4. Isa Mesihiň çyn ýürekden gözleýjä bolan reaksiýasy.
Isa Mesihiň Ýahudany terk edip barýarka, bir ýaş ýigit Onuň ýanyna ylgap geldi. Fariseýler we Kanunçylar ýaly, onuň hem Isa Mesihe käbir soraglary bardy. Emma onuň ýüregi başgaçady. Ol synag etmek, höküm çykarmak ýa-da jedel etmek üçin däl-de, öwrenmek üçin sorady. Fariseýler ýaly, ol hem çagalygyndan bäri Kanuna eýeripdi. Onuň boýun egmek üçin çyn ýürekden, daşky islegi bardy. Isa Mesihem şol möhüm tapawudy gördi. Reb fariseýlere gaharlanypdy, ýöne bu ýaş ýigide bolsa “Isa Mesihiň oňa seredip, ony söýendigi” (Markus 10:21) aýdylýar. Reb ony ýüreginiň ýetmezçilikli ýagdaýyndan ýuwaşlyk bilen habardar etdi: onuň gözleginde zerur bolan umytsyzlyk duýgusy ýokdy. Hudaý tarapyndan berlen daşky görnüşlere boýun egmegi onuň hakykat üçin açlygyny peseltdi.
Ýaş ýigidiň howpsuzlygynyň we özüne ynamynyň köp bölegi onuň tygşytlamalaryna, fermasyna, paýnamalaryna we pensiýa meýilnamasyna daýanýardy. Reb ilki bilen şol zatlar bilen meşgullanmagy düşündirdi, “soňra gel, Meniň yzymdan gel” (10:21). Habar aýdyň: düzgünleri berjaý etmek we däp-dessurlara eýermek, käbir özüňi gurban etmek bilen birleşip, adamyň özüni gowy duýmagyna sebäp bolup biler. Emma Reb has çuň bir zat gözleýär. Biziň ýüregimiziň hereketlendiriji höwesi hakykatdanam möhüm, we Hudaýa gönükdirilen höwes ähli zady bermäge taýýardyr.
Iki bapdan soň, Isa Mesihiň bir oýlanýan Kanunçy bilen şatlykly duşuşygy boldy. Ol Isa Mesihe sorady: “Ähli tabşyryklaryň içinde iň möhümi haýsy?” Soňky dialogda bu Kanunçynyň dini dostlaryndan tapawutlanýandygy aýdyň boldy. Hudaý tarapyndan berlen görnüşleriň we daşky zatlaryň arkasynda, ol ruhy hakykatyň ýokarylygyny ykrar etdi. “Rebbi ähli ýüregiň bilen söýmek we ... goňşyňy özüň ýaly söýmek ähli ýakma gurbanlyklaryndan we gurbanlyklardan has möhümdir” (12:30-33). Reb oňa “Sen Hudaýyň Patyşalygyndan uzakda däl” (12:34) diýende, ony hem söýen bolmaly.
Gynansak-da, fariseýler ýaly, biz hem daşky zatlary we proseduralary goramaga meýilli. Gurluşlar we däp-dessurlar bizi rahatlandyrýar. Olar dowamlylygy üpjün edýär we käbirleri ruhylygyň görnüp duran subutnamasy diýip pikir edýärler. Isa Mesihiň şägirtlerine daşky zatlara berk üns bermekden duýduryş berdi: “Kanun mugallymlaryndan ägä boluň. Olar uzyn donlar bilen gezmegi (geýim baradaky alada) we bazarlarda salamlaşylmagy (protokol we status baradaky alada), we sinagogalarda iň möhüm orunlary (ygtyýarlyk we oturylyşyk düzgünleri baradaky alada) we banketlerde hormatly orunlary (wezipe we täsir baradaky alada) gowy görýärler. Olar dul aýallaryň öýlerini ýuwudýarlar (ejizler barada alada ýok) we görkezmek üçin uzyn dogalar edýärler (obraz baradaky alada)” (12:38-39). Täze Testament Mesihdäki täze durmuşa laýyklykda käbir nyşanlary we özüni alyp baryş ýörelgelerini belleýär. Emma geliň, daşky görnüş bilen hiç haçan kanagatlanmaýalyň, näçe Injil esasynda bolsa-da. Biziň dowamly höwesimiz Pawlusyňky ýaly bolmaly: “Meniň kesgitli maksadym Ony tanamakdyr – Meniň Onuň bilen barha çuňňur we ýakyn tanyşmagym, Onuň Şahsyýetiniň gudratlaryny has güýçli we has aýdyň duýmagym we ykrar etmegimdir” (Filipililer 3:10 Ampl). Isa Mesih çyn ýürekden gözleýjileri henizem söýýär.
