Gideon – Iman bidüzgünçiligi we gorkaklygy ýeňýär
Kazylar kitaby Ysraýylyň taryhyndaky iň gynançly döwürleriň birini suratlandyrýar. Nähili agyr sapak: Müsürdäki 400 ýyllyk gulçulykdan gudrat bilen halas edilen we Ýehowanyň 40 ýyllyk çöl syýahatynda wagtynda beren üpjünçiligi bilen yzygiderli goldanan bir millet, bir nesilde Kazylar kitabynda beýan edilen derejä düşüp biljekdigi.
Biri topy gaçyrdy
Kazylar kitabynyň ilkinji iki baby kitaby jemleýär; soňky baplar wakalary we kazylaryň yzygiderliligini jikme-jik beýan edýär. Kazylar 2:7-11 kitapdaky pajygaly geçmişi beýan edýär: "Halk Ýeşuwanyň ömrüniň dowamynda we ondan soň ýaşan we Ýehowanyň Ysraýyl üçin eden ähli beýik işlerini gören ýaşulularyň ömrüniň dowamynda Ýehowa gulluk etdi... Şol nesliň hemmesi atalaryna ýygnalandan soň, başga bir nesil ulaldy, olar ne Ýehowany, ne-de Onuň Ysraýyl üçin eden işlerini bilýärdiler. Soňra Ysraýyllylar Ýehowanyň gözünde erbetlik etdiler."
Kazylar kitabynyň pajygasy, Hudaýyň şaýatlygynyň nesilden-nesle netijeli geçirilmezligidir we günä, boýun egdirme, ýalbarma, halas bolma, asudalyk, soňra ýene-de günä – ýaly erbet sikl gaýtalanýardy. Olar Hudaýyň halkydy, ýöne olar öz Hudaýlaryny bilmeýärdiler.
Gideon Kazylar kitabynyň 400+ ýyllyk döwrüniň ortasynda Ysraýyla kazylyk eden bolmagy mümkin. Ol ilki gahryman materialy ýaly görünmeýär, ýöne ol bütin bir milletiň gowaklarda gizlenip, doly ruhdan düşüp we talaňçy Midiýalylaryň rehimine galan fonunda imany we batyrlygy bilen tapawutlanýar. Öz ýaranlary bilen Midiýalylar "ýere düşdüler we ekinleri zaýaladylar we hiç bir janly zady goýmadyklar... Olar öz mallary we çadyrlary bilen çekirtge sürileri ýaly geldiler. Olaryň adamlaryny we düýelerini sanamak mümkin däldi; olar ýeri talan etmek üçin basyp aldylar. Midiýan Ysraýyllylary şeýle bir garyp etdi welin, olar Ýehowa kömek üçin agladylar" (6:1-6).
Hudaýyň olaryň agysyna ilkinji jogaby, Ýehowanyň olary Müsürdäki zulumçylaryndan halas edendigini we olara bu baý ýeri berendigini, diňe Oňa sežde etmegi we butparaz hudaýlardan daşda durmagy tabşyrandygyny ýatladan bir pygamberdi. "Emma," diýip ol sözüni jemledi, "siz Maňa gulak asmadyňyz" (6:7-10).
Iman ilki gorkak görünip biler
Şeýle-de bolsa, Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň hemişe rehimdar, hemişe sabyrly Hudaýy olary halas etmek üçin Öz perişdesini hem iberdi. Köp alymlar "Ýehowanyň perişdesiniň" Köne Ähtdäki görnüşleriniň Isanyň ýere gelmezden öňki saparlarydygyna ynanýarlar. Eger şeýle bolsa, bu Hudaýyň buýrugyndaky millionlarça perişdelerden biri däl-de, eýsem Hudaý Ogly Özüdi, ol Gideonyň "Midiýalylardan goramak üçin üzüm basyşynda bugdaý döwýän" ýerine geldi (6:11). Ajaýyp tomaşa: Şöhrat Hudaýy gorkak, ezilen Ysraýyllynyň birnäçe däne bugdaýy gizlinlikde ýygnap ýören ýerine baryp görýär. Ýehowa Öz halkyna alada edýän şahsy Hudaýdyr.
