Tapgyr– Ýanwar 2024 –Grace & Truth Žurnaly
Mukaddes Kitabyň Gahrymanlary
Köne Ähtden Ýygnananlar,10-njy bölüm
Musa we Ýeşuwa
Nunyň ogly Ýeşuwany, Özünde Ruh bolan adamy ýanyňa al. —Sanlar 27:18NKJV
Ýeşuwa we Isa
Ýeşuwa ýaşlykdan Musanyň, Ysraýyly Müsürden çykaran we halka Hudaýyň kanunlaryny beren Hudaýyň beýik adamsynyň hyzmatkäri bolupdy (Seret Çyk. 24:13, 33:11; San. 11:28; Kan. Tag. 1:38). Onuň ömri Reb bilen ýöreýän her bir ýaş imanlynyň başdan geçirýän ruhy ösüşiniň gowy mysalydyr. Şoňa meňzeş zat Ylýas bilen ýöräninde Hudaýyň özüne taýýarlan wezipesine taýýarlanan Ýeliseýiň durmuşynda hem görünýär (1 Pat. 19; 2 Pat. 2).
Ýeşuwa hem Reb Isanyň bir görnüşidir, bu olaryň meňzeş atlaryndan aýdyň görünýär. Isa, Ýeşuanyň ýa-da Ýeşuwanyň grek görnüşidir. Bu atlar Hudaýyň halas edişini aňladýar. Ýeşuwa “Ýahwe halas edýär” ýa-da “Ýahwe halas edişdir” diýmegi aňladýar. Täze Ähtde Isanyň dogulmagyny yglan eden perişde Onuň adyny günäden halas ediş bilen baglanyşdyrdy: “Sen Onuň adyny Isa diýip atlandyrarsyň, çünki Ol Öz halkyny günälerinden halas eder” (Mat. 1:21).
Biz Ýeşuwanyň öz öňküsiň işini tamamlandygyny bilýäris. Musa Hudaýyň halkyny gulçulyk ýurdundan halas eden bolsa, Ýeşuwa olary Wada edilen ýurda alyp gitdi. Rebiň halas edişi Müsürden çykanda görünipdi (Çyk. 14:13, 15:2), ýöne onuň doly görnüşi diňe Kengan basylyp alnandan soň boldy. Bu Ysraýylyň Müsürden halas edilişiniň uly maksadydy. Şeýlelik bilen Musa we Ýeşuwa Reb Isa Mesihiň iki görnüşidir, Ol diňe bir Öz halkyny günä we Şeýtana gulçulykdan halas etmän, eýsem olary gök ýurduna hem getirýär. Hudaý bizi Mesihde gök ýerlerde bile oturdypdyr we biz ol ýerde her bir ruhy bereket bilen patalanypdyrys (Efes. 1:3, 2:6).
Ýeşuwa Mesihiň aýratyn bir görnüşidir, Ol Mukaddes Ruhyň güýji bilen Öz halkyny bu gök ýurduna, biziň dynç alyş Kenganymyza alyp gitdi (Ýew. 3–4-nji baplara seret). Ol Mesihi, Ruhda we Ruh arkaly, häzir Öz halkynyň adyndan işjeň bolan Şahsyýet hökmünde görkezýär. Ýöne imanlylar hökmünde özümize şahsy ulanylyş hem bar, biz “Ruh bilen doldurylmalydyrys” (Efes. 5:18). Biz Ruh bilen doldurylan adam hökmünde Ýeşuwanyň mysalyna eýermelidiris.
Ýeşuwa Söweşiji Hökmünde
Geliň, Ýeşuwanyň durmuş ýoluny gözden geçireliň, onuň uly wezipesine basgançakma-basgançak nähili taýýarlanandygyny göreliň we özümiz üçin ruhy sapaklary hem oýlanyp göreliň. Onuň ady ilkinji gezek Çykyş 17:8-16-da, Amalek bilen söweşde agzalýar. Göräýmäge Ýeşuwa gowy esger bolupdy, çünki oňa söweşi alyp barmak tabşyrylypdy, Musa bolsa depäniň üstünde dileg edýärdi.
