Uplook2– Aprel 2025 —Merhemet we Hakykat Žurnaly
Reb hakykatdan-da dirildi
Onuň ara alyp maslahatlaşmalarynyň dowamyndadostlary bilen, patriarh Eýýup uly ähmiýetli iki sorag berdi. Birinji sorag Eýýup 9:2-de ýazylan ( Korol Jeýmsiň terjimesi ): “Adam Hudaýyň öňünde nädip dogry bolup biler?” Soňra, Eýýup 14:14-de biz ikinji soragy okaýarys: “Eger adam ölse, ol ýene direlermi?” Iki soragyň hiç birine-de açyk we gutarnykly jogap berlip bilmedi, we iki bapda uly gynanç, ýa-da gaýgy-hasrat duýgusy geçýär.
Biz Eýýup 9-da Eýýubuň ilkinji soraga jogap bermek synanyşyklaryny görýäris, ýöne olary birin-birin biderek hasaplap taşlady. Eýýup "araçy" (33-nji aýat) üçin agy bilen tamamlady, bu "araçy" diýmegi aňladýar – takmynan 2000 ýyl bäri kanagatlandyrylmadyk agy, hakyky Araçy (1 Tim. 2:5), Isa Mesih Reb peýda bolanda. Eýýup 14-de biz patriarhyň "kesilen" agajyň meňzeşligi bilen direlişiň peýdasyna delillendirýändigini görýäris, ol agaç köp ýyllardan soň "suwuň ysyndan" (14:7,9) janlanýar. Munuň üsti bilen Eýýup direlişiň boljakdygyna ynanýardy, ýaşan döwründe bu meseläni çözmek üçin Hudaýdan hiç hili anyk söze salgylanyp bilmese-de.
Bu gün biz Eýýupdan has artykmaç bir ýagdaýy eýeleýäris, sebäbi Reb Isa peýda boldy we “Hoş Habar arkaly ýaşaýyş we ölümsizligi [çüýremezligi] ýüze çykardy” (2 Tim. 1:10). Rebiň ölümi we direlişi bize iki soraga-da jogaby berýär. Onuň direlmegi bilen biz aklanyp bileris, we direliş hakykaty ähli şübhelerden daşda goýuldy.
Resullar ilkinji gezek Hoş Habary wagyz edenlerinde,Olar Hristosyň direlişini adamlaryň ynsaplaryna we ýüreklerine täsir etmek üçin esasy nokat hökmünde ulandylar. Şol wagt Iýerusalimdäki ruhanylar gatlagy direlişe ynanmaýan Saddukeýleriň taglymatyna eýerýärdi, we resullaryň wagyzlarynyň täsiri olara has ýiti duýuldy. Resullar "Isa arkaly ölülerden direlişi wagyz edenlerinde" (Resullaryň Işleri 4:2), olar gahar-gazaba mündüler.
Biz Resullaryň işleri kitabynda dini ýolbaşçylaryň resullaryň şaýatlygyna garşy durmak üçin eden tagallalaryny görýäris. Olar olary türmä basdylar; olary urdular; Isa ady bilen wagyz etmezligi olara tabşyrdylar we buýurdylar; olara haýbat atdylar; hatda Stefany şehit etdiler. Emma bir zat bar – bir kesgitli zat – olar etmediler: ruhanylar resullary batyrgaý we açyk ret etmeler bilen garşylamadylar. Olar Mesihiň direlmändigini kesgitli subutnama berip bilmediler, ýa-da resullaryň hilegär aldawçylar bolandygyny görkezip bilmediler. Olar bu zatlary etmediler, sebäbi olar muny edip bilmediler. Mümkin däldi!
