Aýratynlyk 4– Maý 2024 –Merhemet we Hakykat Žurnaly
Jennet üçin gurlan nika
Köne Ähtde birnäçe nikalar ýazylypdyrgeljekde bolup biljek iň garaşylýan waka barada düşünje berýän. Olaryň ikisi Guzynyň nikasynyň pygamberlik suratyny berýär. Bu dabaralary öwrenmezden ozal, aşakdaky alty ädimde görkezilen gadymy ýewreý toýy bilen baglanyşykly umumy düzgünlere seretmek peýdaly bolup biler.
- Şertnama we gelin-gyz bahasy.Gadymy Ysraýylda bir ýigit bir gyza öýlenmek islese, ol geljekki gelne we onuň kakasyna öýlerinde hödürlenjek şertnamany ýa-da ähti taýýarlardy. Şertnama onuň gyzy üpjün etmäge taýýardygyny görkezýärdi. Ylalaşygyň örän möhüm bölegi gelin-gyz bahasy – öýlenjek ýigidiň saýlan gyzyna öýlenmek üçin tölemeli harytlarynyň bahasy. Bu tamamlanandan soň, gelin aýratyn edilip, mukaddes edilip ýa-da adamsyna sözlenipdi. Şeýle ylalaşyk häzirki döwürdäki sözlenmekden has berkdi.
- Sözlenmek döwri.Bu döwür adatça bir ýa-da iki ýyl dowam ederdi. Geljekki durmuşyň garaşylmagynda, öýlenjek ýigit öz sözlenen gyzyna ony gadyrlaýandygyny görkezmek we uzaga çeken sözlenmek döwründe ony ýatda saklamaga kömek etmek üçin sowgatlar bererdi.
- Aýralyk.Sözlenenleriň ikisi hem uzaga çeken aýralyk döwründe taýýarlyk görmeli bolupdyr. Öýlenjek ýigit bal aýy üçin toý otagy bolan öý taýýarlardy. Otag adatça öýlenjek ýigidiň kakasynyň öýünde ýa-da onuň mülkünde gurulardy. Toý otagy gelini getirmek üçin owadan ýer bolmaly, sebäbi olar ol ýerde ýedi gün geçirmeli bolupdyrlar. Ýigit diňe kakasy rugsat berende gelnini almaga rugsat berilipdi.
Şol wagtda, gelin Mikwe, ýagny janly ýa-da akýan suw diýilýän zatda dabaraly arassalaýjy hammam alyp, özüni taýýarlardy. Ol owadan eşiklere we kosmetika serişdelerine maýa goýardy, we şofary, ýagny goç buýnuzly trubany eşidende, zatlaryny almaga hemişe taýýar bolardy. Ses ýa-da signal gelne onuň öýlenjek ýigidiniň ahyrsoňy gelýändigini aýdardy. - Toý çagyryşy.Öýlenjek ýigidiň kakasy toý wagtynyň gelendigini we taýýarlyklaryň edilendigini hasaplanda, ogluna gelnini almaga gitmegi aýdardy. Onuň öýüne tarap gelip, ol we onuň toý topary gygyryp we şofar çalyp, sözlenen gyzyna öz ýigidi bilen duşuşmaga duýduryş bererdi. Olar biri-birine ýetende, yzyna öwrülip, kakasynyň öýünde taýýarlan ýerine giderdiler.
- Toý.Ýedi günlük toý dabara bolardy. Hakyky dabara soň öýlenjek ýigit gelnini toý otagyna alyp giderdi we nika tamamlanardy. Dabara döwründe, gelin ýedi günüň dowamynda toý otagynda galardy, ýigit bolsa onuň bilen galyp ýa-da myhmanlara we beýleki işlere seretmek üçin otagdan wagtal-wagtal çykyp bilerdi.
- Hödürleme.Ýedi günüň ahyrynda, ýigit gelnini otagdan çykaryp, ony jemgyýete öz aýaly hökmünde hödürlerdi.
Mukaddes Kitapdan mysallar
Mukaddes Ýazgylarda birnäçe toýlar ýazylypdyr. Köpüsi ýokarda agzalan doly nusgany görkezmese-de, birnäçesinden bu düzgüniň ýewreý taryhynda örän ir döwürde ýola goýlandygyny görýäris. Bu iki mysala serediň:
- ÝakupRahileöýlenmek islände, ýedi ýyl zähmet bilen gelin-gyz bahasyny töledi. Şol wagtyň ahyrynda, Rahiliň kakasy Laban uly toý etdi we onuň ýerine Leany öýlenjek ýigide berdi. Ýakup Lea bilen ýedi günlük däp-dessury tamamlady, şol döwürde ol gaýynatasynyň özüni aldaýandygyny ýüzüne aýtmak üçin gelin otagyndan çykdy. Bu Ýakubyň hakykatdan söýýän gyzy Rahil üçin ýene ýedi ýyl gulluk etmegi barada goşmaça ylalaşyga getirdi (Seret: Gel. 29:15-30)
- Şimşonata-enesinden bir filistli aýala öýlenmek üçin ylalaşyk etmegi – nika şertnamasyny düzmegi – haýyş etdi. We “biraz wagtdan soň … ony almaga gaýdyp geldi” (Kaz. 14:8NKJV). Toý dabara ol dostlaryna çözülmeýän tapmaça berdi. Nika otaglarynda gizlenen gelni “olaryň toýy dowam eden ýedi günüň dowamynda oňa aglady” (17-nji aýat). Şol wagtda, Şimşon myhmanlaryna we elindäki işlerine seredýän ýaly görünýär.
