Eger siz Köne Ähtdäki iň beýik adamlaryň gysga sanawyny düzmeli bolsaňyz, kimi goşardyňyz? Isa pygamberiň döwründäki ýewreýler köplenç Ybraýym we Musa pygamber barada uly hormat bilen gürleşýärdiler – we elbetde, Dawut bilen birlikde, bu adamlar Köne Ähtdäki iň beýik şahsyýetleriň käbiridi.
Musa pygamber, pygamber hökmünde, özboluşlydy. Kanuny gaýtalamak 34:10 bize Ysraýylda onuň ýaly pygamberiň bolmandygyny aýdýar, sebäbi ol Rebbi «ýüzbe-ýüz» bilýärdi. Ýöne Musa pygamber ynsan bolany üçin ölümlidi. Ol ölüme duş gelmeli wagty geldi, we Ysraýyl öz beýik ýolbaşçysyz galdy. Kim onuň ýerini tutup, onuň aýakgaplaryna girip bilerdi? Bu uly tabşyrykdy.
Ýeşua Musa pygamberiň başlan işini dowam etdirmek üçin Hudaý tarapyndan bellenen adamdy. Köne Ähtdäki onuň adyny göterýän kitap bize onuň çagyryşy, ýolbaşçy hökmünde gullugy we ölümi barada köp zat aýdýar – ýöne bu onuň baradaky maglumatlaryň ýeke-täk çeşmesi däl. Çykyş, Sanlar we Kanuny gaýtalamak hem Ýeşua barada salgylanmalary öz içine alýar we bizi özbaşdak Rebbiň görnükli gullukçysy bolan bu adam bilen tanyşdyrýar.
Ýeşua girýär
Ýeşua ilkinji gezek Çykyş 17-de agzalýar. Ysraýyllylar Müsürden Wadalaryň ýurduna tarap barýarkalar, amalekliler olara hüjüm etmek üçin çykdylar. Onuň nesil daragty ýa-da başga hiç hili maglumat bolmazdan, Ýeşuanyň ady birden Çykyşda Musa pygamber tarapyndan ysraýyllylary söweşe ýolbaşçylyk etmek üçin saýlanan adam hökmünde peýda bolýar. Musa pygamber bu ýaş ýigitde potensialy ykrar etmeli bolmaly. Ysraýylyň öň hiç haçan goşuna ýolbaşçylyk edýän serkerdesi bolmandy. Hakykatdan-da, öň Faraonyň goşunlary bilen ýüzbe-ýüz bolanda, olara duşmanyň söweşini Rebbe goýmak tabşyryldy (Çykyş 14:14).
Indi ýagdaý üýtgedi. Ýeke däldigini bilip, ýöne Musa pygamberiň Hudaýyň hasasy elinde depede durjakdygyny bilip, «Ýeşua Musa pygamberiň aýdyşy ýaly etdi» (Çykyş 17:10). Onuň boýun egmesini belläň. Ýeşua bu pursatda we soňky köp pursatlarda Rebbiň gullugynda üstünligiň boýun egmezden mümkin däldigini bilmeli boldy. Ol Musa pygambere, öz ýokary derejelisine, ysraýyllylary söweşe ýolbaşçylyk etmek bilen boýun egeni ýaly, hristianyň maksady ony Öz esgeri edip ýazan Isa pygamberi begendirmek bolmaly (2 Timoteos 2:3-4).
Atdaky näme?
Ýeşuanyň geçmişi barada bir zat bilmek üçin biz Sanlar 13-e ýüzlenmeli. Bu bapda biz onuň Efraýym taýpasynyň agzasydygyny we ilki Hoşea diýlip atlandyrylandygyny, bu «halas ediji» diýmegi aňladýandygyny görýäris. Onuň kakasynyň ady Nun bolup, «dowamy» diýmegi aňladýardy. Bu Hudaýyň halkyny halas ediji hökmünde ýolbaşçylyk etmek üçin bellenen adam üçin laýyk atdy – dowamlylyk bilen häsiýetlendirilýän adam. Emma, Musa pygamber oňa täze at berdi, Ýeşua, bu «Ýehowa halas edişdir» diýmegi aňladýar (Sanlar 13:16). Ýeşua özü halkyň halas edijisi däldi. Gaýtam, onuň durmuşy we gullugy arkaly Rebbiň halas edişi görünmelidi. Biziň üçin häzirki wagtda Rebbiň zatlarynda sabyrlylyk hem möhümdir (1 Korintoslylar 15:58). Ýeşua ýaly, biziň durmuşymyz Onuň halas edişini görkezmeli.