Ysraýyllar Müsürden halas edilipdi, ýöne bu olaryň çöl arkaly syýahatda hiç hili gapma-garşylyklaryň galmandygyny aňlatmaýardy. Şoňa meňzeşlikde, biz bu dünýäniň şazadasynyň güýjünden halas edilipdiris (Efes. 2:2), ýöne bu biziň ýer ýüzündäki ýolumyzda göreşsiz galandygymyzy aňlatmaýar. Çöl ähli kynçylyklary, aladalary, agyrylary we göreşleri bilen bu ýer ýüzündäki sahna nyşan edýär. Reb bizi Öz adynyň şöhraty üçin söweşmek üçin bu ýerde goýupdyr we Ol biziň üçin dileg etmek üçin şöhratdadyr. Biz gowy söweşi alyp barmalydyrys we Isa Mesihiň gowy esgerleri hökmünde kynçylyklara döz gelmelidiris (1 Tim. 1:18; 2 Tim. 2:3).
Bu babatda Ýeşuwa biziň üçin möhüm mysaldyr. Musa esgerleri üçin dileg etmek üçin dagyň üstünde duran bolsa, Ýeşuwa aşakda jülgede söweşýärdi. Musanyň dilegi sebäpli Ýeşuwa Amalekden ýeňiş gazandy. Şoňa meňzeşlikde, biziň gökdäki Rebbimiz ýer ýüzündäki söweşlerimizde, Şeýtan we ten bilen bolan gapma-garşylyklarymyzda bize goldaw berýär. Ol arkaly biz ýeňijilerden hem köpdüris (Rim. 8:34-37). Amalek Ysraýylyň yzky hatarlaryna hüjüm eden güýçli we hilegär duşmandyr (San. 24:20; Kan. Tag. 25:17-19; 1 Şam. 15:2). Bu duşman Şeýtanyň bir görnüşidir, ol biziň gowşak ýerlerimizi bilýän we bizi halas edilen halk hökmünde Rebe hyzmat etmekden saklamaga synanyşýan şahsyýetdir. Biz bu güýçli duşmandan diňe ýokardan güýç alanymyzda ýeňiş gazanyp bileris.
Rebiň Dagynda
Amalek bilen söweş Ýeşuwanyň karýerasynyň diňe başlangyjy bolupdy. Çykyş kitabynyň soňky böleginde biz ony Musanyň hyzmatkäri we ýoldaşy hökmünde görýäris. Bu wezipelerde Ýeşuwa ägirt uly tejribeleri başdan geçirdi, çünki ol Ysraýylyň ýaşululary olaryň gaýdyp gelmegine garaşmaly bolanda, Musanyň bilen Hudaýyň dagyna çykmaga rugsat berlen ýeke-täk adamdy (Çyk. 24:13-14). Çykyş 32:15-17-de biz olaryň dagdan bile düşýänini görýäris we Çykyş 33:11-de Ýeşuwanyň Musanyň düşelgäniň daşynda guran duşuşyk çadyryndan aýrylmaýandygyny aýdylýar.
Biz bu zatlary özümize ulananymyzda, Reb bilen ýörüşimizde dürli peýdaly tejribeleri başdan geçirip bilýändigimizi görýäris. Ol diňe bir bizi ýer ýüzündäki gapma-garşylyklarymyzda ýeňijilerden hem köp etmän, eýsem Hudaýyň islegi we Onuň halky bilen bolan ýollary barada has çuňňur düşünje hem berýär. Biz Onuň bilen dagyň üstünde bolmalydyrys, şeýle diýmek mümkin, we Hudaýyň pikirleri barada öwrenmelidiris – iň esasy hem Onuň halkynyň arasyndaky mesgeni baradaky pikirleri (Çyk. 25–31-nji baplara seret).
