Seriýa– Iýul/Awgust 2025 –Merhemet we Hakykat Žurnaly
Hakykat Sözüni dogry bölmek
Bölüm 1
Giriş
2 Timoteos 2-de (kjv) imanly ýedi keşpde görkezilýär:
Oglan(aýat 1).Esger(aý.3).Türgen(aýat 5).Daýhan(aý.6).Işçi(aý.15).Gap(aý.21).Hyzmatkär(a.24).
Ogly hökmünde Timoteos merhemetde güýçli bolmaga wagyz edilýär. Merhemet ogullyk bilen bile gelýär, kanun gulluk bilen bile gelýän ýaly; muny Galatiýalylardan öwrenýäris. Esger hökmünde Timoteos kynçylyklara döz gelmäge we dünýewi baglanyşyklardan gaça durmaga wagyz edilýärdi; bular gowy esgerligiň dogry elementleridir. Gap hökmünde ol arassalanmaly we saýlanmalydy; gullukçy hökmünde ol mylaýym, sabyrly we pespäl bolmalydy.
2 Timoteos 2:15-de oňa işçi hökmünde näme talap edilýändigi aýdyldy: «Hudaýyň öňünde makul bolmak üçin, utanmaga sebäbi bolmadyk işçi bolmak üçin, hakykat sözüni dogry düşündirip bilmek üçin yhlas et.»
Hakykat Sözüniň dogry bölümleri bar, we olary berjaý etmän, adam "utanmaly bolmadyk işçi" bolup bilmez. Şonuň üçin, şol bölümleri äsgermezlik edýän Sözi öwrenmek bulaşyk bolmaly. Köp hristianlar Mukaddes Kitaby öwrenmegi ýadadyjy iş hasaplaýandyklaryny boýun alýarlar. Köpüsi şeýle hasaplaýar, ýöne olar muny boýun almaga utanýarlar.
Bu tapgyryň maksady Hakykat Sözüniň has möhüm bölümlerini görkezmekdir. Yhlasly talybyň hakykatyň esasy ugurlaryny we tebigy akyla gapma-garşy pikirleriň ýönekeý garyşyklygy ýaly görünýän Hudaýyň Şol Sözüniň tertipli gözelliginiň we sazlaşygynyň bir bölegini aňmagy üçin ýeterlik maglumat berilýär.
Bu makalanyň ygtyýaryna görä hiç hili taglymaty kabul etmäň, eýsem, Bereýliler ýaly, bu zatlaryň şeýledigini ýa-da däldigini Mukaddes Ýazgylardan gözläň (Resullaryň Işleri 17:11). Ynsan ygtyýaryna ýüz tutulmaýar: “Siz Ondan alan mesh etme siziň içiňizde galýar, we size hiç kimiň öwretmegi gerek däl” (1 Ýahýa 2:27).
Ýewreý, Milletler we Hudaýyň Kilisesi
Mukaddes Kitaby okaýan her bir adam onuň mazmunynyň ýarysyndan gowragynyň bir millete, Ysraýyla degişlidigini we Ysraýyllaryň Hudaýyň işlerinde we maslahatlarynda örän aýratyn orny bardygyny aňman bilmez. Adamzadyň köpçüliginden aýrylyp, olar Ýehowa bilen äht baglaşdylar, olara başga hiç bir millete berilmedik aýratyn wadalary berdi. Diňe olaryň taryhy Köne Äht hekaýalarynda we pygamberliklerinde gürrüň berilýär – beýleki milletler diňe olara degişli bolan ýagdaýda agzalýar.
Şeýle hem, Rebbiň Ysraýyla bir millet hökmünde ähli habarlaşmalarynyň ýer ýüzüne degişlidigi görünýär. Eger wepaly we boýun egiji bolsa, millete ýer ýüzündäki baýlyk we güýç wada berildi; eger wepasyz we boýun egmeýän bolsa, ol “ähli halklaryň arasynda, ýer ýüzüniň bir ujundan beýleki ujuna çenli” dargadylmalydy (Kan. 28:64). Hatta Mesihiň wadasy hem “ýer ýüzüniň ähli maşgalalary” üçin bereketdir (Gel. 28:14).