Resullaryň Işleriniň ilkinji baplaryny Matta 28:11-15-i ýatlanda has ähmiýetli hasaplaýarys. Şol ýerde şol Saddukeý ruhanylary Reb Isanyň gabyryny goramaga bellenen esgerler bilen baglanyşykly uly para beripdiler. Olar, eger zerur bolsa, Onuň direlişi baradaky şaýatlyklaryny ýoýmak üçin häkim bilen baglanyşykly has gymmat para bermäge-de taýýardylar. Emma bary-ýogy birnäçe aý geçenden soň, olaryň ýaýradan ýalanynyň daýanyp bolmajak derejede gowşakdygy aýdyň boldy. Olar oňa daýanmaga het edip bilmediler.
Resullar uly güýç bilen şaýatlyk etdilerReb Isanyň direlişi barada” (Resul Hudaýyň Işleri 4:33), we olaryň şaýatlygyny tassyklamak üçin Hudaý tarapyndan alamatlar we gudratlar edildi. Bir görnükli alamat, köp ýyllap ybadathananyň owadan derwezesinde ýatan agsak adamyň sagalmagydy. Bu, esasan-da, baş ruhanylaryň gahar-gazabyny döretdi, sebäbi bu wakanyň hemmesi direlişiň görnükli tassyklamasy bolupdy, we Resul Hudaýyň Işleri 4-de munuň bilen baglanyşykly üç zat nygtalýar. Olar onuň şaýatlygyny ýatyrmaga näçe isleseler-de, olar:
Biz hemmämiz bilýäris, erkekler ýüzbe-ýüz bolandaOlar ýigrenýän bir hakykat bilen, mümkin bolsa, ony inkär ederler; inkär edip bilmeseler, oňa garşy çykaralar. Olar zadyň mazmunyny ret edip bilmeseler, onuň usulyny ýa-da metodyny tankyt ederler. Iň soňunda, has çykgynsyz synanyşyk hökmünde, eger olar üçin iň kiçijik bahana tapsalar, hakykaty şaýatlyk edýänlere hüjüm ederler we yzarlaýarlar. Bu üç usulyň hemmesi bu gudrat bilen baglanyşykly şowsuz boldy; we bu gudratyň şaýatlyk edýän Mesih direlişiniň hakykatyna garşy şowsuz bolandygyny aýtmak hem deň derejede dogry bolar.
Eger Reb Isa Mesihiň direlişi bolmadyk bolsa, ilkinji birnäçe ýyl, onuň tassyklamasy hemmeleriň ýadynda täze wagty, güman edilýän aldawyň aňsatlyk bilen ýüze çykaryljak wagty bolardy. Dini ýolbaşçylar tarapyndan edilen we para bilen goldanan synanyşyk ýewreýleriň arasynda belli bir kabul etmäni gazandy, ýöne olaryň öz sözde delillerini köpçüligiň öňünde, olaryň içgin derňewi we barlagy geçirilip bilinjek ýerde görkezmäge het edenligi barada hiç hili ýazgy ýok. Bu örän ähmiýetlidir.
Belläp gelýänimizdirelişiň hakykatynyň peýdasyna negatiw subutnamanyň häsiýetindedir. Ol güýçlüdir, ýöne pozitiw subutnama has-da güýçlüdir, ony biz indi serederis.
1 Korinfliler 15-iň ilkinji aýatlarynda Pawlus şaýatlaryň alty toparyny agzap geçdi, olaryň hemmesi Mesihiň ölümden direlenini hakykatdan-da görendiklerini tassykladylar:
Şaýatlaryň sanawyhiç bir ýagdaýda doly däldir, sebäbi Onuň görülen başga pursatlary hem bolup bilerdi (Mat. 28:16; Luk. 24:13-31; Ýah. 21:1-14; Res. 1:1-11 serediň). Bulara Onuň iman eden käbir aýallara Özüni görkezen pursatlaryny hem goşup bileris. Pawlus resulyň 1 Korinfliler 15-de agzan alty wakasy ýeterlik şaýatlyk edýär: üç sany şahs we üç sany topar. Mukaddes Ýazgylarda üç sanyň şaýatlygy aňladýandygy ýatladylýar (Mat. 18:16; 2 Kor. 13:1 serediň).
