Onuň ady Ýakup diýlip atlandyryldy
Ýakup ady, Ýewreýçe Ya‘aqov, עקבʿqb kökünden gelip çykýar, bu “yzyndan gitmek, yzda galmak” diýmegi aňladýar. Bu “ýerine geçmek, aýlanyp geçmek, hüjüm etmek, aşa geçmek” ýa-da עֲקֵב ʿaqeb sözünden “topuk” diýmegi hem aňladýar. Başga bir manysy “Hudaý gorasyn” diýmekdir.
Adda näme bar?
Eger biz Ýakubyň dogluşy barada pikir etsek, onuň ene-atasynyň oňa “yzyndan gitmek, yzda galmak” we “topuk” diýmegi aňladýan ady näme üçin berendigini aňsatlyk bilen düşündirip bolar. Axir, onuň dünýä gelmegi ekiz doganynyň dogluşyndan soň boldy, ol doganynyň topugyny tutýardy (Barlyk 25:26). Beýleki tarapdan, hiç bir ene-ata ogluna Ýerine geçiji, Aýlanyp geçiji, Hüjümçi ýa-da Aşa geçiji diýip at bermez! Ýöne bu atlar “Ýakup” ady bilen geldi, we ömrüniň dowamynda olaryň dogrudygyny hem subut etdi. Şükürler bolsun, “Hudaý gorasyn” diýmegiň manysy hem ajaýyp bir ýagdaýda amala aşdy.
Biz Ýakubyň adynyň manysyndan sapak alyp biljekdigimizi geň görüp bileris. Rimliler 15:4 (NKJV) bize ýönekeýje ýatladýar: “Öň ýazylan ähli zatlar biziň öwrenmegimiz üçin ýazyldy, şonuň üçin biz Mukaddes Ýazgylaryň sabyrlylygy we tesellisi arkaly umyt edip bileris.” Öwrenmeli bir zat bar!
Ýakup başdan-a bir hilegärdi. Ol “ulysy kiçisine gulluk eder” (Barlyk 25:23) diýlip yglan edilendigini içgysgynç bilýärdimi? Ähtimal däl, ýöne onuň doganynyň topugyny tutmagy bäsleşigiň başlandygyny tassyklady (26-njy aýata serediň). Onuň ulalanda eden işlerinde “Ýakup” manysyna laýyk gelýän mysallary tapmak kyn däl.
Ýerine geçmek – “ýerine geçmek we çalşyrmak.” Ýaş ýigit hökmünde Ýakup doganynyň ilkinji dogluş hukugyny, mirasda birinji bolmak üçin gözledi. Ol aç doganyndan bu hukugy bir käse merjimek çorbasy üçin rehimsizlik bilen satyn aldy (29-34-nji aýatlar).
Aýlanyp geçmek – “[bir päsgelçiligiň] daşyndan ýol tapmak.” Ilkinji doglanyň patasyny ýalňyşlyk bilen almak ýönekeý iş bolmazdy, sebäbi Ýakup ýumşak derili, öýde ösen ýaş ýigitdi. Onuň uly dogany tüýlüdi we tokaý ysy gelýärdi. Şonuň üçin kakasyny aldatmak üçin bir hile guruldy. Esawyň eşiklerini geýip, ellerini, gollaryny we boýnunyň ýumşak ýerini kiçi geçileriň derileri bilen örtüp, Ýakup ejesiniň tagamly etini kakasyna alyp gitdi we ony aldatdy, ilkinji doglanyň patasyny almak üçin (Barlyk 27).
Hüjüm etmek – “zorluk bilen hüjüm etmek; çozmak.” Hile bilen patany ogurlamakda, Ýakup kakasyny bilkastdan aldatmak bilen oňa hüjüm etdi. Kanun heniz berilmedik bolsa-da, bu hilegärde wyždan bardy we ol ejesiniň meýilnamasynyň ýalňyşdygyny bilýärdi. Aslynda, ol ejesinden açylmak barada sorapdy we mümkin bolan netijeler barada aladalanýardy. Mundan başga-da, Rimliler 2:12 şeýle diýýär: “Kanunsyz günä edenleriň ählisi kanunsyz hem heläk bolar.” Ýakubyň hüjümi Rebbe garşy hem boldy, Hudaýyň soňra “kakaňy we ejeňi hormatla” (Çykyş 20:12) buýrugynda beýan edilen tertibine garşy günä.
Ýakubyň aldatmaga synanyşan başgalary hem bardy. Ol gaýynatasynyň sürülerinden mümkin boldugyça köp zat gazanmak üçin elinden gelenini etdi (Barlyk 30:37-43), bu zadyň aslynda Reb tarapyndan oňa baýlyk berilýändigini bilmän. Has çynlakaý mesele barada, Ýakup ilkinji gezek doganyndan gaçyp, Harandaky daýysynyň ýanyna baranda, Hudaý Ýakup bilen Betelde duşuşdy. Ol ýerde Reb ony gorajakdygyny we ony Wada edilen ýurda yzyna getirmek üçin wada berdi (28:13-15). Ýakup, eger şeýle bolsa, Rebbiň oňa berjek ähli zadynyň ondan birini Hudaýa berjekdigini jogap berdi. Gynansak-da, Mukaddes Ýazgylarda onuň bu wadasyny berendiginiň hiç hili ýazgysy ýok. Ol Hudaýy ogurladymy? Eger şeýle bolsa, bu ýaşaýan Hudaýa garşy ýene bir hüjümdi (Malaki 3:8)!
