Gämide nawigator süýşüriji tigiri hakykatda öwürmezligi mümkin, ýöne onuň uly jogapkärçiligi bar – syýahatyň ugrunyň dogrudygyny tassyklamak. Zerur bolanda gäminiň ugruna düzedişler girizmek üçin hakyky barmaly ýere yzygiderli salgylanma edilýär.
Bu yzygiderli iş, "hristian düzgünleri" diýlip atlandyrylan zatlar üçin kabul edip biljek garaýşymyzdyr. Mukaddes Kitapda "düzgün" sözi, adatça, tebigy ata-eneler tarapyndan, şeýle hem Atamyz Hudaý tarapyndan amala aşyrylýan çaga terbiýesini görkezmek üçin ulanylýar. Bu söz, şeýle hem, uniwersitet talyplarynyň matematika ýa-da botanika düzgünlerini öwrenişi ýaly, bir dersi ýa-da okuw meýdanyny aňlatmak üçin ulanylyp bilner. Bu many, adatça, hristian düzgünleri diýlende göz öňünde tutulýan zada has ýakyn – imanlylaryň yhlas bilen we yzygiderli amala aşyrmaly işleri.
Bu ugurdaky terminologiýa, belki-de, Richard J. Foster tarapyndan iň meşhur edildi, onuň 1978-nji ýyldaky kitaby Düzgüniň baýramçylygy dürli hristian toparlarynda uly üstünlik gazandy. Ýöne Foster ýa-da beýleki ýazyjylaryň beýanlaryny yzarlamagyň ýerine, biz Mukaddes Ýazgylarda tapylýan alty sany esasy düzgüni göz öňünde tutarys, ýöne başgalary hem bar.
1. Doga etmek
Doga etmegiň ruhy durmuşa, dem almagyň fiziki durmuşa bolşy ýaly diýmek artykmaç bolmaz. Doga Hudaýa bil baglaýan ýüregiň iň esasy we zerur hereketidir. Gözleýän Kornelius Hoş Habary eşitmezden öň hem "Hudaýa hemişe doga edýärdi" (Resullaryň Işleri 10:2 NKJV). Täze iman eden Saul doga bilen häsiýetlendirilýärdi (Resullaryň Işleri 9:11); we Hudaý ony doga edýän wagtynda butparazlara iberdi (Resullaryň Işleri 22:17-21). Petrus we Ýahýa irki Kilisede yzygiderli "doga sagadyny" saklaýardylar (Resullaryň Işleri 3:1). Pawlus bolsa onuň ähmiýetini nygtap, şeýle ýazdy: "Doga etmegi bes etmäň" (1 Selanikliler 5:17).
Ýöne doganyň zerurlygyny düşünenimizden soň, bir howp garaşýar, sebäbi adam tebigaty ähli möhüm zatlary meýilleşdirmegi halaýar. Mysal üçin, fiziki maşklara ähmiýet berýänler köplenç hepdeden-hepde üýtgewsiz şahsy tertip döredýärler. Şol bir ýagdaýda, doga etmegiň endik bolan işi, dogalarymyzyň hakyky mazmunyndan ýa-da doga edýän Hudaýymyzdan has möhüm bolup biler. Şeýle howplar ähli düzgünler üçin hem bar.
Doganyň sapaklaryny iň gowy Rebiň Özünden öwrenilýär (Luka 11:1). Kämil Adamyň näçe gezek doga edýändigine serediň. Onuň ýazylan dogalarynyň her bir ýagdaýdan, nahara bereket bermekden, Hudaýa başgalara açylan hakykat üçin şükür etmekden ýa-da haçdaky geljekki azap barada agyry çekmekden nähili dörändigine üns beriň (Ýahýa 6:11; Matta 11:25; Luka 22:42). Bir doganyň bir jümlesi başga birinde seýrek duş gelýär, bu doganyň gaýtalanmadan däl-de, Hudaýa bil baglamak zerurlygyny bilýän ýürekden gelýändigini subut edýär. Şol bir wagtyň özünde, doga durmuşy tötänleýin bolmaly däl; Rebiň şahsy doga üçin uzaldylan wagtlary nähili saklandygyna üns beriň (Markus 1:35; 6:46). Imanlylar "doga edilýän ýerleriň" (Resullaryň Işleri 16:13) ähmiýetini bilmelidirler.
