Uly ýaryşda nädip ýeňiji bolmaly? Taryhdaky iň uly sport çäresi şu aý Awstraliýanyň Sidneý şäherinde geçirilýär. 200 ýurtdan dünýäniň iň gowy 10 000-den gowrak türgeni Olimpiýa oýunlarynda 28 sport görnüşi boýunça bäsleşer. Dünýäniň iň güýçli bäsleşigi 3,5 milliard tomaşaçy üçin bütin dünýäde ýaýlyma berler. Her bir türgen medal we şöhrat gazanmak üçin jan eder. Gadymy grekler miladydan öňki 800-nji ýyl bilen miladydan soňky 400-nji ýyllar aralygynda Olimpiýa diýlip atlandyrylýan uly milli festiwaly belläp geçipdirler. Bu festiwal her dört ýyldan bir gezek Olimpiýadaky hudaýlary Zewsiň ybadathanasynda bellenilipdir. Ol grek şäher-döwletleriniň wekilleriniň arasyndaky bäsleşikleri öz içine alypdyr. Pawlusyň 1 Korinfliler 9:25-de ähli türgenleriň “ýiti türgenleşikden geçýändigini” ýazanda, şular ýaly oýunlar hakda pikir edendigini bilýärdiňizmi? Bu oýunlar grek hudaýlarynyň hormatyna Korinf ysthmusynda her iki ýyldan bir gezek bellenilipdir. Grekler oýunlara höwesli bolupdyrlar we ýeňijiler lawr ýa-da zeýtun şahalaryndan ýasalan täçleri alypdyrlar. Gadymy we häzirki zaman oýunlarynda türgenler çydamlylygyny, güýjüni, başarnyklaryny we öndürijiligini ýokarlandyrmak üçin uzak sagatlap türgenleşik geçirýärler. Mukaddes Kitap durmuşy ýaryş bilen deňeşdirýär, ýöne ýeňişiň nämedigi barada ajaýyp talaplar edýär. Durmuş oýnunda biz üstünlik gazanyp bileris -- ýöne öz güýjümiz bilen däl. Geliň, durmuş ýaryşynda nädip ýeňiji bolup biljekdigimize seredeliň. Biziň mysallarymyz 3000 ýyl mundan ozal ýaşan Süleýman patyşa we 2000 ýyl mundan ozal ýaşan Pawlus resuldyr. Olaryň ikisi hem öz hünärleriniň iň ýokary derejesinde bäsleşipdirler. Süleýmanyň ýaryşy Süleýman Ysraýylyň patyşa maşgalasyndan, Dawut patyşanyň oglydy. 40 ýyl patyşa bolup, ol uly baýlyga we güýje eýe bolupdyr. Siz ony ýeňiji diýip bilersiňiz. Ýakynda geçirilen bir pikir soraşykda boksçy Muhammet Aly ýigriminji asyryň iň uly sport ýyldyzy diýlip saýlanyldy. Ol 1996-njy ýyldaky Atlanta Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda meşaleni göteripdi. Agyr agramly çempion hökmünde ol: “Men iň ulusy!” diýip öwünipdi. Süleýman hem şeýle duýupdyr, ýöne bu uzak dowam etmändir. Onuň Wagyzçy kitaby, onuň durmuşda üstünlik gazanmak üçin akyldarlyk, lezzet, emläk, baýlyk we zähmet ýaly zatlar arkaly nädip gözleg edendigini görkezýär. *Akyldarlyk: Süleýman ähli zady akyldarlyk bilen öwrenmäge bagyşlanypdyr we dünýäde iň akyldar adam hökmünde tanalypdyr (1 Pat. 4:29-34; Wag. 1:13,16). Ol botanika we zoologiýa boýunça hünärmen bolupdyr. Ol 3000 nakyl we 1000 aýdym ýazypdyr. Ol şeýle bir meşhur bolupdyr, beýleki