Irki täsirler
Hemmämiz, belli bir derejede, daşky gurşawymyzyň önümidiris. Irki durmuşymyzda täsirler bizi şekillendirýär – we Ýeşua hem muňa degişli däldi. Çykyş 24-de Musa pygamber Harun, onuň iki ogly we Ysraýylyň 70 ýaşulysy bilen birlikde Rebbiň huzuryna çagyryldy. Hemmesi daga çykardy, ýöne Musa pygamber Rebbiň göni huzuryna has ýokary çykardy. We Ýeşua, onuň kömekçisi, şol pursatda Musa pygamber bilen gitdi we Musa pygamberiň gaýtadan peýda bolmagyna garaşýarka Hudaýyň şöhratynyň bir bölegine şaýat boldy. Ylahy beýikligiň şol görnüşleri we sesleri Ýeşua güýçli täsir etmeli bolmaly.
Biraz soň, Ýeşua Musa pygamberiň ýanynda dagdan düşende, onuň tejribesizligi açyk göründi. Düşelgedäki gykylygyň sesini eşidip, ol Musa pygambere söweşiň bolup geçýändigini aýtdy. Emma Musa pygamber, Hudaýyň tejribeli adamy, başgaça bilýärdi. Halk altyn göle ýasapdy we eşidilýän ses aýdym aýtmak we baýramçylykdy (Çykyş 32:17-18). Täze hristian hemişe dogry düşünjä eýe däldir. Akylly, ýaşuly iman ediji bilen gatnaşyk arkaly peýdaly sapaklar öwrenilip bilner.
Ýeşua, irki günlerinde, Musa pygambere doly wepaly bolupdy. Eldad we Medad pygamberlik sowgadyny görkezende, Ýeşua instinktiw ýagdaýda munuň ýalňyşdygyny duýdy we Musa pygamberi özüni bäsdeşlik hökmünde kabul eden zatdan goramaga synanyşdy. Elbetde, olary dymdyrmaly, ol pikir etdi! Musa pygamber bu pursaty Ýeşua giň ýürekli bolmagy öwretmek üçin ulandy. Ol hiç hili sowgady monopoliýa etmek islemeýärdi! Ol başgalaryň eýe bolan sowgatlaryny ykrar etmäge şatdy (Sanlar 11:26-29). Ýaş hristianlar köplenç goragçy ýa-da eýeçilikli bolup bilerler. Biz Musa pygamberde açyk görünen jomart ruhy ösdürmegi öwrenmeli.
Ýeşuanyň irki durmuşynyň başga bir gyzykly aýratynlygy Çykyş 33-de ýüze çykýar. Musa pygamberiň düşelgäniň daşynda gurlan çadyry bir görnüşli keramatly ýere öwrüldi. Rebbi gözleýänler onuň çadyryna giderdiler. «Ýaş ýigit» (Çykyş 33:11) hökmünde suratlandyrylan Ýeşua şol duşuşyk ýerini terk etmezdi. Ol ol ýerde bolmagyň möhümdigini bilýärdi. Hudaý üçin täsir etmek isleýän her bir ýaş adam häzirki wagtda hem şeýle etmeli. Köne aýdymyň sözleri bilen aýdylanda, biz «Isa bilen ýeke galyp, köp wagt gizlinlikde geçirmeli» Mukaddes bolmaga wagt tap, W. D. Longstaff.
Imanyň sylagy
Ýeşuanyň iň uly synagy, ol Kengan ýurduny gözlemek üçin 11 adam bilen saýlananda geldi. Ol, Ýahudaly dosty Kaleb bilen birlikde, we 10 başga gözlegçi 40 günläp Wadalaryň ýurduny baha berip, ägirt uly üzüm dessesiniň agramy astynda yzyna gaýtdylar. Gözlegçileriň ony Hudaýa iman etmeýän pessimistlerdi. Ägirtleri ýeňmek mümkin däl, olar yglan etdiler. Kaleb olaryň bahasyna garşy çykdy, we Sanlar 14:8-de biz Ýeşuanyň onuň teswirlerini goldaýandygyny görýäris. Reb olary Kengana getirip, ähli duşmanlaryny ýeňip biljekdi, ol aýtdy. 10 imansyz gözlegçi gyrgynçylykda ölende, Ýeşua we Kaleb şol wagt ýaşaýan Ysraýylyň ýeke-täk adamlarydy, olar ahyrynda Wadalaryň ýurduna girdiler. Ýeşua hakykatdan-da «dowamlylygyň ogly» bolup, bize imanyň sylaglanýandygyny öwredýär. Onuň ýaly biz hem Hudaýyň bize beren ähli wadalarynyň gowy tarapyna girmek üçin çydamlylyga mätäç (Ýewreýler 10:36).