2. Okamak/Oýlanmak
Biz Mukaddes Kitabyň Hudaýyň pikirlerini doly beýan edýändigine ynanýarys, ýöne biz ony görkezmegiň özboluşly bir usulyny ulanýarys. Iň gowy kartalary göterip, ýöne olara hiç haçan seretmezden maksatsyz azaşýan syýahatçy garyp syýahatçy bolar! Pawlus şeýle ýazdy: "Men gelýänçäm, okamaklyga üns beriň" (1 Timoteos 4:13). Soňra ol Timoteosdan türmede "kitaplary" özüne getirmegini haýyş etdi (2 Timoteos 4:13). Kolose we Laodikiýa kiliseleri Pawlusyň ýazgylaryny paýlaşmalydylar (Koloseliler 4:16); ähli Selanikliler olara iberilen haty eşitmelidirler (1 Selanikliler 5:27); we Mukaddes Kitabyň soňky kitaby Mukaddes Kitaby okaýanlara bereket wada edýär (Ylham 1:3). Eger biz Hudaýyň Sözüni okamasak, oňa boýun egmek kyn.
Oýlanmak, okanyň barada asuda pikirlenmekdir. Pawlus şeýle ýazdy: "Bu zatlar barada oýlanyň; özüňizi olara doly beriň" (1 Timoteos 4:15). Hakyky we arassa ýazgylar biziň çuňňur pikirlenmegimize mynasypdyr, çünki olar biziň öz pikirlerimize we özümizi alyp barşymyza täsir eder (Filipililer 4:8-9). Zeburlar Hudaýyň ýörelgeleri, işleri, sözi we şahsyýeti barada oýlanmagy agzap geçýär (Zebur 1:2; 63:6; 119:15; 143:5). Biz bilmek üçin okaýarys; biz üýtgemek üçin oýlanýarys.
3. Ýatlamak
Reb Isa, özüne dönüklik edilen şol gijede çörek aldy; we şükür edip, ony döwdi ... Şol bir usulda Ol käse hem aldy (1 Korinfliler 11:23-25).
Reb tarapyndan edilen has ýönekeý haýyş ýok. Çörek we çakyr barada hiç hili beýik zat ýok. Bu ýatlamanyň hiç bir zady şeýle bir çylşyrymly däl welin, diňe başlanlar ony takdyr edip bilerler. Hiç bir tarapy çylşyrymly taýýarlygy talap etmeýär. Irki Kilisede şägirtler hepdäniň birinji güni çörek döwmek üçin ýygnanyşýardylar (Resullaryň Işleri 20:7). Ýönekeýçe aýdylanda, Reb olara Özüni ýatlamagy tabşyrdy, şonuň üçin olar etdiler. Biz hem şony etmäge höweslendirilýäris:
Siz bu çöregi iýeniňizde we bu käse içeniňizde, Ol gelýänçä Rebiň ölümine şaýatlyk edýärsiňiz (1 Korinfliler 11:26).
4. Ýygnanmak
Mukaddes Kitap Kilise beýan etmek üçin bir bedeniň şekilini birnäçe gezek ulanýar, bu hristianlaryň jemgyýetde ýaşamaga niýetlenendigini tassyklaýar. Irki hristianlar hristian durmuşynyň bu tarapyny kabul etdiler. Petrus we Ýahýa türmeden boşadylanda, olar doga etmek üçin "öz ýoldaşlary" bilen ýygnandylar (Resullaryň Işleri 4:23). Şonuň ýaly-da, Petrus perişde tarapyndan türmeden çykarylandan soň, köp adamyň özü üçin doga edýän öýüne gitdi (Resullaryň Işleri 12:12).