Öz barlaglaryny dowam etdirip, talyplar Mukaddes Ýazgylarda “Ýygnak” diýlip atlandyrylýan başga bir aýratyn beden barada köp zat tapýarlar. Bu beden hem Hudaý bilen aýratyn gatnaşykda bolup, Ysraýyl ýaly, Ondan anyk wadalary aldy. Emma meňzeşlik şol ýerde gutarýar we iň täsirli tapawut başlaýar. Diňe Ybraýymyň tebigy nesillerinden emele gelmegiň deregine, ol ýewreý we butparaz tapawudynyň ýitýän bir bedenidir. Gatnaşygyň diňe bir äht bolmagynyň deregine, ol dogluş gatnaşygydyr. Boýun egmek ýer ýüzündäki beýikligiň we baýlygyň sylagyny getirmegiň deregine, Ýygnaga iýmit we eşik bilen kanagatlanmak we yzarlamalara we ýigrenje garaşmak öwredilýär. Ysraýyl ýer ýüzündäki we wagtlaýyn zatlar bilen baglanyşykly bolşy ýaly, Ýygnak hem ruhy we gökdäki zatlar bilen baglanyşyklydyr.
Mundan başga-da, Mukaddes Ýazgylar okyja Ysraýylyň hem, Ybadathananyň hem hemişe bolmandygyny görkezýär. Olaryň her biriniň ýazga alnan başlangyjy bardy. Ysraýylyň başlangyjy Abramyň çagyrylyşynda tapylýar. Ybadathananyň dogluşyny gözleýän okyjy, ähtimal, öz garaşýan zatlaryna ters gelýän zady tapar, sebäbi oňa, ähtimal, Adam bilen Patriarhlaryň Ybadathanada bolandygy öwredilendir. Emma ol, elbetde, Mesihiň ýerdäki ömründen öň hem, onuň dowamynda hem bolmady, sebäbi okyjy Onuň Öz Ybadathanasy barada geljekde boljak zat hökmünde gürleýändigini görýär, Ol şeýle diýende: "Men bu gaýanyň üstünde Öz ybadathanany gurararyn" (Mat. 16:18) – "gurdum" ýa-da "gurýaryn" däl-de, eýsem "gurararyn" diýdi.
Okyjy Efesliler 3:1-10-dan Ybadathananyň Köne Äht pygamberliginde bir gezek-de agzalmaýandygyny, eýsem şol döwürlerde "Hudaýda gizlenen" bir syr bolandygyny (9-njy aýat) tapýar. Ol Ybadathananyň dogluşyny Resullaryň Işleri 2-de, ýer ýüzündäki soňuny bolsa 1 Selanikliler 4-de tapýar.
Şägirt, ynsan nesliniň Mukaddes Ýazgylardaky bölünişinde, seýrek agzalýan we Ysraýyldan ýa-da Ýygnakdan her bir babatda tapawutlanýan başga bir synpy hem tapýar: Milletler. Ýewreýiň, Milletiň we Ýygnagyň deňeşdirme ýagdaýyny aşakdaky Mukaddes Ýazgylarda gysgaça görmek bolar:
Şeýlelikde, Mukaddes Ýazgylarda Ysraýyl we Ybadathana barada aýdylýan zatlary deňeşdirsek, talyplar olaryň gelip çykyşynda, çagyryşynda, wadasynda, seždesinde, özüni alyp barşynyň ýörelgelerinde we geljekki ykbalynda ähli zadyň tapawutlanýandygyny görýärler.
Deňeşdirilen Çagyryşlar
• Ysraýyl
“Indi RebTertipAbrama aýtdy: «Öz ýurduňdan, garyndaşlaryňdan we ataň öýünden çykyp, Men saňa görkezjek ýere git» (Gelip çykyş 12:1).