Ol bize Hudaýyň halkynyň hakyky ýagdaýyny saýgarmagy öwredýär we ähli ýalňyşlyklarymyza garamazdan, Ol bize Öz islegine laýyklykda bile ýygnanyşyp biljek ýerimizi berýär. Ysraýyllar Musany unudyp, Hudaýdan we öz ykrar edişleriniň “Resulyndan” ýüz öwürdiler (Ýew. 3:1). Şoňa meňzeşlikde, ykrar edýän hristian dünýäsi beýik Mesihiň, şöhrat Rebbiniň hukuklaryny hasaba almaýar we butparazlyga düşüpdir (Ylh. 2:14,20). Bu ýamanlykdan aýrylyşmak zerurlykdyr; biz düşelgäniň daşyna Mesihe gitmelidiris (Çyk. 33:7; Ýew. 13:13). Geliň, Ýeşuwa ýaly, Rebi gözläliň we Onuň huzuryndan aýrylmalyň. Şonda Ol bize öwreder we bizi Öz islegimizdäki wezipä taýýarlar.
Kengan Basylyp Alnanda
Ýeşuwa basgançakma-basgançak halky Wada edilen ýurda alyp gitmek we soňky gapma-garşylykda olaryň baş serkerdesi bolmak üçin uly wezipä taýýarlanyldy. Ol söweşiji bolupdy, ýöne ol diňe çölde däl, eýsem Wada edilen ýurtda hem duşmanlaryň bardygyny öwrenmeli boldy. Onuň Kengandaky gapma-garşylyga taýýarlygy Sanlar kitabynda başlandy. Ol ýurdy gözden geçirmek üçin iberilen içalyçylaryň biridi. Şoňa meňzeşlikde, biz diňe çöl bilen suratlandyrylýan zyýaratçy durmuşymyzda gapma-garşylygyň bardygyny däl, eýsem Ýeşuwanyň döwründäki ýurtda bolşy ýaly, gök ýerlerde hem söweş alyp barýandygymyzy öwrenmelidiris.
Biz ten we gana garşy däl, eýsem gök ýerlerde ýamanlygyň ruhy güýçlerine garşy göreşýäris. Bu ýaman güýçler diňe Hudaýyň ähli ýaragyny alanymyzda we ylahy ýaraglary ulananymyzda ýeňilip bilner (Efes. 6:10-20). Biziň bereketlerimiz ruhy häsiýetdedir, gök ýerlerde, we olar diňe Mukaddes Ruhyň güýji arkaly bilinip we lezzet alnyp bilner (Efes. 1:13-14). Olary bize bildirmek Ruhyň işidir, olar Mesihiň häzirki Hudaýyň sag elindäki ýagdaýy bilen baglanyşyklydyr. Ýeşuwa Ruh bilen doldurylan imanlynyň suratyny görkezýär, onuň ünsi ýokardaky zatlara, Mesihiň Hudaýyň sag elinde oturýan ýerine gönükdirilendir (Kol. 3:1).
Diňe Sanlar 27:18-de, Kengana girmek onuň öňünde duranda, Ýeşuwa Hudaýyň Ruhy bilen doldurylan adam hökmünde suratlandyrylýar. Sanlar kitabynda biz Ýeşuwanyň bu nokada çenli ruhy ösüşini görkezýän birnäçe tejribeleri tapýarys.
Mysal üçin, 11-nji bapda biz onuň Musanyň hatyrasyna ruhsyz bir ýagdaýda yhlasly bolandygyny we şonuň üçin düzedişe mätäç bolandygyny görýäris (24-30-njy aýatlar). Biz muny Korinfdäki käbir imanlylaryň Mesihi belli bir partiýanyň ýolbaşçysy etmek isländik hereketi bilen deňeşdirip bileris (1 Kor. 1:10-13).
Sanlar 13-de, Kengany gözden geçirmek maksady bilen, Ýeşuwanyň ady üýtgedildi: “Musa Nunyň ogly Hoşeany Ýeşuwa diýip atlandyrdy” (16-njy aýat). Hoşea ady umumy manyda Rebiň kömegini we halas edişini görkezýär, Ýeşuwa ady bolsa Ýahwe ady bilen has aýdyň baglanyşyklydyr. Halas ediş we gutulyş diňe Ýahwede, beýik MEN MENDE tapylyp bilner. Şeýlelik bilen bu adyň üýtgemegi bilen Ýeşuwanyň ünsi Rebe gönükdirildi, Ol Ysraýyla Kengana girmekleri bilen Öz doly halas edişini görkezerdi.