Aşa geçmek – gaty uzak gitmek. Wada edilen ýurda dolanyp geleninde, Ýakup bir Adam bilen, Mesihyň ynsanlaşmazdan öňki görnüşi bilen göreşdi. Ýakup ýeňiş gazanyp başlanda, Adam Ýakubyň butunyň boşlugyna degdi we ony ýerinden çykardy. Ýakup öz tagallasynda ýeňiş gazanmak ukybyny aşa geçirdi, ýöne bu waka ony imana getirdi. Ol öz adynyň hakykatdan-da Ýakup, ýerine geçiji bolandygyny kabul etdi. Emma oňa “Ysraýyl” diýlip atlandyrylyp başlandy, bu Hudaý bilen ýeňiş gazanan diýmegi aňladýar! Hilegärden Hudaý bilen ýagşy gatnaşykda bolana öwrülmek nähili ajaýyp zat!
Hudaý gorasyn. Ýakubyň ähli üstünlikli meýilnamalarynda, onuň öz işleri ony üstünlige alyp barmady. Gaýtam, Ýakubyň islegini ýeňen ýaşaýan Hudaý, Öz güýji bilen ony üstünlige alyp geldi. Bu Hudaýyň oňa Betelde ilkinji sapar baranda wada beren zadydy: “Ine, Men seniň bilen we sen nirä gitseň hem seni goraryn” (Barlyk 28:15). Hudaýyň görünmeýän gorag we pata eli Ýakup Penielde Adam bilen halas ediji duşuşygyndan öň hem onuň üstündedi. Ýakubyň Hudaý bilen göreşen ýeri bolan Peniel ady “Men Hudaýy ýüzbe-ýüz gördüm we meniň janym goralyp galdy” diýmegi aňladýar. Soňra Reb ony Esawyň öňki ölüm howpundan we Wada edilen ýurtdaky potensial duşmanlardan hem gorady.
Muny häzirki döwre getirmek
Ýakup ýaly bir hilegär, adynyň ähli düşündirişleriniň hakykatdygyny belläp, ýaşaýan Hudaý bilen nädip ýagşy gatnaşykda bolup bildi? Jogap Hudaý tarapyndan berilýär, Ol yglan etdi: “Men kime rehim etsem, oňa rehim ederin, we kime duýgudaşlyk etsem, oňa duýgudaşlyk ederin” (Çykyş 33:19). Halasgärimize ynanan her birimiz, halas bolmazdan öň hem Rebbiň bize “halasgärligi miras aljak” perişdeleri berendigini bilip bileris (Ýewreýler 1:14). Biz näme bolduk? Rimliler 3:23 biziň ählimizi günäkär hökmünde belläp geçýär. Köpümiz özümizi şeýle erbet däl diýip pikir eden bolsak-da, dogry göz öňüne getirenimizde, biz günäkärdigimizi görýäris! Şükürler bolsun, 1 Korinfliler 6:11 şeýle diýýär: “Siz ýuwuldyňyz … siz mukaddes edildiňiz … siz Reb Isanyň ady bilen we Hudaýymyzyň Ruhy bilen aklanyldyňyz.” Reb bizi goraýar we Öz merhemeti bilen halas etdi, biz ajaýyp bolanymyz üçin däl-de, günäkär bolanymyz üçin. Öz merhemetinde Ol yglan etdi: “Men dogry adamlary däl-de, günäkärleri toba çagyrmaga geldim” (Luka 5:32). Şu gün hem, halas bolanymyzdan soň, biz hilegärlik edýäris we günälerimizi boýun almaly, Onuň günälerimizi bagyşlamakdaky we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalamakdaky merhemetini ýene-de bilmelidiris (1 Ýahýa 1:9). Nähili Halasgär!
Ýakup 35 ýyldan gowrak wagtlap ýaman durmuşda ýaşady we Reb bilen birnäçe wagt göreşenden soň ony tanady. Reb Ýakubyň öz islegini döwdi, ony öz ýollaryndan halas etmek we ony ýaşaýan Hudaýa öwürmek üçin. Siz, eziz okyjy, henizem diňe özüňiz üçin ýaşaýarsyňyzmy? Hudaý bilen näçe wagt göreşersiňiz? Halasgärlik patasy üçin Ony tutuň (Barlyk 32:26 serediň). Ol siziň adyňyzy Günäkärden Mukaddese öwrer!
SOŇKY BELLIKLER
- BabyCenter.
- “Çünki ähli adamlar günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular.”
- “We Ol [Ýakup bilen göreşen Adam] diýdi: ‘Meni goýber, çünki gün dogýar.’ Ýöne ol [Ýakup] diýdi: ‘Sen meni patalamasaň, seni goýbermerin!’”
G. H. B. tarapyndan"