milletlerden adamlar ony diňlemäge gelipdirler. Şeba şa zenany oňa baryp görüpdir we onuň akyldarlygynyň we baýlygynyň özüne aýdylanlardan has uludygyny tassyklapdyr (1 Pat. 10:6-7). *Lezzet:* Süleýman özüni şerap bilen begendirmäge synanyşypdyr we akmaklyk edipdir (Wag. 2:3). Ol şeýle hem güýmenjelere berlipdir we oňa uly lezzet beren 1000 aýaly bolupdyr. Ol özüni bagtly eden ähli zady edipdir (1 Pat. 11:3; Wag. 2:8). *Emläk:* Süleýmanyň uly jaýlary, üzümçilikleri, baglary we ähli görnüşli miweli agaçlar bilen doldurylan tokaýlary bolupdyr. Ol gülläp ösýän tokaýlaryny suwarmak üçin suw howdanlaryny gurupdyr. Onuň köp gullary bolupdyr we Iýerusalimdäki beýleki patyşalardan has köp maly bolupdyr. Onuň 12 000 aty, 1400 söweş arabasy we olary saklamak üçin 4000 at ýatagy bolandygy ýazylýar (2 Tar. 1:14; 9:25). *Baýlyk:* Süleýman ýer ýüzündäki iň baý adam bolupdyr (1 Pat. 10:23) -- häzirki Bill Geýts ýaly. Onuň uly baýlygy söwdadan, magdançylykdan, myhmanlardan gelen sowgatlardan we Ýefrat derýasy bilen Müsüriň arasyndaky ýurtlardan alnan salgytlardan gelipdir (1 Pat. 4:21; 10:25). Ol patyşalaryň we welaýatlaryň hazynasy bolan köp mukdarda kümüş we altyn ýygnapdyr (Wag. 2:4-8). *Zähmet:* Süleýman üstünlik gazanmak üçin köp zähmet çekmegi halaýardy. Ol köp uly taslamalary amala aşyrdy, olaryň arasynda 13 ýyl gurlan köşgi hem bardy (Wag. 2:10-11,17-22). Ol adamyň isläp biljek ähli zadyna eýe bolupdy, ýöne üstünlikde dowamly kanagat tapmady. Ol adamyň isleginiň hiç haçan kanagatlanmaýandygyny öwrendi (Wag. 6:7). Ol gazanan ähli zadyna seredende, ol manysyz we biderekdi, ýel kowalamak ýaly. Hiç ýerde gymmatly zat ýokdy (Wag. 2:11). Ol: “Ýaradyjyňy ýatlamasaň... ähli zat manysyzdyr” diýen netijä geldi (Wag. 12:1, 8). Onuň umytsyzlygy ähli ýalňyş ýerlerde üstünlik gözlemekden -- Hudaýsyz durmuşda öz ýoluny tapmaga synanyşmakdan gelip çykdy. Hudaýy durmuş ýaryşyndan daşda goýmak lapykeçlige getirýär, sebäbi durmuş üstünlikden has köpdür. Süleýmanyň pul bilen satyn alyp boljak we güýç bilen eýeläp boljak ähli zady bardy, ýöne kanagat tapmady. Ol Hudaýa merkezleşmedik durmuşyň manysyzdygyny açdy. Dogry ýaryş? Siz Hudaýy daşda goýup, bilim, karýera, pul, güýç, meşhurlyk, lezzet we ş.m. ýaly zatlara ymtylyp, Süleýmanyň yzyndan gidýärsiňizmi? Olimpiýa oýunlarynda diňe ilkinji üç orny eýelänler medal alýarlar. Köp türgenler elinden gelenini etseler-de, baýrak almazlar. Beýlekiler bolsa öz ýaryşlarynyň düzgünlerini bozandyklary üçin diskwalifikasiýa edilerler. Marafon ýaryşy Awstraliýanyň Sidneý şäheriniň köçelerinden Olimpiýa stadionyna çenli gowy bellenen ýol boýunça