Uplook – Dekabr 2014 — Grace & Truth Magazine
REBBIŇ Stoly 1 Korinfliler 10:14-22-nji aýatlara teswirler
Käwagt köne temany täzeden gözden geçirmek gowudyr. Bu makala Rebbiniň stoly barada gürleýän bu aýatda pikirleriň, argumentiň esasy nokadyny mümkin boldugyça gysga beýan etmäge niýetlenendir.
Kontekst, hemişe bolşy ýaly, möhümdir. Başlarkak, Birinji Korinfliler ýerdäki Ybadathananyň ýüzbe-ýüz bolan amaly meseleleri bilen meşgullanýandygyny ýadymyza salalyň. Sanlar kitabynda (Hudaýyň ýerdäki halkynyň çölde ýoluny görkezýän) meňzeşlik tapyp bolar. Biz Ysraýyly Ybadathana bilen deňeşdirmeýäris, sebäbi bu ikisi biri-birinden düýbünden tapawutlanýar. Emma Ysraýylyň käbir tejribeleri şu günki imanlylar üçin mysallar we görkezmeler berýär.
10-njy bap munuň mysalydyr. Ilkinji 13 aýat Ysraýylyň milli taryhyndan birnäçe wakany alyp, olardan şu günki günler üçin sapaklar çykarýar. Bu mysallaryň kömegi bilen gaýtalanýan esasy habar şeýle: “Daşky artykmaçlyklardan lezzet almak Hudaýyň razylygynyň kepili däldir.” Muny görmek üçin aşakdaky tablisadaky ýagdaýlara serediň:
Daşky Artykmaçlyk Emma Razylyk Ýok Sebäbi
“buludyň aşagynda” (1-nji aýat JND) “deňizden geçdiler” (1-nji aýat) “Musa çokundyryldy” (2-nji aýat) “şol bir ruhy iýmiti iýdiler” (3-nji aýat) “şol bir ruhy içgini içdiler” (4-nji aýat) “ýöne Hudaý olaryň köpüsinden razy däldi, sebäbi olar çölde ýaýradylar” (5-nji aýat) şehwet (6-njy aýat) butparazlyk (7-nji aýat) zyna (8-nji aýat) Hudaýy synadylar (9-njy aýat) hyrçyny dişlediler (10-njy aýat)
Artykmaçlyklar täsirli (1-nji sütün), ýöne olar Hudaýyň razylygyny getirmediler: Ol adamlaryň köpüsinden “razy däldi”. Sebäbi (3-nji sütün) şeýle: daşky artykmaçlyklara “gatnaşýan” bolsalar-da, olaryň ahlak ýagdaýy Hudaýy razy etmedi; we olar Ol makullap bilmejek ýollar bilen hereket etdiler.
Bularyň hemmesi biziň üçin ähmiýetlidir. 11-nji aýatda bu zatlaryň olara biziň üçin nusga hökmünde we biziň duýduryşymyz üçin bolandygy aýdylýar (6-njy aýata serediň). Bu fonuň garşysynda, 12 we 13-nji aýatlar teselli berýär: Şowsuzlyk mümkin bolsa-da, ýeňliş zerurlyk däldir. Giriş (1-13-nji aýatlar) resulyň Rebbiniň stoly baradaky taglymaty üçin ýol açýar (14-22-nji aýatlar). Bu baglanyşyk 14-nji aýatdaky “şonuň üçin” sözi bilen görkezilýär.
Başlangyç beýanat: “Şonuň üçin, söýgüli doganlarym, butparazlykdan gaçyň” stoluň meselesine gaty agyr giriş ýaly görünýär. Emma, bu hatda köplenç bolşy ýaly, agyr mesele oňyn taglymat üçin mümkinçilik berýär. Korinfliler butparazlyk bilen gatnaşykda bolmakda özlerini erkin duýupdylar, we resul stoluň hakykatyny ulanyp, munuň näderejede ýalňyşdygyny görkezýär. Geliň, bu argumenti jikme-jik öwreneliň we Rebbiniň kömegi bilen pikirleriň yzygiderliligini görmäge synanyşalyň: bir tarapdan butparazlyk bilen, beýleki tarapdan gurbanlyk sypasy, stol we nyşanlar [çörek we çakyr] arasyndaky gatnaşyk.