Şol bir zat häzirki Täze Äht döwründäki imanlylara hem degişlidir – “indi men däl, eýsem Mesih mende ýaşaýar” (Gal. 2:20). Biziň ünsümiz özümize däl, eýsem Hudaýyň Mesihde amala aşyran beýik halas edişine gönükdirilmelidir.
Belki-de, biz Ýeşuwanyň adynyň üýtgemegini Rimliler 7-den Rimliler 8-e geçiş bilen deňeşdirip bileris, onuň esasy meselesi indi özümiz däl, eýsem Mesih we Ruhdyr. Rimliler 8 bize Ruh bilen doldurylan imanlyny görkezýär. Hristian diňe Ruhdan dogulmaýar; ol Ruh bilen möhürlenýär we ýaglanýar. Şonuň üçin ol yzygiderli Ruh bilen doldurylmalydyr we Hudaý tarapyndan berlen wezipesini ýerine ýetirmek üçin Ol tarapyndan ýol görkezilmelidir. Ýeşuwa munuň gowy mysalydyr.
Görşümiz ýaly, Ýeşuwanyň adynyň üýtgemegi Kengan ýurduny gözden geçirmegi bilen baglanyşyklydy. Şeýle etmek bilen ol onuň bilen baglanyşykly baý bereketleri – ýurduň miwesini gördi. Ol gowy ýurt, süýt we bal akýan ýurt bolupdy. Dolu-doly höwes bilen ol Kaleb we beýleki on içalyçy bilen gaýdyp geldi.
Ýöne olar Ysraýyllara ýygnan miwelerini görkezenlerinde, on içalyçy Kengany basyp almagyň olaryň gözünde uly kynçylyklary öz içine aljakdygy barada gürrüň berdiler. Bu sözlerden ruhdan düşen halk ony eýelemekden düýbünden ýüz öwürdi. Diňe iman dilinde gürlänler Ýeşuwa we Kaleb boldy.
Olaryň Hudaýyň wadalaryna ynanmadyk we ýakymly ýurdy ýigrenen Ysraýyllar bilen deňeşdirilende başga ruhy bardy (San. 14:24). Şonuň üçin bu iki adam halas edildi, beýlekileriň hemmesi bolsa çölde heläk boldy. Ýewreýler 3:19 bize halkyň imansyzlyk sebäpli girip bilmändigini aýdýar.
Şoňa meňzeşlikde, biz Hudaýymyzy iman bilen hormatlamalydyrys, Onuň Sözüniň wadalaryna ynanmalydyrys we ruhy söweşlerimizde Onuň güýjüne bil baglamalydyrys. Mesihde eýe bolan gök ýerlerde ruhy bereketlerden diňe iman arkaly lezzet alyp bolar. We biziň imanymyzyň güýjünde we Ruhyň ýolbaşçylygynda biz ýurtda öz paýymyzy eýeläp bileris. Bu Ýeşuwa kitabynyň tipiki öwredişinde görkezilýär. Biziň basan her bir ýerimiz bizikidir (Ýeş. 1:3). Bu gapma-garşylygy öz içine alýar, ýöne Hudaý gaýta-gaýta ýeňiş berýär, şeýlelik bilen ähli ýurt basylyp alnar we biziňki bolar (11:16-23).
Içalyçylaryň hekaýasy bize Wada edilen ýurduň miwesinden çölde hem lezzet alyp bolýandygyny görkezýär (San. 13:26-27). Ýöne Hudaýyň biziň üçin niýeti, biz ýurduň bereketlerinden yzygiderli lezzet almalydyrys, çünki biz ony eýeläpdiris we onda ýaşaýarys. Biz ýurduň diňe bir öňünden dadyp görmeginden has aňry geçmelidiris!
Hudaýyň Ruhy bilen doldurylan her bir imanly muny edip bilýär we Rebiň halas edişinden doly derejede lezzet alyp bilýär. We biz, Ýeşuwa ýaly, “aýratyn paýhas ruhy bilen doldurylan” (Kan. Tag. 34:9) bolsak, Hudaý bizi Hudaýyň çagalary üçin taýýarlanan baý mirasyna başgalary alyp gitmek üçin hökman ulanar.
Hugo Bouter tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Bu tapgyryň 11-nji bölümine indiki aý garaşyň.