň galarys. Bu waka Hudaýyň hökümdarlygyny, ähli zady bilýändigini we ähli zady edip bilýändigini hem görkezýär.
Sanlar kitabyndaky Balaamyň jikme-jik beýany onuň Hudaýyň hakyky guly däldigini görkezmek bilen çäklenmän, ol Täze Äht kitaplarynyň ýene dört sanysynda hemişe negatiw manyda agzalýar. Täze Ähtden üç sany parça Balaamyň ýoluny hiç hili yzarlamazlygy duýdurýar.
Tupan bolandan gysga wagt soň bütin dünýä butparazlyga we ahlaksyzlyga ýykyldy – Rimliler 1:18-32 bize munuň nähili we näme üçin bolandygyny aýdýar. Şeýle-de bolsa, ýüzlerçe ýyl soň hakyky Hudaý bilen tanyş bolan adamlar bardy. Köp adamlar Ony Eýýup, onuň dostlary, Musanyň gaýynatasy, Maglar we beýlekiler ýaly oňyn manyda tanaýardylar; ýöne Balaam ýaly erbet adamlar hem bardy.
Balaam pygamber hökmünde abraýa eýedi onuň kimi patalasa, patalanýandygyny, kimi gargasa, gargalýandygyny (Sanlar 22:6). Moabyň patyşasy Balak, Balaamy hakyna tutmak üçin «jadygöýiň haky elinde» (7-nji aýat NKJV) adamlar iberdi. Patyşa Iordanyň gündogaryndaky iki Amor patyşasyny we olaryň goşunlaryny ýeňen Ysraýylyň, indi öz çäginiň serhedinde düşlän Ysraýylyň gargalmagyny isledi. Balaam ol adamlary şol gije ýerleşdirdi. Biz onuň ýol görkezmek üçin doga edendigini okamaýarys, ýöne Hudaý, Öz halkyny hemişe goraýan, geldi we ol adamlaryň kimdigini sorady (9-njy aýat). Balaam olaryň haýyşyny düşündirdi we Hudaý oňa açyk-aýdyň olaryň bilen gitmezligini we halky gargamazlygyny aýtdy, sebäbi olar patalanypdy (12-nji aýat). Balaam habarçylaryň teklibini ret etdi we Hudaýyň olara gitmäge rugsat bermändigini aýtdy.
Balak soňra has ýokary derejeli habarçylary has gowy teklip bilen iberdi. Balaamyň Hudaý bilen tanyşlygy diňe ýüzleýdigi açyk-aýdyňdy, sebäbi Hudaýy Öz halkyny gargamaga yrmak mümkin däldi.
Hudaý bu erbet pygamberi açyk utandyrypdy. Ol adamlaryň çagyrsa gitmegine rugsat berdi, ýöne oňa diňe Hudaýyň aýtmagyny isleýän zatlaryny aýtmalydygyny aýtdy (22:20). Balaam ir turup, olaryň bilen gitdi. Hudaý onuň gidenine gaharlanyp, ýoluna päsgelçilikler goýdy (22-nji aýat). Ol Balaamyň Ysraýyly gargamaga synanyşan her gezek Ysraýyly patalamagyna sebäp boldy. Balaam beýleki zatlar bilen birlikde şeýle diýmeli boldy: «Ýakuba garşy jadygöýlik ýok, Ysraýyla garşy hiç hili jadygöýlik ýok» (23:23).
Balak gaharlandy we gaharlanypdy öz islegine garşy Ysraýyla uly patalar aýdan pygamberden. Ol ony hormatsyzlyk bilen ugratdy (24:11). Gysga wagt soň Balaam Ysraýyllar tarapyndan gylyç bilen öldürildi, sebäbi Balakyň ýanyndan gitmezden ozal, ol oňa Hudaýyň Ysraýyl bilen hökümde nähili hereket edip biljekdigini aýtdy: Moab we Midian aýallary, olaryň ýaranlary, Ysraýyl erkekleri bilen dostlaşmaly, olary butparaz gurbanlyklaryna we butlaryna sežde etmek bilen baglanyşykly ahlaksyzlyga çagyrmaly. Hudaý muňa 24,000 Ysraýyly öldüren bir gyrgynçylyk iberip jogap berdi (25:1-9,14-15). Hudaý Ysraýyla Midianlylara garşy uruş açmagy we olary yzarlamagy hem aýtdy (25:16-18, 31:1-3,8,16).
Biz bularyň hemmesinde Balaamyň, pygamber hökmünde beýan edilse-de, Rebbiň guly däldigini görýäris. 2 Petrus 2:15-de Hudaý «Balaamyň ýolundan ... adalatsyzlygyň hakyny söýen» adamlardan duýdurdy. Ýahuda 11-de «Balaamyň ýalňyşlygy» agzalýar: öz bähbidi üçin Hudaýyň patalan halkyny gargap biljekdigini pikir etmek. Ylham 2:14 «Balaamyň taglymatyny» kesgitleýär, ol Balaka Ysraýyl ogullarynyň öňünde büdremek üçin, butlara gurban edilen zatlary iýmek we jynsy ahlaksyzlyk etmek üçin näme etmelidigini öwretdi.
Pygamber gürlemeli we Hudaý üçin hereket etmeli, ýöne bu erbet adam Hudaýyň islegine hormat goýmady we öz bähbidi üçin Hudaýyň halkyna zyýan bermäge gahar bilen synanyşdy. Gynansak-da, taryhyň dowamynda onuň köp yzarlaýjylary boldy.
SOŇKY BELLEGI
- Kanun taglymaty 23:4-5; Ýeşuwa 13:22, 24:9-10; Nehemýa 13:2; Mika 6:5