Bu bugdaý döwmek üçin adaty bolmadyk ýerdi, ýöne üzüm basyşy, gaýadan oyulyp ýasalan çukur, Ysraýyly ähli iýmitden mahrum etmäge kasam eden duşmandan gorag berýärdi. Bugdaý döwülýän meýdança bolsa, samany alyp gidýän ýellere açyk bolup, Gideony we onuň işini açyk goýardy. Bu gorkaklyk ýaly görünip bilse-de, Gideon maşgalasyny üpjün etmek üçin etmeli işini edýärdi.
"Ýehowa seniň bilen, güýçli esger" (6:12). Bu gaty gabat gelmeýän ýalydy we Gideon haýran galdy, ýöne "güýçli esger" bölegi bilen däl. Ol başga bir sorag bilen jogap berdi: "Eger Ýehowa biziň bilen bolsa, näme üçin bularyň hemmesi bize boldy? Atalarymyzyň bize aýdan ähli gudratlary nirede?" (6:13). Men muny Gideonyň tarapyndan kynçylyk ýa-da şübhe diýip hasaplamaýaryn. Ol diňe perspektiwany almaga synanyşýar. Ysraýyldaky agyr şertler Ýehowanyň ýoklugynyň inkär edilmez subutnamasy ýaly görünýär. Ol hakykatdanam "Muny düşündirmäge kömek ediň" diýýär.
Üns beriň, bu "Ýehowa (şahsy) oňa ýüzlendi we diýdi: 'Bar bolan güýjüň bilen git we Ysraýyly Midiýanyň elinden halas et. Men seni iberemokmy?'" (6:14). Horebde Ýehowa Musa şeýle habar getirdi: "Men seniň atalaryň Hudaýy, Ybraýymyň Hudaýy, Yshagyň Hudaýy we Ýakubyň Hudaýy" (Müsürden çykyş 3:15).
Musa ýaly, Gideonyň hem garşylyklary bardy. Ol gowşak bir taýpadan, adaty bolmadyk bir urugdan hiç kimdi: beýik halasgäriň iň soňky dalaşgäri üçin ynamnamalar, şeýle görünýärdi. Emma Hudaý Gideonyň boýun eden ejizliginde güýç gördi (6:14). Hudaýyň "Meniň merhemetim saňa ýeterlikdir, çünki Meniň güýjüm ejizlikde kämilleşýär" diýen Pawlus ýaly (2 Korinfliler 12:9), Gideonyň ýeterliksizligi ony Hudaýyň ähli güýçli eli üçin eldiven ýaly kämil etdi: "Men seniň bilen bolaryn," diýýär Ol, "we sen ähli Midiýalylary bilelikde ýere ýykarsyň" (6:16).
Gideon Ýehowa gurbanlyk getirip, alamat sorady, Ol bolsa rehimdarlyk bilen kabul etdi we gurbanlygy ýakmak üçin gaýa-gurbanlyk sütüninden ot çykardy. Soňra ol ýitirim boldy we Gideon ilkinji gezek "Hökmürowan Ýehowa" bilen gürleşendigini bildi (6:22). Ýönekeý adamlar şeýle duşuşyklardan diri galmaly däldi, ýöne Ýehowa ony köşeşdirdi. Adamlar Hudaýy aňsatlyk bilen äsgermezlik edýärler we Onuň bilen duşuşyklara gaty ýeňil garaýarlar. Hakykatdanam Hudaý bolsa, aragatnaşyga ýeňil garamak bolmaz we Gideon şaýat bolan gudratyň ähli agyrlygyny duýdy.
Bu synag
Gideonyň Ýehowa elýeterliligi sorag astynda däldi; onuň şahsy ejizligi we adam tarapyndan tanalýan ýeterliksizligi sorag astynda däldi. Onda çynlakaý öz-özüne şübheler bardy, ýöne ol ynanmaga we özüni subut eden Hudaýy hakykatdanam görmäge höwesli ýalydy. Hudaý Gideonyň ösýän imanyny iýmitlendirmek we berkitmek üçin birnäçe subutnamalar bilen rehimdarlyk bilen kömek etdi.
