Abel

'Ösümlik meýdany' manysyny berýän at, goşulan beýleki atlary bilen tapawutlanýan birnäçe ýere berilýär. 'Abel' ady 1 Samuel 6:18-de ýeke durýar; bu barada 'ABEL, ULY' seret; we 2 Samuel 20:14,18-de, bu barada 'ABEL-BET-MAAKAH' seret.

Adamyň ikinji ogly. Ejesi tarapyndan berlen Hebel ady 'dem' ýa-da 'biderek' manysyny berýär, bu, belki, Kabylyň wada berlen Halasgär bolup bilmändigi sebäpli ejesiniň lapykeçliginden dörän bolmagy mümkin. Wagtyň geçmegi bilen iki doganyň arasyndaky uly tapawut Abeliň Hudaýa öldürilen haýwan gurban etmegi bilen ýüze çykdy, Kabyl bolsa öz zähmetiniň miwesini näletlenen ýerden getirdi, Adamyň ýykylmagynda janyň ýitirilendigini we ýeriň näletlenendigini äsgermezlik etdi. Abel iman arkaly süriniň ilkinji öldürilenini gurban etdi. Ýewreýler 11:4. Şeýlelik bilen ol dogry adamdygyna şaýatlyk aldy, Hudaý onuň sowgatlaryna şaýatlyk etdi: seret Matta 23:35. Şeýlelik bilen irki döwürde iki tohum açyk görkezildi: biri Hudaýdan doglan, beýlekisi bolsa 'şol erbet adamdan' 1 Ýahýa 3:12. Abel Mesihiň bir görnüşidir, Kabyl bolsa Ýewreýiň görnüşidir. Ýewreýler Hudaýa we goňşusyna garşy kanuny bozandygy ýaly, Kabyl hem Hudaýyň adam baradaky hökümini äsgermezlik etdi we doganyny öldürdi. Kabylda tebigy adamyň dini hem mysal getirilýär, ol Hudaýdan uzaklygyny äsgermezlik edip, islendik wagt we islendik ybadat görnüşi bilen ýakynlaşyp biljekdigini pikir edýär.

Gelip çykyş 4:2-10. Ýewreýçe Hebhel sözi 'bug' ýa-da 'dem' manysyny berýär (seret Wagyzçy 1:1, Iňlisçe 'biderek'), bu Adam ogly ('adam') ady hökmünde manylydyr. Emma ol, belki, Assiriýa aplu, 'ogul' sözi bilen baglanyşyklydyr. Abel Adam bilen Howanyň ogly we Kabylyň doganydy. Emma gürrüň, ilkinji jübütleriň ilkinji ýagdaýyndan bäri ynsan taryhynda uzak wagtyň geçendigini çaklaýar. Çopançylyk we ekerançylyk durmuşynyň arasyndaky tapawut ykrar edildi, sebäbi Abel goýun çopanydy, Kabylyň bolsa ýer sürýän adamdy (seret Kabyl). Biziň elimizdäki hasabat ýetmezçilikli: Gelip çykyş 4:8-de Ýewreýçe 'we Kabyl dogany Abela aýtdy' (Awtorlaşdyrylan Wersiýa we Gaýtadan Seretilen Wersiýa ýaly däl). Septuaginta 'Geliň, meýdana geçeliň' sözlerini goşýar, ýöne bu diňe bir düşündiriş bolup biler we hekaýanyň näçe böleginiň ýitendigini bilmek mümkin däl. Gelip çykyşda Abeliň ahlak häsiýeti ýa-da onuň gurbanlygynyň Ýahwanyň gözünde Kabylyňkydan näme üçin has gowy bolandygy barada hiç zat aýdylmaýar; däne gurbanlyklary haýwan gurbanlyklary ýaly Ýewreý kanunlaryna we däp-dessurlaryna doly laýyk gelýärdi. Ýewreýler 11:4 'iman' sebäp hökmünde görkezýär. Ýewreýler 12:24-de 'sepmek gany' 'Abeliň ganyndan has gowy zat aýdýar', sebäbi ikinjisi ar almak üçin gygyrýardy (Gelip çykyş 4:10). Matta 23:35 || Luka 11:51-de Abel Köne Äht döwründe gany dökülen hakyky şehitleriň ilkinjisi hökmünde agzalýar, iň soňkusy bolsa Zakariýa (seret). Ýahýa 8:44-de Isa şeýtany 'başlangyçdan bäri ganhor' diýip aýdanda, Abeliň hekaýasy barada pikir eden bolmagy mümkin, ýagny ol ýalançy bolşy ýaly, ganhorlygyň hem sebäpkäri. A. H. M’Neile. ABEL. 'Ösümlik meýdany' manysyny berýän söz we birnäçe ýer atlaryna element hökmünde girýär. 1 Samuel 6:18-de Awtorlaşdyrylan Wersiýada 'Abel' baradaky salgylanma Gaýtadan Seretilen Wersiýada 'uly daş' diýip düzedilýär. Başga ýerlerde bu at diňe kesgitleýji epitetler bilen tapylýar. R. A. S. Makalister.