5. Isa Mesihiň imansyz nesle bolan reaksiýasy.
Isa Mesihiň öz dogduk şäheri Nazarete eden bu nostaljik sapary barada näme duýandygyny bilmek isleýärin (6:1). Ol ýerli guýynyň, bazaryň we tanymal ýüzleriň ýanyndan geçende, köp ýatlamalar we duýgular oňa gelen bolmaly. Şenbe güni ol tanyş sinagoga girdi we öwretmäge başlady. Isa Mesihi çagalygyndan bäri tanan ýerliler Onuň sözlerine, akyldarlygyna we hatda gudratlar edip bilýändigine haýran galdylar. Olara ynsan bilen ylahy arasyndaky boşlugy doldurmak kyn boldy. Olar Isa Mesihi öz ýerli gurşawyna salmakda ısrar etdiler: “Bu agaç ussasy dälmi? Ol Merýemiň ogly we Ýakubyň dogany dälmi ... Onuň uýalary biziň bilen dälmi?” (6:3). Şonuň ýaly-da, häzirki dünýewi medeniýetimizdäki hristianlara maddy we ruhy dünýäleriň arasyndaky boşlugy doldurmak kyn. Biz iki dünýäniň hakykatyna ynanýarys, ýöne olary aýry saklamak isleýäris. Maddy we ruhy dünýäleriň duşuşýan ýerinde, görünýän we görünmeýän dünýäleriň özara täsir edýän ýerinde kynçylyklarymyz bar. Biz Injili öwrenmäge, taglymatlary gurmaga, pygamberlik çyzgylaryny düzmäge, Hudaý bilen ynsan arasyndaky geçmişdäki gatnaşyklardan aýdym aýtmaga we sapaklar öwretmäge sagatlar sarp etmäge şat. Emma Hudaýyň biziň bilen häzirki wagtda özara täsir etmeginiň hakykaty has kyn.
Nazaretliler öz agaç ussasynyň hakykatdanam Mesih bolmagy mümkinçiligini aňlarynda kabul edip bilmediler. Isa Mesih bu barada näme duýdy? Beýleki şäherlerde adamlar kesellerini bejermek üçin Ony getirýärdiler. Emma Nazaretde örän az adam şeýle etdi. Biz Isa Mesihiň “olaryň imansyzlygyna haýran galandygyny” (6:6) okaýarys. Ol Mesih garaşýanlardan başga bir zat garaşýardy. Ol ýeke-täk hakyky Hudaýa, gudratlar we täsinlikler Hudaýyna sežde etmek bilen öwünýänlerden başga bir zat garaşýardy. Siziň imanyňyz Hudaýa häzirki fiziki dünýäňizde bir zat etmäge rugsat berýärmi?
Ýewropadaky we Latyn Amerikasyndaky hristian ýygnaklaryny deňeşdirenimde, Latyn Amerikasynda hepdäniň ortasyndaky doga ýygnaklarynyň Injil öwreniş ýygnaklaryndan has köp adamyň gatnaşýandygyny görýärin. Ýewropada bolsa köplenç tersine. Käbir medeniýetlerde has çuň zerurlyk duýgusy we Hudaýyň olaryň häzirki hakykaty bilen özara täsir etmegine has güýçli isleg bar. Doga haýyşlarynyň köpüsi örän aýdyň kesgitlenen: “Reb, maňa iş gerek.” “Reb, aýalymy bejer.” “Dostumy imana getir, Reb.” Hudaýyň hakykatdanam bir zat etjekdigine güýçli garaşyş bar. Şeýle dogalar ýokançdyr. Luka Isa Mesihiň Ýüzbaşynyň “uly imanına” haýran galandygyny aýdýar (Luka 7:9). Isa Mesih biziň imanymyz barada näme duýýar?