Biz beýleki hristianlar bilen diňe doga we Rebiň agşam nahary üçin däl, eýsem Mukaddes Kitapdan habarlary diňlemek üçin hem ýygnanyşýarys (1 Korinfliler 14:26-27). Bu maksatlar üçin ýygnanmak bizi gulluk üçin ruhlandyryp we Onuň gaýdyp gelmegini göz öňünde tutup Rebe wepaly saklar. Şonuň üçin biz "öz ýygnanyşmagymyzy terk etmezlige" duýduryş berilýär (Ýewreýler 10:25).
5. Bermek
Biz Mukaddes Kitap hakykatlary baradaky habarlary eşitmekden hoşal, ýöne pul barada gürrüň gidende, biz gapjyklarymyzy gysyp, temany üýtgedip bileris. Ýöne Rebiň işini maliýe taýdan goldamak Mukaddes Kitabyň höweslendirýän bir düzgünidir. Bu Kiliseň başlangyjynda, şeýle hem Antiokdaky täze butparaz iman edenleriň arasynda aýdyňdy (Resullaryň Işleri 2:45; 11:27-30). Filipililer, garyplyklaryna garamazdan, Pawlusyň iň wepaly goldawçylarynyň arasyndady, hatda ol çadyr ýasap bölekleýin gazanç edende-de (Filipililer 4:15-16; 1 Selanikliler 2:9; 2 Korinfliler 8:1-4).
Eger biz öňünden pul goýmasak, serişdeleriň birden ýok bolýandygyny tejribeden bilýäris. Ýörite pursatlar bilen çäklenen seýrek ýygnaklar tertipli iş bolmazdy. Gaýtam, imanlylar hepdäniň birinji güni ýygnanyşanda ýygnaklar edilýärdi, bu bermegiň hristian durmuşynyň yzygiderli, meýilleşdirilen tarapydygyny görkezýärdi (1 Korinfliler 16:2; 2 Korinfliler 9:5). Biz hem şonuň ýaly düzgünli bolmalydyrys.
6. Wagyz etmek
Dört sany heýwere taşlanan duşman lagerinde iýmit tapanlarynda, olar açlyk çekýän ildeşlerine habary ýaýratmalydygyny bildiler (2 Patyşalar 7:9). Şol bir ruhda, hristianlar Hudaýyň Sözüni bu dünýä wagyz etmäge garaşylýar. Pawlus şeýle ýazdy: "Sözi wagyz et ... wagtynda we wagtyndan daşary" (2 Timoteos 4:2). Ýolbaşçylar Isanyň ady bilen wagyz etmegi bes etmegi talap edende, şägirtler üçin agalyk ediji faktor Hudaýyň olardan wagyz etmegi garaşýandygydy (Resullaryň Işleri 4:19).
Resullaryň Işlerinde wagyz etmek barada 35-den gowrak salgylanma bar, şägirtler şahsy adamlara, köpçülige, hatda bütin şäherlere wagyz edýärdiler. Filipililer kilisesi Hoş Habaryň hatyrasyna bile işlemek islegi bilen nusgalykdy. Hoş Habary ýaýratmak nirede bolsak, şol ýerden başlaýar, we biz wepaly bolsak, Reb gapylary açýar. Biz Hudaý üçin duranlygymyz bilen tanalmalydyrys, edil Ýason dünýäni ters öwürenler bilen duranlygy bilen tanalşy ýaly (Resullaryň Işleri 17:6).
Duýduryş
Hristianlar şahsy merite däl-de, merhemet bilen halas edildi. Bu hakykat gündelik hristian durmuşy üçin zerur. Biz eýýäm "Söýgüliň içinde kabul edildi" we Hudaý tarapyndan "Onuň söýgüsiniň Oglunyň Patyşalygyna" ýerleşdirildi (Efesliler 1:6; Koloseliler 1:13). Biz has köp düzgünleri berjaý etmek ýa-da has bagyşlanan, wepaly ýa-da oýlanjaň bolmak bilen goşmaça ýagşylyk gazanmarys.