Ilkinji waka onuň imanynyň hereket etmegini talap etdi: atasynyň butparaz Baal gurbanlyk sütünini we onuň Aşera sütünini ýykmak, Ýehowa dogry gurbanlyk sütünini gurmak we atasynyň saýlama öküzini onda gurban etmek. Gideon muny gündiz etmäge batyrlyk etmedi, ýöne gije etdi. Öz ybadathanasynyň haramlanmagyna gaharlanan şäherliler günäkäre ölüm hökümini çykardylar. Derňew tizden olary Gideona getirdi. Emma Ýehowa Öz gullukçysynyň imanyny sylaglamak we berkitmek üçin ajaýyp bir garaşylmadyk waka gurady: ybadathananyň we gurban edilen öküziň eýesi Gideonyň atasy Ýoaş, halka garşy çykyp, oglunyň batyrlygyny hormatlamagy saýlady. Baal, butparaz hudaýyň özüniň, eger ol hudaý bolsa, günäkärini kowalasyn. Bu prosesde Gideon Jerub-Baal, ýagny "Baal çekişsin" diýen lakam aldy we Ysraýylda Baala we Baal ybadatyna garşy çykan adam hökmünde hemişelik şahsyýetine eýe boldy.
Belki, olaryň hudaýy Baala edilen bu kemsitme, Midiýalylary Ysraýyllylara garşy basyşyny güýçlendirmäge itergi beren iň soňky damja boldy. Kyn ýagdaýlar köplenç iman dik duranda we Hudaý Öz halkynyň işini ele alanda erbetleşýär.
Hudaýyň Ruhy Gideonyň üstüne geldi; Ýehowa Özü, gorkak gullukçysyny ýaraga çagyrmaga ruhlandyrdy. Jogap uly boldy, ýöne biziň gahrymanymyzyň imany öz-özüne ynamy ýa-da uly goşuna ynamy artdyrmaz ýaly ýeterlik derejede ýetişipdi.
Onuň imany güýçlenen howpuň öňünde hem ýykylmady. Ol diňe hasam berkitmek üçin öz çeşmesine ýüzlendi. Gideonyň "ýüň synaglary" Hudaýyň imansyz soraglary däl-de, eýsem galan şübheleri aýyrmak üçin Hudaýdan soran ösýän imanydy. We Gideonyň sabyrly Hudaýy Öz gullukçysynyň islegli, ýöne ikirjiňlenýän boýun egmesini köşeşdirmek üçin ýuwaşlyk bilen kömek etdi.
Bir teswirde Gideonyň goşunynyň köpçülikleýin işdigi we Midiýanyň we onuň ýaranlarynyň ünsünden sypmandygy bellenilýär. Emma olar şeýle kiçijik güýji çynlakaý howp hasaplamazdylar.
Öz-özüne ynam üçin gaty köp ýer
Imany berkeşen Gideon indi başga bir synag bilen ýüzbe-ýüz boldy: şol goşuny kiçeltmek! Gideonyň Hudaýyna bolan ynamy goşunynyň köpüsine ýaýramandy. Ilkibaşda eýforik duýga jogap beren otuz iki müň esgeriň ýigrimi iki müňi, saýlama berilende, gorkudan öýlerine gaýtdylar. Indi näme?
Hudaý, aslynda, "Häzirem gaty köp. Bu ýeňiş Meniňki bolmaly; Men ony adamlar bilen paýlaşmaryn" diýýär. Şonuň üçin Hudaý olary suw içmäge alyp gitdi we "it ýaly dili bilen suw içýänleri" isleýändigini, ýöne "dyza çöküp içýänleri" isleýändigini görkezdi (7:5). Bu, Gideona haýsylarynyň saýlanandygyny görkezmek üçin tötänleýin bolup bilerdi. Şeýle hem, dyza çökenler duşmana garşy az oýanyklygy görkezen bolup bilerler, bir eli bilen agzyna suw getirip, gözlerini ýiti saklap, beýleki elinde ýaragy taýýar saklaýanlara garanyňda. Sebäbi näme bolsa-da, Gideonyň elinde diňe 300 adam galdy, bu onuň başlangyç goşunynyň 1%-den azdy!
Gideonyň bu düýpli azalma garşy hiç hili gynanç ýa-da protest alamatynyň ýokdugy görünýär. Onuň imany ösýärdi. Bu 300 adam bilen başlap, Hudaý Midiýalylary ýeňdi: soňky söweşde olaryň sanyndan 400 esse köp, 120,000 adam ýok edildi (8:10); we soňky ýeňlişde galan 15,000 adam, 300-den ýene 50 esse köp, ýykyldy. Bularyň hemmesi Gideonyň goşunyna hiç hili ýitgi bermän. Elbetde, Hudaý mümkinçilikleri hasaplamaýar; Ol diňe ähli garşylyklary ýeňýär we sanyny artdyrýar. Onuň tarapynda söweşseňiz, ýeňilmersiňiz.
