EKINÇINIŇ MYSALLARY
Bugdaý we haşal otlar
Bugdaý we haşal otlar hakyndaky mysal Isa pygamberiň Matta 13-de aýdan patyşalyk mysallarynyň ikinjisidir. Reb manysyny rehimdarlyk bilen açyp görkezen hem bolsa, onuň düşündirişinden öwrenmeli köp möhüm sapaklar bar.
Meselem, bu hekaýa mysallaryň täze bir toparyna mahsusdyr. Bilşimiz ýaly, Halasgär başdan mysal dilini ulandy. Şeýlelik bilen, Onuň “Atasynyň işi” ( KJV) agaç ussaçylygy bilen hiç hili baglanyşygy ýokdy. Emma hekaýa mysallarynyň ulanylmagy ýehudylar Rebi “jynlaryň şazadasy Beelzebub” arkaly jynlary kowup çykardy diýip aýyplanlaryndan soň () ýüze çykdy. Şondan soň Reb gök patyşalygynyň hakykatlaryny öwretmek üçin suratlandyryjy hekaýalary ulanmaga başlady. Ekinçiniň mysaly soňra dünýä meşhur bolanlaryň başlangyjy boldy. Meselem, hatda imansyzlar hem Mähirli Samariýalynyň () goňşymyzy söýmek barada bilmeli ähli zatlarymyzy aýdýandygyny boýun alýarlar.
Hekaýa mysallary Rebiň üç ýyllyk gullugynyň ikinji ýylynyň güýzünde ýüze çykdy. Bu dil üýtgemesi Onuň güýçli işleriniň öňünde toba etmediklere bolan sabyr-takadyny açyp görkezýär. Indi Reb syrly dilde gürlemäge başlady. Adaty adamlar haýran galdylar, we tebigy ýagdaýda, hatda resullar hem düşündiriş soramaly boldular! Emma mysallar ylahy açylyşyň iň baý damarlarynyň biridir.
Taryhy bitewilik
Mysallar gurluşy boýunça doly logiki we tebigydyr, bu bolsa Hudaýyň ebedi hakykatlar baradaky taglymaty hem Öz ýaradylyşynda, hem-de adaty ynsan wakalarynda gizländigini subut edýär. Men mysallaryň toslama däl-de, eýsem gök manylary bolan ýer ýüzündäki taryhlar diýip hem ynanýaryn. Meselem, olarda hiç hili gudrat ýok, ýöne gudrat şundan ybarat: olarda saklanýan her bir pygamberlik sözi ýerine ýetirildi ýa-da ýerine ýetirilmek prosesindedir.
Eger mysallar diňe ertekiler bolsa, onda perişdeler tarapyndan otly peçe taşlanmak barada kim alada eder ()? Emma Rebiň mysal gullugyny başlap ýerine ýetiren -e näme diýmek? Bu Zebur Hudaýyň wepaly bolmadyk halky bilen wepaly gatnaşyklarynyň faktiki beýanyndan azmy?
Gök Patyşalygy
Bugdaý we haşal otlar “gök patyşalygynyň” konstitusiýasyna laýyk gelýän wakalaryň analogiýasydyr. Bu termin diňe Matta mahsusdyr, beýleki ewanjelistler bolsa “Hudaýyň patyşalygyny” makul bilýärler. Bu düşünjeler özara baglanyşykly bolsa-da, olar möhüm tapawudy aňladýarlar. Hudaýyň patyşalygy Hudaýyň gözegçiligindäki görünýän şaýatlykdyr we hristian ynsabynyň çäklerinde milli hökümete tabyn. Gök patyşalygy bolsa Hudaýyň patyşalygynyň dünýä bilen baglanyşýan ýeridir.
Şeýlelik bilen, gök patyşalygy gök däl, Hudaýyň patyşalygy Hudaýyň Özüsi däl. Emma Rebiň Özüsi tarapyndan has gowy nähili kesgitlenip bilner? “Seniň islegiň gökde ýerine ýetirilişi ýaly, ýerde-de ýerine ýetirilsin” (). Dünýäden däl bolsa-da (), ol dünýädedir.
Gök patyşalygy dünýä täsir edýändigi üçin, hristianlar ýapyk öýjüklerde diwarly monahlar däldirler. Hakykatdan-da, monastyr ruhy diňe dawa-jenjele, agyry we bölünişige eltýär. Şägirtler dünýäniň günälerine gatnaşman, dünýä bilen aragatnaşyk saklamalydyrlar. Şeýlelik bilen, hatda özlerini “yzygiderli doga we Söz gullugyna” () bagyş eden resullar hem özlerini başgalardan gizlemediler. Meselem, Petrus Rim ýüzbaşysynyň öýünde wagyz etdi, Pawlus bolsa Filippi türmesinde aýdym aýtdy.
Meýdan we bag
Matta “meýdan” () sözüni ulandy, Luka bolsa “bag” () sözüni ulandy. Mysallarda ekmek we oturtmak arasynda hem tapawut bar. Şeýlelik bilen, meýdan ekilýär (), ýöne üzümçilik ýa-da bag oturdylýar (). Köne Ähtdäki nusgawy mysal -dir, onda şeýle diýilýär: “Reb Hudaý Gündogarda, Edende bir bag oturdyp, Öz ýasan adamsyny şol ýere goýdy.”