geçiriler. Türgenler baýrak almak üçin bu ýoly yzarlamaly. Isa adamlary iki kategoriýa bölüp gördi: heläkçilige eltýän giň ýolda ýa-da ebedi ýaşaýşa eltýän dar ýolda barýanlar (Mat. 7:13-14). Biz haýsy ýolda ylgaýarys? Hudaýy äsgermezlik edip, Süleýman ýaly ýaşaýanlar dowzaha we azaba eltýän ýolda ylgaýarlar. Süleýman ömrüniň köp böleginde ýalňyş ýaryşda bolupdy! Eger biz ýalňyş ýaryşda bolsak, onda biziň iň gowusy ýeterlik däl. Hudaýsyz, biziň iň gowy tagallalarymyz, näçe gowy bolsa-da, bizi göge eltmek üçin hiç haçan ýeterlik däl. Biz diňe Isa Mesih arkaly günälerimiz üçin Hudaýyň bagyşlamak teklibini kabul etmek bilen göge ýaryşa girip bileris. Mukaddes Kitap biziň Hudaýa iman etmek bilen halas bolup biljekdigimizi aýdýar, Ol bize mynasyp bolşumyzdan has gowy garaýar. Halas bolmak Hudaýyň bize sowgady we biziň eden zadymyz däl (Efes. 2:8). Biz diňe Mesihiň ýeňşi arkaly ýeňiji bolup bileris (1 Kor. 15:57; 1 Ýah. 5:4-5). Pawlusyň ýaryşy Pawlus resul ýewreý dinine, grek medeniýetine we rim raýatlygyna eýe bolmak bagtyna eýe bolupdy. Onuň iki ady bardy: Saul onuň ýewreý ady, Pawlus bolsa onuň grek ady. Fariseýiň ogly bolup, ol ýewreý kanunynyň abraýly mugallymy Gamaliýeliň ýanynda okapdy. Ol Benýamin taýpasynyň arassa ganly ýewreýi bolup doglupdy. Ol ýewreý kanunyna iň berk boýun egmegi talap edýän fariseý mezhebiniň agzasydy. Ol ýewreý kanunyna şeýle bir seresaplylyk bilen boýun egipdi welin, hiç haçan hiç hili ýalňyşlykda aýyplanmady (Fil. 3:5-6). Onuň ilkinji “ýaryşy” din bolup, ol onda üstünlik gazanypdy. Ol hristianlaryň bidinlerdigine we Hudaýyň hormatynyň olary ýok etmegi talap edýändigine ynanýan fanatik fariseýdi (Gal. 1:13-14). Ol hristianlary yzarlaýardy we türmä basýardy we Stefanusyň ölümine razy bolupdy (Res. iş. 9:1-2; 22:2-5,19-20; 26:4-11; 8:1-3). Ol ýurt boýunça syýahat edip, hristianlary tutýardy. Şeýlelik bilen Saul heläkçilige eltýän giň ýolda ylgaýardy. Ýöne Damaska barýan ýolda ol Isa bilen gudratly ýagdaýda duşuşdy we ýalňyş ýolundan döndürildi. Ol derrew Halasgäriňe iman etmek bilen ýaşap başlady. Indi göge eltýän dar ýolda, ol hristiançylygy wagyz etdi, öň yzarlanlary bilen işledi we öňki kärdeşleri tarapyndan yzarlanyldy. Pawlus öz durmuşyny suratlandyrmak üçin ýaryş mysalyny ulandy: “Yzymda galan zatlary unudyp, öňümde duran zatlara ymtylyp, Hudaýyň meni Mesih Isada göge çagyran baýragyny almak üçin maksada tarap ylgaýaryn” (Fil. 3:13-14). Ol ýaryşyň soňuna we Hudaýa bil baglan ähli adamlara gökdäki baýraga garaşýardy. Biz Pawlusyň mysalyna eýerip, oňa öýkünmäge çagyrylýarys (Fil. 3:17). Ol şeýle diýdi: “Baýragy almak üçin şeýle