6. Isa Mesihiň aýratyn özüni alyp baryşyna bolan reaksiýasy.
Biziň hemmämiziň hristiançylygyň nähili bolmalydygy, nämäniň kabul edilip bilinjekdigi we nämäniň kabul edilip bilinmejekdigi barada pikirlerimiz bar. Biziň garaşyşlarymyzyň käbirleri Injile berk esaslanýar, käbirleri gowşak, käbirleri bolsa diňe biziň sosial geçmişimizi we isleglerimizi we islemeýän zatlarymyzy görkezýär. Amalda, bu üçüsi arasynda tapawut goýmak käwagt kyn. Dini däp-dessurlaryň köpüsiniň asylly başlangyçlary bar, ýöne iň uly howp olary Injil ýaly talap etmekdir. Gördüğimiz ýaly, fariseýleriň aýratyn bir düşünjesi bardy. Emma biz ynsanlar hemmämiz bu ugra meýilli. Bu biziň “içerde” bolup, beýlekileriň “daşarda” bolandygyny bilip, özümizi howpsuz duýmaga kömek edýär. Bu aýratyn özüni alyp baryş durmuşyň irki döwürlerinde ýüze çykýar: Mekdepdäki käbir çagalaryň arasynda bu aýratyn özüni alyp baryşyň bardygyny duýduňyzmy?
Şägirtleriň hem Isa Mesihe kimleriň ýakynlaşyp biljekdigi barada öz pikirleri bardy. Ýahýa höwes bilen Isa Mesihe ýakynlaşdy we oňa Isa Mesihiň ady bilen jynlary kowup çykarýan käbir garaşsyz adamy nädip görüp, ony nädip saklandygyny aýtdy. Ýahýanyň Isa Mesihiň ony arkasyndan kakyp: “Gowy iş, gowy we wepaly hyzmatkär” diýjekdigine garaşandygyny duýýarsyň. Ýahýa bu adamy näme üçin saklady? Sebäbi ol “biziňkilerden däldi.” Isa Mesih Ýahýanyň aýratyn özüni alyp baryşy bilen ylalaşmady we ony çalt düzetdi: “‘Ony saklamaň’ diýdi Isa Mesih ... çünki bize garşy bolmadyk her kim biziň üçindir” (9:38-39).
Markus 10-da biz şägirtleriň başga bir topary, çagalaryny Isa Mesihe getirýänleri saklaýandygyny görýäris. Şägirtleriň gymmatlyk ulgamynda şadyýan, galmagally çagalar we olaryň höwesli eneleri bir kynçylykdy. Şägirtler Isa Mesihiň çuňňur taglymatynyň aň-düşünje taýdan höweslendirijiliginden lezzet alýardylar. Olara kim goşulyp bilerdi? Çynlakaý, ruhy, Hudaýdan gorkýan, Injili söýýän we öwredilmäge ukyply adamlar hoş geldiňiz. Emma bu ýetişmedik çagalar däl. “Olar teologiýany düşünenoklar. Olar biziň taglymat jedellerimize-de gyzyklanmaýarlar. Olar diňe Isa Mesihiň olara el degirmegini we olara pata bermegini isleýärler.” Şonuň üçin şägirtler olary käýedi. Isa Mesih bu utançly drama barada näme duýdy? Çagalar Onuň aýrylyşyk baradaky gürrüňini bölenlerinde Ol lapykeç boldumy? Ýok. “Isa Mesih muny görende, gaharlandy” – Oňa el degirmegini we pata bermegini isleýänlere däl-de, olary çetleşdirmek isleýän şägirtlere. Men köp diňleýjileriň Onuň aýrylyşyk baradaky taglymatyny unudandygyna ynanýaryn, ýöne maşgalalaryň “Ol çagalary gujagyna aldy ... we olara pata berdi” (10:13-16) şol aýratyn pursaty hiç haçan unutmandygyna ynanýaryn. Isa Mesih bilen duşuşmak we Onuň bilen bolmak hakyky hristiançylygyň özüdir.