Ruhda başlap, indi ten bilen kämilleşdirilýärsiňizmi? (Galatýalylar 3:3).
Hristian düzgünleri baradaky islendik gürrüň, olaryň mistiki ruhyýeti döretjekdigini aňladýan bolsa, Mesihiň işiniň ýeterlik däldigini aňladýar. Biz häzirki dünýä garaýyşlarynyň durmuşyň ruhy bölegini köplenç nygtaýandygyny göz öňünde tutanymyzda, bu garaýyşa garşy durmalydyrys. Bu hristian düzgünlerine meňzeş amallar höweslendirilýär – günä meselesini we Reb Isanyň gurbanlyk işini ykrar etmezden, ruhy dünýä bilen aragatnaşyk saklamak ýa-da öz içki güýjüni açmak maksady bilen. Eger biz bu amallary Hudaýyň söýgüli yzarlaýjylarynyň içki toparyna ýetmegiň ýollary hökmünde kabul etsek, şeýle bir garaýşy kabul etmek howpy abanýar.
Ýöne hristianlar bu amallary ýerine ýetirmäge çagyrylýar, şonuň üçin biz olara üns bermeli däl. Bu gymmatly hristian düzgünleri möhüm, sebäbi olar biziň ruhy mümkinçiligimizi açmaýarlar, eýsem Mesihiň Özüni başgalaryň gözünde we öz ýüreklerimizde beýgeldýärler. Biz täze durmuşda ýaşamaly, doga, okamak we oýlanmak arkaly şol durmuşyň bereketlerinden lezzet almaly, şol bir wagtyň özünde biziň amallarymyz Onuň merhemetini we rehimdarlygyny bermek we wagyz etmek arkaly taklit etmeli.
Berk durmak
Bu işlere düzgün hökmünde seretmegiň ähmiýeti bar. Ol biziň olary saklaýan dartgynlygymyzy, şahsy rahatlyklarymyzyň daşynda durmuşymyzy gurmak üçin tebigy meýil bilen garşylyklydygyny ýatladýar. Ol bizi Mesihi oýlanmak we görkezmek üçin zerur wagty we serişdeleri bölüp almaga we berk saklamaga çagyrýar. Belläp geçsek, Ruhyň miwesiniň bir tarapy "özüni saklamak" (Galatýalylar 5:23). Netijede, hristianlar Mukaddes Ruh tarapyndan öz tenimiziň gaça durmagy isleýän zatlaryny etmäge we kynçylyklar başgaça bozup biljek zatlaryny dowam etdirmäge aýratyn güýç berilýär.
Pawlusyň durmuşynyň ahyrynda iň uly ruhdan düşmegi, bir wagtlar onuň bilen işleşen, ýöne soňra başga zatlar bilen aldawlanan hristian dogany Demas bolupdyr (2 Timoteos 4:10). Hristianlara sabyr-takyklyk, kynçylyklar hakyky bolsa-da, netijeli ýeňiji bolmak islegi gerek. Ruhy düzgünleri berjaý etmek, Rebiň Öz sözüni eşidýän we oňa boýun egýänler üçin wada eden berk binýadyny (Matta 7:24-25) üpjün edýär.
SOŇKY BELLEGI
Fosteriň kitaby on iki düzgüni hödürleýär, olaryň "ruhy dünýäniň içki gowaklaryny öwrenmäge çagyrýandygyny" aýdýar (sah. 1, Düzgüniň baýramçylygy: Ruhy ösüş ýoly, Nýu-Ýork: Harper Row, Inc., 1978). Onuň ruhy durmuş üçin çagyryşlary öwgä mynasyp bolsa-da, onuň çemeleşmesi ruhy taýdan sagdyn bolup biljekden has içki oýlanmany nygtaýan ýaly. Biz Mesihi göz öňünde tutanymyzda, Onuň keşbine öwrülýäris (2 Korinfliler 3:18).