Ýöne biz hekaýanyň öňünden gidýäris. Hudaý Gideonyň imany üçin ýene bir goldaw berdi. Ol ony we gullukçysyny duşmanyň "çekirtgeler ýaly galyň" ýeri örtüp ýatan düşelgesine iberdi we olaryň düýeleri "deňiz kenaryndaky çäge ýaly" köpdi (7:9-12). "Eger gorkýan bolsaň," diýdi Hudaý, "düşelgä git... we olaryň näme diýýändiklerini diňle." (Biz Midiýanyň howpsuzlygy barada geň galyp bileris, ýöne Hudaýyň Öz halky üçin iň gowy howpsuzlygy hem bozup bilýändigini bilýäris.) Gideon gitdi we bir Midiýan esgeriniň düýşüni gürrüň berýändigini eşitdi: bir arpa çöregi düşelgä gelip, çadyryny ýykdy. Adamyň ýoldaşy düýşi şeýle düşündirdi: "Bu Gideonyň gylyjyndan başga zat bolup bilmez... Hudaý Midiýalylary we bütin düşelgäni onuň eline berdi" (7:13-14). Hudaý Gideona duşmanyň öz agzyndan uly ýeňiş wada berdi! Ony eşidip, Gideon "Hudaýa sežde etdi" (7:15) – Hudaýyň biziň bilen edýän ähli işleriniň esasy maksady. Gideon indi taýýardy.
Bu harby strategiýamy?
Bularyň hemmesi taryhdaky iň adaty bolmadyk söweşiň beýanyna getirýär. Hudaýyň görkezmesi bilen Gideon öz adamlaryny 300 surnaý we 300 ýanan meşaleler bilen "ýaraglandyrdy", olar 300 palçyk küýzäniň içinde gizlenipdi. Gideonyň duşmanyň düşelgesine girip, çadyrda gürrüňi eşidip bilendigi, onuň 300 adamlyk goşunynyň düşelgäni "orta garawulyň başlangyjynda, garawul çalşylandan soň" gurşap almagy üçin imanyny berkitmäge kömek eden bolmagy mümkin (7:19). "Sagadyň on, ähli zat gowy!" diýen köşeşdiriji ses düşelgede ýaňlanan bolup bilermi?
Gije Gideonyň adamlary düşelgäniň daşynda her biri 100 adamdan ybarat üç topar bolup öz ýerlerini eýelediler. "Ýehowa we Gideon üçin gylyç!" diýen yşarat sesinde adamlar surnaýlary çaldylar we küýzeleri döwdüler, gijäni ses we ýagtylyk bilen ýaryp. Şok duşmany doly bulaşdyrdy. Özlerini ägirt uly goşun bilen gurşalan hasaplap, ýagtylyk we surnaý sesleri bilen bulaşan olar gylyçlaryny aldylar we biri-birini öldürip başladylar. Soňra olar gaçdylar we Gideon olary doly ýeňlişe çenli kowalady.
Galanyň jikme-jiklikleri we Gideonyň soňky şowsuzlygy bu ýerde ara alnyp maslahatlaşylmaly däl. Hudaý, imany Ony hormatlaýan we Ony güýçli ulanýan halky şowsuzlyga uçranda, elbetde gynanýar. Emma Ol olaryň wepalylygyny rehimdarlyk bilen hormatlaýar we olaryň ýeňişlerini öwýär, muňa Ybraýym, Musa, Dawut we Gideon ýaly köp adamlar şaýatlyk edýärler.
Palçyk küýzelerde hazyna
Men käwagt Pawlusyň Gideonyň ýeňşini, Isanyň güýjündäki dowam edýän ýeňşimiz baradaky bir mysal hökmünde göz öňünde tutandygyny geň görýärin, ol bu sözleri ýazanda: "Bizde bu hazyna palçyk küýzelerde bar, bu ähli güýjüň Hudaýdan gelýändigini, bizden däl-de, görkezmek üçin. Biz her tarapdan gysylýarys, ýöne ezilmeýäris; bulaşyk, ýöne umytsyz däl; yzarlanýarys, ýöne terk edilmeýäris; ýykyldyk, ýöne ýok edilmedik. Biz hemişe bedenimizde Isanyň ölümüni göterýäris, şonuň üçin Isanyň ýaşaýşy hem bedenimizde açylyp bilner" (2 Korinfliler 4:7-10).