7. Isa Mesihiň halas edişiň bahasyna bolan reaksiýasy.
Ýewreýlere ýazan hatyň awtory bizi “imanymyzyň awtory we kämilleşdirijisi Isa Mesihe gözlerimizi dikmäge, Ol öňünde goýlan şatlyk üçin haçy çeken” (Ýewreýler 12:2) höweslendirýär. Isa Mesih öz ejiriniň miwesine şatlyk bilen garaşýardy. Haýran galdyryjy ýeri, şol ylahy şatlyk siziň we meniň ýaly geň, kynçylykly, yzygiderli däl adamlary halas etmekde döreýär. Emma Isa Mesih haçyň agyrysyna we hakykatyna garşy duranda näme duýdy? “Olar Getsemane diýen ýere gitdiler, we Isa Mesih öz şägirtlerine: ‘Men doga edýärkäm, siz şu ýerde oturyň’ diýdi. Ol Petrusy, Ýakuby we Ýahýany öz ýanyna aldy, we Ol çuňňur gynanyp we biynjalyk bolup başlady. ‘Meniň ruhum ölüm derejesine çenli gynanç bilen doly’ diýdi Ol olara” (14:32-34). Petrus bu sahna hiç haçan unutarmy? Ol Mesihi hiç haçan beýle görmändi. Ol bu hekaýany Ýahýa Marka näçe gezek aýtdy, olar bile syýahat edende?
Belki, hristian öýlerinde terbiýelenenler, haçda çüýlenmek hekaýasyny gaýta-gaýta eşidenler, bu ýerde bolan agyryny gözden salýandyrlar. Biz Isa Mesih Hudaý bolany üçin, we Hudaý ähli zady edip bilýändigi üçin, halas edişiň Onuň üçin aňsat bolandygyny pikir etmäge synanyşyp bileris. Siz hiç haçan çuňňur ýaralanan, ret edilen ýa-da gynanan duýduňyzmy? Bizi halas etmek prosesinde, Mesih muny siziň göz öňüne getirip biljek ähli zadyňyzdan has köp duýdy. Ony “ölüm derejesine çenli gynanç bilen doly” göz öňüne getiriň. Bu diňe başlangyçdy. Biziň üçin Ol öldi. Ol bizi şeýle gymmat saýýar! Belki, biziň mübärek Halasgärimiziň ýüregine bu bir garaýyş, Ony has köp söýmegimize we şeýle uly halas edişi has köp gymmat saýmagymyza kömek eder. “Siziň üçin hiç zat dälmi, ähli geçip barýanlar? Daş-töweregiňize serediň we görüň. Meniň çeken ejirim ýaly ejir barmy?” (Agylar 1:12).
Biz näme reaksiýa berýäris?
Mesih ýerdäki wagtyny unutmandyr: “Çünki Ol özüni synalanda ejir çekeni üçin, synalýanlara kömek edip bilýär” (Ýewreýler 2:18). Biziň duýgularymyzy düşünen, başga adamlaryň günäsiniň netijeleri bilen ýaşamagyň agyrysyny bilen, we bu ýykylan dünýäde ýaşamagyň lapykeçliklerini bilen bir Rebimiz bar. Ýöne has köp zat bar. Biz Mesihiň aňyny geýenimizde, Mesihiň aňladan duýgularyny hem başdan geçirip başlarys: Onuň mätäçlere bolan rehimdarlygy, jynlaryň zulumyna sezewar bolanlara bolan merhemeti, çyn ýürekden gözleýjilere bolan söýgüsi, aýratyn özüni alyp baryşa bolan gahar-gazaby, we belki-de Fariseýleriň garaýyşlaryna we amallaryna bolan gahary. Eger biz Mesih ýaly pikir edip we duýup bilsek, biz Oňa has köp meňzäp bileris. Bu resulyň Pawlusyň gullukdaky maksady: “Meniň eziz çagalarym, siziň üçin men ýene-de doguş agyrylaryny çekýärin, tä Mesih sizde emele gelýänçä” (Galatýalylar 4:19).