“Çünki RebTertipseniň Hudaýyň seni gowy ýurda getirýär... bir ýurt, ol ýerde sen çöregi gytçylyksyz iýersiň” (Kanun taglymaty 8:7,9).
“Ol aýtdy, Men Ybraýymyň guly. We RebTertipmeniň hojaýynymy örän patalady, we ol beýik boldy” (Gen. 24:34-35).
“Ol LTertipsaňa garşy çykýan duşmanlaryňy seniň öňüňde ýeňer” (Ikinji Kan. 28:7).
“We RebTertipseni baş eder, guýruk etmez; we sen diňe ýokarda bolarsyň, aşakda bolmarsyň” (aý.13).
• Buthana
«Mukaddes doganlar, asmany çagyryşa gatnaşýanlar» (Ýew. 3:1).
“Sebäbi biziň raýatlygymyz gökde” (Filipililer 3:20 asv).
“Bizi täzeden diri umyda dogurdy... bozulmaýan, hapalanmaýan we solmaýan, siziň üçin gökde saklanýan mirasa” (1 Petrus 1:3-4 King Jeýms Wersiýasy).
“Şu sagada çenli biz aç hem suwsuz, ýalaňaç, urulýarys we hemişelik ýaşaýan ýerimiz ýok” (1 Kor. 4:11).
«Isa ... şägirtlerine diýdi: «Baýlaryň Hudaýyň Patyşalygyna girmekleri nähili kyn!»» (Mrk. 10:23).
«Gulak asyň, söýgüli doganlarym, Hudaý bu dünýäniň garyplaryny imanda baý, Özüni söýýänlere wada beren Patyşalygynyň mirasçylary edip saýlamadymy?» (Ýakup 2:5).
“Şonuň üçin kim bu çaga ýaly özüni kiçeltse, şol Asman Patyşalygynda iň ulusydyr” (Mat. 18:4)
Elbetde, bu dindar bir Ýewreýiň ölensoň jennete gitmeýändigini aňlatmaýar. Tapawut şunda, onuň ýagdaýynda dindarlyga höweslendirýän zat ýer ýüzündäki sylagdy, gökdäki däl. Aýratyn aýtmak gerek däl, bu döwürde ne Ýewreý, ne-de butparaz Reb Isa Mesihe bolan şol imanyň ulanylmagy arkaly halas edilip bilinmez, şonuň arkaly ikisi-de "täzeden dogulýar" (Ýah. 3:3,7) we "bir bedene suwa çümdürilýär" (1 Kor. 12:13), bu bolsa "Ybadathana" (Efes. 1:22). Ybadathanada Ýewreý we butparaz tapawudy ýok bolýar (1 Kor. 12:13; Gal. 3:26-28; Efes. 2:14). Şu sözlemleri göz öňüne getiriň: "geçmişde butparazlar" (a.11) we "siz butparazdyňyz" (1 Kor. 12:2).
Berlen Düzgünler Deňeşdirilýär
Ysraýyl bilen Buthananyň arasyndaky tapawut, her biriniň özüni alyp barşy üçin berlen düzgünlerde has-da görünýär.
• Ysraýyl
Haçanda RTertipSeniň Hudaýyň seni ony eýelemäge barýan ýeriňe getirer we senden öň köp milletleri kowup çykardy... sen olary ýeňersiň we olary bütinleý ýok edersiň; sen olar bilen hiç hili äht baglaşmarsyň ne-de olara rehim etmersiň” (Kan. tag. 7:1-2).
"Göze göz, dişe diş, ele el, aýaga aýak, ýanyga ýanyk, ýara ýara, zarba zarba" (Çyk. 21:24-25).
• Buthana
“Emma Men size aýdýaryn, duşmanlaryňyzy söýüň, size nälet edenlere pata beriň, size ýigrenýänlere ýagşylyk ediň we size ýamanlyk edýänler we yzarlaýanlar üçin doga ediň” (Mat. 5:44).
“Bizi sögseler, biz alkyşlaýarys; yzarlaýanlaryna döz gelýäris; ýamanlasalar, ýalbarýarys” (1 Kor. 4:12-13).