Bu inçelikler ähmiýetsiz däl, ýylanyň “meýdanyň haýwany” () bolandygyny ýatladymyzda. Synagçy ilkinji ata-enelerimizi ýok etmek üçin baga süýşüp girende, çäkden çykdy. Şeýlelik bilen, Ýahuda soňra “duýdansyzlykda süzülip girenler” we olaryň nähili “hudaýsyz adamlar” bolup, ahlaksyz amallary höweslendirýändikleri barada gürleýär ().
Dünýä bilen aragatnaşyk saklamaly bolsak-da, dünýäni we onuň ýollaryny Hudaýyň ýerli ybadathanasyna getirmek bu dünýäniň şazadasyna gapyny açmakdyr. Şeýle hem, meýdan (dünýä) bagdan (görünýän ybadathana) uludyr, şonuň üçin hristianlar häzirki wagtda dünýä boýunça azlyk hökmünde ýaşamak bilen kanagatlanmaly. Bu ýagdaý Hudaýyň islegi ýerine ýetirilýänçä çydamlydyr, ýöne haşal otlar bugdaýdan köp bolanda şaýatlyga weýrançylyk bolar!
Esasan, ekmek wagyz etmegi, oturtmak bolsa ýerli ýygnagy döretmegi we gurmagy aňladýar. Gök patyşalygyndaky gatnaşyklarymyzda biz hem “gowy”, hem “erbet” zatlara duşarys (). Bolmasa biz “dünýäden çykmaly” (). Bu amaly bolmadygy üçin, biz dünýä bilen iş etmeli, Rebiň saçagynda bolsa mukaddeslere “şol erbet adamy öz araňyzdan aýyrmak” () tabşyrylýar.
Haşal otlaryň tebigaty
Haşal otlar zäherli ot hökmünde kesgitlenildi. Bu otyň tohumlary adamlar we mallar üçin zäherlidir. Onuň kökleri hem sagdyn ekinleriň kökleri bilen çyrmaşýar. Şonuň üçin hasyl Rebi irki haşal otlary ýolmagy gadagan etdi, bugdaýy doly ösüşe ýetmän kökünden ýolunmazlygy üçin. Zäherli otyň duşman tarapyndan ekilendigi we onuň çagalaryny aňladýandygy nähili dogry. Ikiýüzlüleriň Hudaýyň çagalaryny taklit etmäge synanyşyklaryna garamazdan, olarda hiç hili gowy zat ýok. Emma olaryň ynamly çykyşlary bilmezden mukaddesleri deň bolmadyk boýuntyryk kanunyny () bozmagyna sebäp bolup biler.
Ilkinji tapgyrlarda zäherli ot bugdaýdan tapawutlandyrylmaýar. Ýalan dinine dönenler ilki “mukaddeslik” alamatlaryny görkezip bilerler, ýöne wagty gelende köne adam dünýäwi we bid'atlar bilen özüni görkezer. Ahlakly dinine dönenler öň terk eden ýalňyşlyklaryny aklamak üçin Mukaddes Ýazgylary ulanarlar. Diňe Hudaý Özüniňkileri bilýär we adaty adamlara “ýalan doganlary” () tanamak üçin wagt gerek. Şol wagtda olar şägirtleri öz yzlaryndan alyp gidip ýa-da täsirli wezipeleri eýeläp bilerler. Haşal otlar şeýle bir ynamly bolup bilerler welin, hatda özlerini hem aldaýarlar ().
Haşal otlaryň doly bozulmagy
Gynansak-da, mukaddeslere ýetirilen zyýan hakyky meseledir. Şeýlelik bilen, Ýahuda Betaniýaly Merýem öz Rebi üçin gymmat bahaly ýagy “isrip edende” beýleki resullary “dogry” gahar bilen ýokuşdyrdy. Sapak şundan ybarat: ähli bid'atlar ýaramaz adamlardan gelip çykýar (ýöne ähli bid'atçylar Şeýtanyň çagalary däl). Emma ýalan taglymatlar ruhyýetini ýitirenler üçin has gyzykly durmuşa öwrülip biler.
Süzülip girmekden soňky çyrmaşyklyk ýalan doganlaryň ýerli ybadathana nähili aralaşýandygyny hem görkezýär. Şübhesiz, Ýahudanyň hasapçylyk ukyby ony pul torbasyny saklamak üçin esasy dalaşgär etdi, ýöne onuň negatiw ruhyýeti ony ogry derejesine düşürdi (). Şeýle hem, ol öz açgözlügini sözler bilen aklamagy bilýärdi. Ol ýylany göreninde ony tanan Rebden başga ähli adamlary bulaşdyrdy ().