Toýlar agzalmady
Köne Ähtde iki toý ýazylypdyr, olarda gadymy düzgünleriň käbiri ýerine ýetirilýän ýaly görünýär, ýöne ýedi günlük toý we geliniň, aýalyň hödürlenmegi barada hiç hili ýazgy ýok. Bularyň aýratyn pygamberlik ähmiýeti bar.
- YbraýymYsagyň nikasyny gurmak üçin öz hyzmatkärini uzak ýurda wekil hökmünde iberdi (Gel. 24). Geljekki gelne we onuň maşgalasyna birnäçe sowgatlar berildi, we ol hyzmatkär bilen Ysagyň gelni bolmak üçin gitmäge razy boldy. Olar öýlenjek ýigidiň kakasynyň öýüne gaýdyp geldiler we Rebeka öz sözlenen ýigidi bilen meýdanda duşuşdy. Ýedi günlük toý agzalmasa-da, Ysagyň ony ejesiniň çadyryna alandygy we onuň aýaly bolandygy; we ony söýendigi bellenilýär (67-nji aýat). Bu Mukaddes Kitapda adamsynyň aýalyny söýendigi barada ilkinji agzalma – oňyn we owadan ähmiýetli bir zat!
- BoazRut bilen mümkin bolan nika barada ylalaşandan soň, onuň aýaly bolmagy üçin ylalaşyk etdi (Seret: Rut 3:1-11). Ol Mahlona degişli bolan mirasy satyn alyp, gelin-gyz bahasyny töledi (4:10). Belläp geçsek, ol ýeri satyn aldy, we gelin hem onuň bilen geldi (5-nji aýat). Soňra Mukaddes Kitapda “Boaz Rutu aldy we ol onuň aýaly boldy” (13-nji aýat) diýlip habar berilýär. Ýene-de, toý düzgüninde göze ilýän boşluk bar: köpçülikleýin gatnaşylan ýedi günlük toý ýa-da geliniň hödürlenmegi agzalmaýar.
Ysagyň we Boazyň nikalarynda biziň söýgüli Rebbiň we Onuň Ybadathanasynyň pygamberlik suraty bar. Köne Ähtdäki ähli görnüşler antitipe barada doly hekaýany bermeýär – olar berip bilmeýärler – ýöne bu iki nikany gözden geçirmek bilen biz jennet üçin gurlan nika barada has doly surat alýarys.
Guzynyň nikasy
Gadymy toý düzgünini we Mukaddes Ýazgylarda amallaryň diňe bölekleýin ýazylan iki nika mysalyny gözden geçirenimizden soň, iň ajaýyp toýa seretmegiň wagty geldi: Guzynyň nikasy!
- Şertnama we gelin-gyz bahasy:Häzirki wagtda hem işjeň bolan Ata, Ybraýym ýaly, Öz hyzmatkärini (Mukaddes Ruhy) Öz Ogly üçin Gelin çykarmak üçin (Ýah. 6:44) uzak ýurda iberdi. Gelin-gyz bahasyna “kemsiz zatlar, kümüş we altyn ýaly … ýöne … Mesihiň gymmatly gany” (1 Pet. 1:18-19) degişli däldi. Bu nika şertnamasy mutlak baglaýjy we gadymy däpden hem has ygtybarlydyr (Ýah. 10:28-29). Mundan başga-da, Rebb diňe Öz gymmatly merjenini (Ybadathana, Öz Gelini) däl, eýsem hazyna (ýewreý milleti) gizlenen meýdany hem töledi (Mat. 13:44-45).