“Emma Men size aýdýaryn: ýamana garşy durmaň; eýsem, kim seni sag ýaňagyňa ursa, oňa beýlekisini hem öwür” (Matta 5:39).
Ybadat Deňeşdirilen
Ybadat düzgünlerinde başga bir tapawut tapýarys. Ysraýyl diňe bir ýerde, Hudaýdan uzakda ybadat edip bilýärdi – Oňa diňe ruhany arkaly ýakynlaşyp. Ybadathana bolsa, tersine, "iki ýa-da üç adam ýygnanan ýerinde" ybadat edýär, "iň mukaddes ýere girmäge batyrlyk" bar we ruhanlardan ybaratdyr (Lew. 17:8-9-y Mat. 18:20; Luk. 1:10-y Ýew. 10:19-20; San. 3:10-y 1 Pet. 2:5 bilen deňeşdiriň).
Geljek Deňeşdirme
Ysraýylyň we Kiliseň geljegi baradaky çaklamalarda tapawut has-da haýran galdyryjy. Kilise ýerden bütinleý aýrylar, ýöne dikeldilen Ysraýyl entek özüniň iň uly ýerüsti şöhratyna we güýjüne eýe bolar.
• Kilise
“Meniň Atamyň öýünde köp ýerler bar. Eger beýle bolmadyk bolsa, Men size aýdardym. Men size ýer taýýarlamak üçin gidýärin. Eger Men gidip, size ýer taýýarlasam, ýene gelerin we sizi Öz ýanyma alaryn; şonda Men nirede bolsam, siz hem şol ýerde bolarsyňyz” (Ýahýa 14:2-3).
“Reb Özü gökden şowhun bilen, baş perişdäniň sesi bilen we Hudaýyň surnaýy bilen iner. Mesihde ölenler ilki direler. Soňra biz, diri galanlar, olaryň bilen bilelikde bulutlarda galdyrylyp, Reb bilen howada duşuşarys. Şeýdip biz hemişe Reb bilen bolaris” (1 Th. 4:16-17).
“Sebäbi biziň raýatlygymyz gökde; şol ýerden hem biz Halasgär, Reb Isa Mesihi garaşýarys: Ol biziň pesligimiziň bedenini täzeden şekillendirip, Öz şöhratynyň bedenine meňzeş eder” (Filipililer 3:20-21)Amerikan Standart Wersiýasy).
“Mähribanlar, indi biz Hudaýyň ogullarydyrys we entek näme boljagymyz belli däl; ýöne biz bilýäris, Ol gelende, biz Oňa meňzäris, çünki biz Ony Öz bolşy ýaly göreris” (1 Ýah. 3:2)KJW).
“Birinji direlişe gatnaşýan bagtly we mukaddesdir: olara ikinji ölüm agalyk edip bilmez, emma olar Hudaýyň we Mesihiň ruhanylary bolar we Onuň bilen müň ýyl höküm sürerler” (Ylh. 20:6).
• Ysraýyl
“Ine, sen göwre galarsyň, Oglan dograrsyň we Onuň adyny Isa dakarsyň. Ol beýik bolar we Beýigiň Ogly diýlip atlandyrylar. Reb Hudaý Oňa kakasy Dawudyň tagtyny berer. Ol Ýakubyň öýüne ebedilik höküm sürer we Onuň Patyşalygynyň soňy bolmaz” (Luka 1:31-33).
Bu aýatlardaky Merýeme berlen ýedi wadanyň bäşisi eýýäm harplama-harp ýerine ýetirildi. Galan ikisiniň ýerine ýetirilmejekdigini aýtmaga bize haýsy düşündiriş düzgüni boýunça ygtyýar berilýär?
Şimeon Hudaýyň ilki butparazlary nädip ýoklandygyny, Olaryň ady üçin bir halky saýlap alandygyny beýan etdi. Munuň bilen pygamberleriň sözleri hem ylalaşýar, ýazylşy ýaly: «Şondan soň Men dolanyp gelerin we ýykylan Dawudyň çadyryny täzeden gurararyn; we onuň harabalyklaryny täzeden gurararyn we ony dikelderin» (Resullaryň Işleri 15:14-16).