Hakykat şundan ybarat: zäherli ot zäherlidir we ony iýenleri öldürýär. Ony eken duşman ekini ýok etmek we meýdany eýelemek üçin çykdy. Şeýlelik bilen, Ýahuda synpy adamlary dinden dönen hristian dünýäsini dolandyrýardylar. Şaýatlyga gizlinlikde süzülip giren bu ikiýüzlüler ahyrsoňy islenýän güýçli wezipelere ýetdiler. Olaryň giňden ýaýran antinomianizmi (imanyň hristiany ahlak kanunundan azat edýändigine ynanmak) soňra olaryň hakyky tebigatyny açyp görkezdi, sebäbi olar haýal, ýöne ynamly ýagdaýda bugdaýy zäherli ot bilen çalşyrdylar.
“Adamlar uklap ýatyrka”
Ilkinji okalanda, biz hyzmatkärleri seresapsyzlykda aýyplap bileris. Emma hasyl Rebi Öz hyzmatkärleri ekiniň hapalanandygyny habar berenlerinde, duşmandan başga hiç kimi aýyplamady. Hyzmatkärler özleri Reblerine hiç hili günä ýüklemediler, diňe şeýle soradylar: “Jenap, sen öz meýdanyňa gowy tohum ekmediňmi? Onda haşal otlar nireden geldi?” (). Bu wepaly perişdeler () Rebleri bilen ýeterlik wagt bolup, Onuň hiç haçan günä edip bilmejekdigini bilýärdiler. Olar arassa tohum ekeniň arassadygyny bilýärdiler, Atasy diňe gowy zady ekýär, sebäbi “Meniň gökdäki Atamyň ekmedik her bir ösümligi kökünden ýolunar” ().
Hemme zat “adamlar uklap ýatyrka” () bolup geçen hem bolsa, Şeýtan hiç haçan uklamaýar. Gynansak-da, bu mysal süzülip girmegiň görünýän ybadathanada gaçybatalgasyzdygyny öwredýär. Şeýlelik bilen, Pentikostda başlanan ybadathana soňra “agyr möjekler ... sürüni aýaman” () tarapyndan süzülip girildi. Emma bu çopanyň ýaltalygyny aklamaýar. Şonuň üçin Petrus goýunlar üçin jogapkärlere “seresap” we “oýa” bolmagy tabşyrýar ().
Işini bitiren duşman “öz ýoluna gitdi” (). Bugdaýa ideg gerek bolsa-da, haşal otlar özlerine özleri ideg edýärler. Şeýlelik bilen, duşman öz çagalaryny köne tebigatyň ösýän iş meýdanynda galdyrýar. Emma Hudaýyň öýünde ekilenlere suw we iýmit gerek.
Döwürleýin ulanylyşy
“Dünýäniň soňy” () Danieliň 70-nji pygamberlik ýyl hepdesiniň () tamamlanmagyna degişlidir. Bu döwür Rebiň “howada” gelmeginiň () we Onuň ýere gaýdyp gelmeginiň, “Onuň aýaklary ... Zeýtun dagynda” () arasynda bir wagtda bolar. Bu Matta hoş habarynyň ahyryndaky “dünýäniň soňy” bilen garyşdyrylmalydyr, ol has gowy “asyr gutaranda” (, giňeldilen) diýlip terjime edilýär. Mattanyň gutarnykly aýatlary Rebiň howada gelmegi bilen gutarýan ybadathana döwrüni öz içine alýar. Şondan soň Ysraýyl uzak ukyndan oýanar we Hudaý Özüniň 144,000 şaýadyny milletleriň arasynda patyşalyk hoş habary bilen iberer.
Şeýle hem bu “soňky döwürde” () Uly Muşakgat bolar. Bu Ynsan Oglunyň Öz patyşalygyny gurmak üçin gelmegi bilen tamamlanar. Bu pursatda orakçylar (perişdeler) şägirtleri Antihriste satýan ikiýüzli haşal otlary höküm üçin ýygnarlar. Hakykatdan-da “aglamak we diş gyjyratmak” () bolar. Şöhratly parallelde Guzyny yzarlaýanlaryň ýygnanmagy we köpçülikleýin açylyşy bolar, sebäbi “Şonda dogrular Atalarynyň patyşalygynda Gün ýaly şöhle saçar” ().
Bugdaýyň ýygnanmagy ybadathananyň göçürilmegi bilen garyşdyrylmalydyr. Matta 13-de ilkinji ýygnanmak haşal otlaryňkydyr, ýöne Rapture-da “Mesihde ölenler ilki direler” (). Şondan soň direlen ölüler we üýtgedilen diriler “olaryň bilen bilelikde bulutlarda göteriler, Rebe howada duşmak üçin: we şeýlelik bilen biz hemişe Reb bilen bolarys” ().
Her niçigem bolsa, ýer ýüzüniň hapa ýaly garalanlar Rebiň gelmeginde köpçülikleýin aklanarlar. Mesih bilen höküm sürmäge mynasyp hasaplananlar Onuň patyşalygynda Gün ýaly şöhle saçmak üçin şöhrata göçüriler we üýtgediler. We biz wagtyndan öň hiç zady höküm etmesek-de, Onuň wepaly mukaddesleriniň Onuň patyşalygynda täçler we möhüm orunlar aljakdygyny bilýäris.
Tom Summerhill tarapyndan