Üç sany şahsy şaýady göz öňüne getirmek üçin bir pursat sarp ediň. Olaryň hatlary bize olaryň nähili adamlar bolandygyny görkezýär, biz Petrus barada köp zady we Pawlus barada hem köp zady bilýäris. Petrus mähirli we höwesli adamdy, ýöne Rebi direlişde görende ýüregi agyryly adamdy. Ýakup açyk-açan sabyrly, akyldar we hatda tankydy pikirlenmäge ukyply adamdy. Pawlus Rebiň direlen şöhratyny görene çenli gaty garşydaşdy, we bu görnüş ony bütinleý üýtgetdi. Bu üçüsi terbiýe we häsiýet taýdan gaty tapawutlydy, ýöne olaryň tapawutlary olaryň ylalaşykly şaýatlygyny has täsirli edýär.
Üç toparyň şaýatlygyny muňa goşuň. Ýeke adamyň tebigaty boýunça täsirli, birneme hyýaly bolandygy aýdylmagy mümkin; ýöne bu On Iki şägirt ýa-da ähli resullar barada aýdylyp bilinmezdi. Bir adama görünmek başgalara näbelli bolup bilerdi, ýöne Ol bir wagtda 500 dogana görünende beýle bolmazdy. Taryhyň hiç bir fakty Rebbimiz Isanyň direlişinden has gowy tassyklanmandyr.
On sekizinji asyryň takmynan ortalarynda ýaşan iki adam,Lord Littlton we Gilbert West meşhur bolan kitaplary ýazdylar: birinjisi Tarsusly Saulyň imana gelmegi barada, ikinjisi Mesihiň direlişi barada. Iki-de imansyzdy we köpçüligiň imansyzlygyndan täsirlenipdi. Iki-de Hristiançylyga ölüm zarbasyny urmagyň wagtynyň gelendigini duýdular. Olar Hristian goragynyň iň möhüm nokatlary hasaplap, iki temany saýladylar. Eger direliş toslama, Saulyň imana gelmegi ýalňyşlyk diýlip subut edilse, onda Hristiançylygyň ýeňilmegi kepillendirilerdi. Olar öz wezipelerini ylalaşdylar, temalaryny öwrenmek we kitaplaryny ýazmak üçin aýryldylar. Tamamlanan işleri bilen duşuşanlarynda, her biriniň niýet edişlerinden doly ters manyda ýazandygyny bildiler. Iki-de ynanmaýan zatlarynyň hakykatdygyna ynanandy. Saulyň imana gelmeginde hakykatyň ähli alamatlary bardy. Rebbimiz Isanyň direlişi baradaky subutnamalar doly we ynamlydy!
Biz ynam we şatlyk bilen: "Reb hakykatdan-da direldi!" diýip aýdyp bileris. Sowet režiminiň ilkinji günlerinde rus marksisti Anatoliý Lunaçarskiý Moskwada Hristiançylyga garşy bir ýarym sagat leksiýa okady. Ol ony hakykatda hiç hili esasy bolmadyk bir yrym hökmünde subut etmegi maksat edinýärdi. Tamamlandan soň, ol çekişme teklip etdi, ýöne hiç bir çykyşçynyň bäş minutdan köp wagt almazlygyny şert etdi. Diňleýjileriň arasyndaky bir ýaş ýigit, çuňňur täsir edip, sahnanyň üstüne çykdy. Ol märekete seretdi we soňra gaty ses bilen meşhur Paska gutlagyny berdi: "Doganlar we uýalar, Mesih direldi!" Bütin diňleýjiler bir agyzdan ýerlerinden turdular we gaty ses bilen jogap berdiler: "Ol hakykatdan-da direldi!"
Ýaş ýigit mugallyma ýüzlendiwe diýdi: “Mende aýtara başga zat ýok.” Hakykatdan-da, şol meselede başga zat aýtmagyň zerurlygy ýokdy. Direliş üçin deliller öňden bäri iň ýokary derejede synagdan geçirilipdi. Onuň hakykaty sarsmaz galdy.
Frenk B. Houl tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)