Çopan, haýyş edýärin
Musa pygamber eýýäm Hudaýdan goşmaça kömekçiler üçin ýalbarşypdy we öz jogapkärçiliklerinde oňa kömek etmek üçin 70 ýaşuly bilen üpjün edilipdi. Emma, ol ömrüniň ahyryna ýakynlaşanda, Musa pygamber Hudaýyň halkyna seretmek üçin çopan ýürekli adamyň zerurlygyny çuňňur duýdy. Hudaýyň Öz adamsyny eýýäm taýýarlandygyny we şol adamyň Ýeşuadygyny bilmek bizi geň galdyrmaýar. Hudaýyň Ruhy bilen doldurylan, ol Hudaýyň halkyny Iordan derýasynyň üstünden geçirmäge taýýardy (Sanlar 27:15-18). Hudaýyň Ruhy bilen doldurylmagyň ýerini tutýan zat ýok. Efesliler 5:18 Onuň güýji bilen hemişe doldurylmagyň zerurlygyny nygtaýar. Sanlar 27-niň soňky aýatlary Ýeşuanyň halkyň täze ýolbaşçysy bolmak üçin köpçülikleýin bellenen pursatyny suratlandyrýar. Bu dabaraly pursatdy we Ýeşua üçin ägirt uly jogapkärçilikleriň başlangyjyny alamatlandyrdy. Ol nädip başardy? Kanuny gaýtalamak kitaby düşündirýär.
Musa pygamber üçin Wadalaryň ýurdy ýapykdy. Ol Rebden oňa girmäge rugsat bermegini ýalbarşsa-da, giriş ret edildi. Emma, Musa pygamberiň entek möhüm bir zady bardy. Reb oňa «Ýeşua tabşyryk ber, ony ruhlandyr we ony güýçlendir» (Kanuny gaýtalamak 3:28) diýdi. Kanuny gaýtalamakda biziň üçin saklanan halka ýüzlenmelerinde biz Musa pygamberiň şol zady edýändigini görýäris. Ol diňe bir Ýeşua agyr jogapkärçiliklerini ýatlatman, eýsem oňa şahsy ruhlandyrma hem berýär. Köp iman edijiler, şondan bäri, onuň sözlerini köşeşdiriji we uly güýç çeşmesi hökmünde tapdylar. «Güýçli we batyr bol, gorkma, olardan gorkma: sebäbi Reb seniň Hudaýyň, Ol seniň bilen gidýändir; Ol seni terk etmez, ne-de seni taşlamaz» (Kanuny gaýtalamak 31:6). Reb Öz halky bilen! Biz ähli näbelli geljek üçin Oňa bil baglap bileris.
Hakykat pursaty
Biz Ýeşua kitabyny açanymyzda, Rebbiň Öz halkynyň täze ýolbaşçysyna ilkinji sözleri bizi geň galdyryp biler: «Musa Meniň gullukçym öldi» (Ýeşua 1:2). Elbetde, bu açykdy! Näme üçin oňa şeýle zat aýdylýardy? Gaty ýönekeý, Hudaý hakykatlar bilen iş salyşýar we hemişe bizi ýagdaýa hakykatda bolşy ýaly garşy durmagymyzy isleýär.
Bu bir döwrüň soňudy. Musa pygamber öz işini tamamlapdy; indi Ýeşuanyň mantyýany alyp, öňki ýolbaşçynyň aýakgaplaryna girmegiň wagtydy. Bu Rebbiň Ýeşua göni gürlän ilkinji gezek bolup biler – ýöne näme gürlemek üçin pursat! Ýeşua ähtimal ezilen we ýeke duýýardy. Ol şeýle bir haýran galan adam, ol köplenç sereden adam, ýokdy. Musa pygamberiň ony ruhlandyrandygy hakykatdy, ýöne ol täze jogapkärçiligi nädip alyp bilerdi? Indi ähli Ysraýyl halky bilen Iordan derýasyny geçmegiň wagtydy, Iordan doly joşup duran bolsa-da (Ýeşua 3:15), we ýurdy «eýelemegiň» (Ýeşua 1:1-3) wagtydy. «Güýçli we batyr bolmagyň» (Ýeşua 1:18) wagtydy, ol gowşak we gorkuly duýsa-da. Öz tarapyndan, bu makalanyň başynda bellenen ilkinji boýun egme saklanmaly. Ol Hudaýyň «ähli Kanunyna» seresaplylyk bilen boýun egmeli we şol mukaddes kitaby hemişe oýlanmaly. Rebbiň tarapyndan, ol Musa pygamberiň aýdan tanyş sözlerini ýene-de eşitdi, ýöne bu gezek olar Rebbiň öz dodaklaryndan geldi: «Reb seniň Hudaýyň, sen nirede gitseň hem seniň bilendir» (Ýeşua 1:7-9).
Siz täze bir iş bilen ýüzbe-ýüz bolýarsyňyzmy ýa-da özüňizi täze ýagdaýda tapýarsyňyzmy? Durmuşyňyzdan bir daýanç aýryldymy? Belki, söýen we hormat goýan biriňiz gitdi. Ýeşuadan öwreniň. Hudaýyň Sözüne oýlanyň we onuň taglymatlaryna boýun egmäge seresap boluň. Onuň wadalaryna bil baglaň, sebäbi olar şowsuzlyga uçramaz. Hudaý Ýeşua bilen bolşy ýaly, Ol hem size näbelli zatlara batyrlyk we ynam bilen garşy durmaga kömek eder.