ylgaň. Oýunlarda bäsleşýän her bir adam berk türgenleşikden geçýär. Olar dowam etmejek täç almak üçin edýärler; ýöne biz ebedi dowam etjek täç almak üçin edýäris. Şonuň üçin men maksatsyz ylgaýan adam ýaly ylgamaýaryn; men howany urýan adam ýaly söweşmeýärin” (1 Kor. 9:24-26). Ol ýeňmek üçin berk ylgady, öz-özüni terbiýelemek we öz-özüni dolandyrmak bilen, anyk maksat we maksat bilen. Mundan başga-da, ol bizi: “Bizi saklaýan ähli zady we aňsatlyk bilen çolaşýan günäni taşlap, bize bellenen ýaryşy sabyrlylyk bilen ylgamaga çagyrdy. Gözümizi Isanyň, imanymyzyň awtorynyň we kämilleşdirijisiniň üstünde saklalyň... Günäkär adamlardan şeýle garşylyga döz gelenleri göz öňüne getiriň, şonda siz ýadamazsyňyz we ruhdan düşmersiňiz” (Ýew. 12:1-3). Ylgaýjylar hökmünde biz maksada üns bermeli, bizi saklap biljek ähli zatlary, mysal üçin materializmi we kanunçylygy bir gyra zyňmaly. “Pul söýgüsi” käbirlerini imandan azaşdyrýar, Mukaddes Kitaba laýyk gelmeýän düzgünler bolsa käbirlerini gowy ýaryş ylgamakdan saklaýar (Gal. 5:7; 1 Tim. 6:10-12). Hristian hökmünde Pawlus ýeňişe we ýaryşy tamamlamaga, hatda ölüme garşy ýeňişe garaşyp bilýärdi: “Eger men ýaryşy tamamlasam we Reb Isanyň maňa beren wezipesini – Hudaýyň merhemetiniň Hoş Habaryny beýan etmek wezipesini ýerine ýetirsem, ömrümi özüm üçin hiç zat hasaplamaýaryn” (Res. iş. 20:24). Pawlus öz wezipesini bilýärdi. Ömrüniň ahyryna golaý ol şeýle ýazdy: “Men gowy göreşi göreşdim, ýaryşy tamamladym, imany sakladym. Indi meniň üçin dogrulyk täji saklanýar, ony Reb, dogry Kazy, şol gün maňa berer – diňe maňa däl, eýsem Onuň gelmegine garaşan ähli adamlara hem” (2 Tim. 4:7-8). Pawlus iman bilen ýaşady. Hristianyň ýaryşy Pawlusyň mysalyndan görşümiz ýaly, hristianlar iman bilen ýaşamaly we öz gökdäki ykbalyna üns bermeli. Olaryň maksatlary: Mesih ýaly ýaşamak we Hudaýy begendirmek, başgalary däl (2 Kor. 5:9; Gal. 1:10; 1 Ýah. 2:6); höwes bilen sabyrly bolmak we yhlasly bolmak, ýalta däl (Mat. 25:14-29); pespälligi amala aşyrmak, öz-özüňi söýmek däl (Mat. 18:4; Fil. 2:3). Iň ulusy kim diýip soralanda, Mesih çaga ýaly pespäl bolan her bir adamyň iň ulusydygyny aýtdy. Mesih ýaly hyzmatkär boluň we ähli çykdajylara garamazdan ýeňmek islegi bolmasyn (Mat. 20:25-28). Mukaddes Kitap biziň: parahatçylykda we agzybirlikde “ýaşamagymyzy” (Rim. 12:16,18; 1 Kor. 7:15; 2 Kor. 13:11; 1 Sel. 5:13; 1 Tim. 2:2; Ýew. 12:14; 1 Pet. 3:8); iman bilen “ýaşamagymyzy” (Rim. 1:17; 2 Kor. 5:7; Gal. 2:20; 3:11; Ýew. 10:38); söýgi durmuşyny “ýaşamagymyzy” (Efes. 5:2); we Ruh bilen “ýaşamagymyzy” (Gal. 5:16,25) aýdýar. Sport psihologlary türgenleri ýeňiji