- Sözlenmek döwri:Nika şertnamasyny – biziň halas bolmagymyzy – kabul edeninden soň, Mukaddes Ruh her bir agzanyň Öýlenjek ýigidiň gaýdyp gelmegine taýýar bolmagyny öwretmäge başlady. Bu ýagdaýda sözlenmek döwri diňe bir ýa-da iki ýyl däl, eýsem birnäçe müň ýyl! Bu Rebbiň rehimdarlygy sebäpli, Ol “Öz wadasy barada haýal etmeýär … hiç kimiň heläk bolmagyny islemeýär, eýsem ähli adamlaryň toba gelmegini isleýär” (2 Pet. 3:9). Geliniň bir bölegi bolandan soň, her bir imanly iň gymmatly sowgat – Mukaddes Ruh – “satyn alnan emlägiň halas bolmagyna çenli biziň mirasymyzyň kepili” (Efes. 1:14) berilýär. Ybadathanany goldamak we enjamlaşdyrmak (4:11-12) we Öýlenjek ýigidiniň gaýdyp geljekdigini ýatlatmak üçin başga gymmatly sowgatlar berildi. Munda kömek etmek üçin iň gymmatly ýatlatma çörek döwmekdir, “Meni ýatlamak üçin” (1 Kor. 11:24-25).
- Aýralyk:Şertnama talaplaryny ýerine ýetirip we öz sözlenen gyzyna sowgatlaryny berip, ýigit (Rebbimizi suratlandyrýan) ony kabul etjek ýerini taýýarlamak üçin gitdi (Ýah. 14:2 serediň). Şol wagtda geljekki gelin özüni Mikwe, ýagny janly suwdaky dabaraly arassalaýjy hammam alyp taýýarlady.Mikwe, ýagny janly suwdaky dabaraly arassalaýjy hammam alyp taýýarlady. Her bir mesihçide bu nesihat bar: “Söýgüli doganlar, geliň, özümizi teniň we ruhuň ähli hapaçylygyndan arassalaýalyň, Hudaýdan gorkup mukaddesligi kämilleşdireliň” (2 Kor. 7:1). Şükürler bolsun, Onuň Gelini öz toý köýnegini tikmeli däl, sebäbi oňa bir köýnek berler (Ylh. 19:8).
- Toý çagyryşy:“Çünki Rebb özüni asmandan gygyryş bilen, başperişdäniň sesi bilen we Hudaýyň trubasy bilen inip geler. We Mesihde ölenler ilki direler. Soňra biz, diri galanlar, olar bilen bilelikde bulutlarda Reb bilen howada duşuşmak üçin ýokary galdyrylar. We şeýlelik bilen biz hemişe Reb bilen bolarys” (1 Tes. 4:16-17).
- Toý:Ysagyň we Boazyň aýratyn gününiň beýanlaryna seredenimizde, ol ýerde toý ýa-da ýedi günlük toý barada hiç hili ýazgy tapmaýarys. Nikanyň bu bölekleri mukaddes ýazgyda bolmadyk bolmagy mümkin, sebäbi olar bu dünýäden daşary boljak we beýan etmek üçin gaty ýakyn boljak geljekki nikany suratlandyrýarlar! Görnüşler dünýäniň bolmajakdygyny görkezýär – bu toý Atanyň öýünde, jennetde bolar.
Şükürler bolsun, toý boljakdygy ýazylypdyr! Ylham 19:9 dabara barada diňe şeýle diýýär: “Guzynyň toý agşamyna çagyrylanlar bagtlydyrlar!” Gadymy ýedi günlük toý düzgüni bu ýerde Mukaddes Ýazgylarda aýratyn agzalmasa-da, soňky döwür baradaky pygamberlikler toý döwrüniň ýer ýüzündäki ýedi ýyllyk muşakgat döwründe bolup biljekdigini görkezýär. Eger şeýle bolsa, toý otagynda (jennetiň özünde) gizlenen diýlip agzalmaýan Geliniň 1 Korintos 2:9-da agzalan ýaly asman şatlygyny başdan geçirejekdigine şübhe ýok. Ol ýerde biz şeýle okaýarys: “Göz görmedi, gulak eşitmedi, adamyň ýüregine Hudaýyň Özüni söýýänler üçin taýýarlan zatlary girmedi.” Şol wagtda, Öýlenjek ýigit – biziň Rebbimiz – ýer ýüzündäki işler bilen meşgullanmak üçin otagdan girip-çykyp biler (Seret: Ylh. 6–18). - Hödürleme:Ýedi ýyllyk muşakgat tamamlananda, Rebb Öz Gelini bilen asman toý otagyndan çykyp, ony Öz myhmanlaryna we ähli dünýä hödürlär. Bu hödürleme Rebb “Öz mukaddeslerinde şöhratlandyrylanda we ähli iman edýänleriň arasynda haýran galdyrylanda” (2 Tes. 1:10) ony beýgeltjekdir.
“Hudaýa şöhrat bolsun, Ol uly işler etdi” we etjekdir!
G. H. B. tarapyndan, TOV ROSE-daky jikme-jik beýandan uýgunlaşdyryldy.TOV ROSE.
Hudaýa şöhrat bolsun, Ol uly işler etdi!Ol dünýäni şeýle söýdi, Ol bize Öz ogluny berdi,Kim günä üçin töleg hökmünde Öz janyny berdi,We ähli adamlaryň girmegi üçin ýaşaýyş derwezesini açdy!—Fanny Crosby (1820–1915)