Men aýdýaryn, Hudaý Öz halkyny taşladymy? Hudaý saklasyn! Çünki men hem Ybraýymyň neslinden, Benýamin taýpasyndan bir Ysraýyllydyryn... Men aýdýaryn, olar ýykylmak üçin büdredilermi? Hudaý saklasyn! Gaýtam, olaryň ýykylmagy arkaly halasgärlik butparazlara geldi, olary gabanjaň etmek üçin... Çünki sen tebigaty boýunça ýabany zeýtun agajyndan kesilip, tebigata garşy gowy zeýtun agajyna çatylypdyň. Onda tebigy şahalar bolan bular öz zeýtun agajyna näçe köp çatylar?! Çünki men, doganlar, siziň bu syrdan habarsyz bolmagyňyzy islemezdim, öz aklyňyza bil baglamazlygyňyz üçin; butparazlaryň doly sany gelýänçä, Ysraýylyň bir bölegine körlük geldi. Şeýdip, ähli Ysraýyl halas bolar: ýazylany ýaly, «Siondan Halasgär çykar we Ýakupdan hudaýsyzlygy aýyrar» (Rom. 11:1,11,24-26).
“Şol gün şeýle bolar, Reb Öz halkynyň galanyny yzyna almak üçin ikinji gezek elini uzadar... Ol milletler üçin baýdak galdyrar, Ysraýylyň kowlanlaryny ýygnar we Ýahudanyň dargaýanlaryny ýer ýüzüniň dört künjeginden jemlär.” (Yşaýa 11:11-12).
“Çünki LORDÝakuba rehim eder, we ýene Ysraýyly saýlar, we olary öz ýerlerinde ýerleşdirer: we ýat adamlar olara goşular, we olar Ýakubyň öýüne ýapyşarlar” (14:1).
Şonuň üçin, ine, günler gelýär, diýýär RebSargyt, indi aýdylmaz ýaly, Reb diri, Ysraýyl ogullaryny Müsür ýurdundan çykaran; ýöne, RTertipýaşaýar, ol Ysraýyl ogullaryny demirgazyk ýurdundan we Özüniň olary kowup iberen ähli ýurtlaryndan çykardy; men olary atalaryna beren ýurduna ýene getirerin” (Ýer. 16:14-15).
“Ine, Men olary Meniň gazabym, gahar-gazabym we uly gaharym bilen kowup çykaran ähli ýurtlardan ýygnaryn; we olary ýene-de bu ýere getirin, we olary howpsuz ýaşadaryn; we olar Meniň halkym bolar, we Men olaryň Hudaýy bolaryn” (32:37-38).
Muny arkaýyn aýdyp bolarButhananyň ýewreýleşmegi onuň öňe gitmegine päsgel bermekde, wezipesini ýoýmakda we ruhyýetini ýok etmekde beýleki ähli sebäpleriň jemi bilen deňeşdirilende has köp zyýan ýetirdi. Ol aýralyk, yzarlamak, garyplyk we garşy durmazlyk ýaly bellenen ýoluny yzarlamagyň ýerine, Ýewreý Mukaddes Ýazgylaryny ulanyp, maksatlaryny baýlyk toplamak, täsirli däp-dessurlary ulanmak, ajaýyp buthanalary gurmak (binalary, adamlary däl), goşunlaryň çaknyşyklaryna Hudaýyň patasyny dilemek we deň doganlygy “ruhanylar” we “ýönekeý adamlar” diýip bölmek ýaly pes derejelere düşürmegi üçin esaslandyrdy.
S. I. Skofild tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Indiki aý Ýedi Döwürleri göz öňünde tutýan bu tapgyryň 2-nji bölümine garaşyň. Bu tapgyr kitapça görnüşinde elýeterlidirMerhemet we Hakykat.