Birinji belläp geçmeli zat şeýle: Pawlus dört sany daşky iş barada gürleýär: käse üçin doga etmek, çöregi döwmek, ýewreý gurbanlyklaryndan iýmek we butlara gurban bermek. Soňra ol, her gezek, bu daşky işiň has çuňňur prinsip bilen gatnaşygy aňladýandygyny we öz içine alýandygyny görkezýär: Mesihiň gany bilen gatnaşyk (16-njy aýat), Mesihiň bedeni (16-njy aýat), Ysraýylyň gurbanlyk sypasy (18-nji aýat), Rebbiniň stoly (21-nji aýat) we jynlaryň stoly (21-nji aýat), degişlilikde. Bu aşakdaky tablisada jemlenendir:
Daşky Iş Öz içine alýan gatnaşyk
Käse üçin doga etmek Çöregi döwmek (Ýewreý) gurbanlyklaryndan iýmek Butlara gurban bermek Mesihiň gany Mesihiň bedeni Ysraýylyň gurbanlyk sypasy jynlar
Şeýlelik bilen resul görkezýär butparaz, butparazçylyk dabaralary bilen daşky gatnaşyk jynlar bilen gatnaşygy aňladýar – bu netije, şübhesiz, Korinfliler üçin geň galdyryjy boldy. Olar şeýle pikir ederdiler: “Biz butparazlyk bilen meşgullanmaýarys, sebäbi biz ybadathana diňe et iýmäge barýarys; biz butlaryň hiç zat däldigine ynanýarys we olara ynanmaýarys.” Pawlus bu garşylygy butuň hiç zat däldigini gaty gowy bilýändigini aýtmak bilen öňünden bilýärdi (19-njy aýat); ol muny özi öňem öwredipdi (8:4). Emma, imansyzlar butlara ynanýardylar – şonuň üçin olaryň edýän zady butparazlykdy. Eger Korinfliler daşky tarapdan oňa gatnaşsalar, olar onuň arkasyndaky prinsip bilen içki gatnaşykda günäkär bolardylar: jynlara sežde etmek.
Resulyň taglymatynyň esasy nokady şeýle: Korinfliler daşky gatnaşygyň içki gatnaşygy aňladýan prinsipini düşündirmelidiler, sebäbi ol kanun döwründe eýýäm ulanylypdy (18-nji aýat). Ol muny “gatnaşyk” üçin iki dürli grek sözüni ulanyp güýçlendirýär:
metecho – daşky gatnaşygy aňladýar we adatça “gatnaşmak” diýlip terjime edilýär, we
- koinonia – ýakyn, içki gatnaşygy aňladýar we adatça “gatnaşyk” diýlip terjime edilýär. Ýokardaky tablisadaky dört ýagdaýyň her birinde, resul koinonia sözüni ulanýar, daşky işiň ýakyn, içki gatnaşygy aňladýandygyny görkezýär (16,18, 20-nji aýatlar).1
- Netijede, resul aýdýar iki gatnaşygyň biri-birine gabat gelmeýändigini. “Siz Rebbiniň käsesinden içip bilmersiňiz, we jynlaryň käsesinden hem: siz Rebbiniň stolundan gatnaşyp bilmersiňiz, we jynlaryň stolundan hem” (21-nji aýat). Bu ýerde ol has gowşak metecho sözüni ulanýar, sebäbi daşky gatnaşyk hem gadagan, sebäbi ol iki garşylykly prinsip bilen içki gatnaşygy (koinonia) aňladardy.
Bu aýat barada başga-da köp teswirler berlip bilnerdi we berildi. Gysgaça aýtsak, ýüze çykýan iki sorag bilen çäklenýäris:
Rebbiniň stoly baradaky taglymat agşamlyk naharynda edýän işlerimiz bilenmi ýa-da bütin hepde edýän işlerimiz bilenmi?
- Şu günki hristian Rebbiniň stolundan Rebbe ýaraýan ýagdaýda nädip ýaşap we gatnaşyp biler?