bolmaga öwredýärler, sebäbi olar akylyň öndürijilige we özüňi alyp barşyna näderejede täsir edýändigini bilýärler. Hristianlar Ruhyň isleglerine üns bermeli, sebäbi olarda “Mesihiň akyly” bar (Rim. 8:5; 1 Kor. 2:16). Mukaddes Ruh olaryň tälimçisidir (Ýah. 16:13). Bu olaryň üstünliginiň syrydyr: Hudaý bilen we başgalar bilen dogry gatnaşyklar. Şeýlelik bilen hakyky üstünligiň açary gazanylan zat däl-de, gatnaşykdyr. Hristianyň sylagy deňeşdirip bolmajak baýrakdyr. Ol “ýeňijiniň täji”, “ýaşaýyş täji”, “şöhrat täji” we “dogrulyk täji” diýlip suratlandyrylýar (2 Tim. 2:5; 4:8; Ýak. 1:12; 1 Pet. 5:4). Şeýle hem, ol gökde saklanýandygy sebäpli, hiç haçan solmaz, hiç haçan ýok bolmaz ýa-da zaýalanmaz (1 Kor. 9:25; 1 Pet. 1:4; 5:4). Iman edenler Mesihiň hyzmatkärleri bolandygy sebäpli, olaryň sylagy şuny eşitmekdir: “Gowy iş, gowy we wepaly hyzmatkär” (Mat. 25:21). Isany öz durmuşyna kabul eden her bir adam ýeňijidir. Ýatda saklaň, haçdaky toba eden jenaýatçyga: “Bu gün sen meniň bilen jennetde bolarsyň” diýildi. Dilenci Lazar bolsa gökde gutardy, baý adam bolsa dowzahda azap çekdi (Luka 16:22-26; 23:43). Siziň ýaryşyňyz Gynansagam, köp adamlar heläkçilige eltýän öz-özüni söýýän durmuşda ýaşaýarlar (Fil. 3:18-19). Eger siz Hudaýy durmuşyňyzdan daşda goýan bolsaňyz, siziň iň gowusyňyz hiç haçan ýeterlik bolmaz. Näme gazansaňyz-da, dowamly üstünlik ýa-da dowamly ýeňiş gazanmarsyňyz. Gaýtam, Süleýmanyň başdan geçiren boşlugyny we maksatsyzlygyny başdan geçirersiňiz. Bu ýagdaýda siz Isa Mesih arkaly günäleriňiz üçin Hudaýyň bagyşlamak teklibini kabul etmek bilen dogry ýaryşa girmeli. Uly gazanylan zat talap edilmeýär, diňe çaga ýaly ynam we wepalylyk (Mat. 18:3). Siz Olimpiýa oýunlarynda bäsleşmeseňiz-de, durmuşyňyzyň ýaryşyny ylgaýarsyňyz. Siz gowy ýaryşy ylgaýarsyňyzmy (Gal. 5:7)? Hristianlar diňe iman bilen halas bolman, eýsem iman bilen hem ýaşamaly. Bu Hudaýa, Mukaddes Ýazgylara we beýleki hristianlara ynam we wepalylyk diýmekdir. Üstünlik Hudaý bilen gatnaşygyňyza baglydyr. Durmuşda siziň wepalylygyňyz we höwesiňiz nirede? Siz Süleýman ýaly beýleki zatlaryň yzyndan kowalaýarsyňyzmy? Siziň ünsüňiz sowulýarmy, ýa-da Hudaýyň durmuşda sizden näme isleýändigini bilmek üçin täze pikirleri ösdürýärsiňizmi (Rim. 12:2)? Biziň diňe bir ömrümiz bar, şonuň üçin ony Hudaý üçin hasap edeliň. Isanyň yzyndan gidip we Pawlusa öýkünip elinizden gelenini ediň; Süleýman ýaly ýaryşdan ünsüňizi sowmaň ýa-da ýoldan çykmaň. *AWTOR HAKYNDA: Jorj Houk, uniwersitet professory, maşgalasy bilen 2000-nji ýyldaky Olimpiýa oýunlarynyň geçirilýän ýeri bolan Awstraliýanyň Sidneý şäherinde ýaşaýar.