- Birinji soraga geljek bolsaňyz, jogap “ikisi hem”. Aýat nyşanlar barada açyk aýdýar (16,17, 21-nji aýatlar). Şonuň üçin Rebbiniň stoly olardan aýrylyp bilinmez. Emma taglymat biziň gatnaşýan ýolumuz ýa-da usulymyz bilen baglanyşykly däl (bu 11-nji bapda beýan edilýär), eýsem bu hereketde beýan edilýän hakykat bilen baglanyşyklydyr, ýagny:
biziň Mesihiň gany bilen we Mesihiň (fiziki) bedeni bilen gatnaşygymyz bar (16-njy aýat), we
- biz Mesihiň bedeniniň (Ybadathananyň) agzalarydyrys (17-nji aýat).
- Başgaça aýdylanda: biz Mesih bilen we Onuň bedeniniň agzalary bolanlar bilen gatnaşygy beýan edýäris.
Şonuň üçin, nyşanlary alýarkak (elbetde agşamlyk naharynda) öz içine alýan we beýan edýän hakykat sebäpli, hepdäniň galan böleginde edýän ähli işlerimiz üçin netijeler bar. Bu görkezmeleriň sebäbi bolan Korinfliler kontekstinde, bu şeýle diýmekdi: “Eger siz Rebbiniň gününde nyşanlary alsaňyz, hepdäniň galan böleginde butparazlyk bilen gatnaşykda bolup bilmersiňiz.” Şol bir prinsip şu gün hem ulanylýar: “Eger biz Rebbiniň gününde nyşanlary alsaňyz, hepdäniň galan böleginde Mesihi masgaralaýan zatlar bilen gatnaşykda bolup bilmersiňiz.”
Ýokardakylaryň hiç biri Rebbiniň stolunyň nyşanlaryň goýulýan fiziki stoly aňladýandygyny görkezmeýär. Mukaddes Ýazgylarda stol gatnaşygy (ýa-da bileleşigi) aňladýar, we nyşanlary almak bilen beýan edýän gatnaşygymyz Rebbini masgaralaýan islendik gatnaşyga gatnaşmagy gadagan edýär.
Ikinji sorag her bir imanly üçin möhüm we kyn soragdyr. Hristiançylykda bölünişik göz öňünde tutulanda, ol nirede gitmeli? Jogap bir bellikde ýa-da hristianlaryň belli bir topary üçin köçe salgysynda däl. Eger bir imanly Rebbiniň stoluna laýyk gelýän ýagdaýda nyşanlardan gatnaşmak üçin ýer gözleýän bolsa, ol aşakdaky aýratynlyklary gözlemelidir:
Mesihiň bedeniniň birligini ykrar etmek: Biz çörekden gatnaşýarys, sebäbi biz şol bir bedeniň agzalarydyrys, islendik guramanyň ýa-da mezhebiň agzalary däl (17-nji aýat),
- Rebbiniň ygtyýaryny (bu Onuň stoly!) we Mukaddes Ýazgylary ykrar etmek (21-nji aýat), we
- Erbet gatnaşyklardan aýrylyşmak, Rebbini masgaralaýan zatlardan daşky gatnaşykda bolmazlyk (21-nji aýat).
- Reb bize kömek etsin nyşanlardan gatnaşýarkak näme beýan edýändigimizi has gowy bilmäge we Onuň stoly bilen gatnaşyga laýyk gelýän ýagdaýda ýaşamak bilen Ony hormatlamaga.
SOŇKY BELLIKLER
- Darbi terjimesi koinonia sözüni ähli dört ýagdaýda “gatnaşyk” diýip terjime edýär. King Jeýms ony diňe 16-njy aýatda ulanýar, 18 we 20-nji aýatlarda degişlilikde “gatnaşyjylar” we “bileleşik” bilen.
- 11-nji bap çöregi döwmegiň iki goşmaça tarapy barada gürleýär: bu ýatlama (25-nji aýat) we çörek döwýänler Rebbiniň ölümine yglan edýärler (akylly ýaradylyşa; 26-njy aýat).
Maýkl Hardt (Uýgunlaşdyrylan)