Zebur 119-a gysgaça syn
Zebur 119-yň diňe bir temasy bar: Hudaýyň Sözüniň ajaýyplygy we gymmaty. Mesihçi iman edenler üçin Hudaýyň sözi bize diri Hudaý barada bilim bermek bilen çäklenmän, eýsem Ony açan Mesih barada hem gürleýär. Ýahýa 1:1-14-de Isa Mesih «Söz» (NKJV) diýlip atlandyrylýar. Ol şeýle hem «Alfa we Omega» (Ylham 1:8,11, 21:6, 22:13) – Hudaýyň «A-dan Z-sine» çenli.
119-njy Zebur Hudaýyň Sözüniň peýdasyny düşündirýän aýatlardan doly bolup, şu birnäçe mysalda mezmurçynyň şulary beýan edýär:
Ondan lezzet almak – «Men Seniň kanunyňdan lezzet alýaryn» (70-nji aýat). Ony berjaý etmäge isleg – «Men Seniň düzgünleriňi berjaý ederin» (8-nji aýat). Oňa laýyk ýaşamak üçin kömek soramak – «Men … kömek üçin aglaýaryn [sebäbi] men Seniň sözüňe umyt edýärin» (147-nji aýat).
Men ýetginjek wagtym Mukaddes Kitap sapagynyň mugallymy tarapyndan Hudaýyň Sözüniň gymmaty bilen tanyşdyrylandygyma Rebbe ebedi minnetdar. Ol maňa her gün Mukaddes Kitap okamak we öwrenmek meýilnamasyny başlady we bu işiň ýaş iman edenler üçin Isa Rebbiniň şägirtleri bolmak üçin näderejede zerurdygyny görkezdi. Ol 9-njy aýaty getirdi: «Ýaş ýigit ýoluny nädip arassalap biler? Seniň sözüňe görä üns berip.»
Birnäçe ýyl soň men ylymda karýera başladym, Mukaddes Ýazgylardan ýaradylyşyň mutlak hakykatyna ynamlydym, sebäbi 160-njy aýatda şeýle diýilýär: «Seniň sözüň başdan hakykatdyr» (KJV). Ýagny, Barlyk 1-däki alty günlük ýaradylyş baradaky hasabat, ýedinji dynç alyş gününe, Şenbe gününe getiren, hakykatdyr, toslama däl!
Zebur 119-yň ilkinji üç aýatyndan soň, mezmuryň galan bölegi gös-göni Hudaýa ýüzlenýär. Umuman, bu Hudaýyň sözi baradaky meditasiýalaryň uzyn ýygyndysydyr. Onuň görkezmelerini, ruhlandyrmalaryny we duýduryşlaryny okap, biz şu günki günümizde Hudaýa şuňa meňzeş hatarda doga etmelidiris: «Gözlerimi aç, Seniň kanunyňdan ajaýyp zatlary görem» (18-nji aýat ESV).
Mezmurçy Hudaýyň Sözüniň ählisini «Rebbiň kanuny» hasaplady, oňa boýun bolmalydy. Emma Hudaýyň Sözüni beýan etmek üçin dürli sözler ulanylýar: «kanun,» «şahadatnamalar,» «düzgünler,» «statutlar,» «tabşyryklar,» «hökümler,» «düzgünler» we «ýol.» Ysraýyldaky ähli dindar adamlar ýaly, mezmurçy hem Hudaýyň Sözüniň ähli taraplaryna hormat we tagzym edýärdi:
Sen Sina dagyna düşdüň we olara [Ysraýyla] gökden gürlediň we olara dogry düzgünleri we hakyky kanunlary, gowy statutlary we tabşyryklary berdiň (Nehemýa 9:13).
Görkezmeler
Zebur 119-da mezmurçynyň dogadaky ilkinji haýyşy: «Sen bize Öz düzgünleriňi yhlas bilen berjaý etmegi tabşyrdyň. Eý, meniň ýollarym Seniň statutlaryňy berjaý etmäge gönükdirilse!» (4-5-nji aýatlar NKJV). Ol Hudaýyň Öz halkyndan her bir döwürde Öz tabşyryklaryny we düzgünlerini, ýa-da buýruklaryny ýerine ýetirmegine garaşýandygyny açyk aýdandygyny düşündi. Olar adamlaryň pikirlerini, sözlerini we hereketlerini dolandyrmalydy: «Meniň ädimlerimi Seniň sözüň bilen gönükdir [Buýruk ber]» (133-nji aýat). Biz şulary etmeli:
- Hudaýyň sözi bilen öwredilmeli.
- Hudaýyň sözüni okap, manysyny öwrenmeli we gözlemeli.
- Hudaýyň sözünden lezzet almaly.
- Hudaýyň sözüni söýmeli we gymmat saýmaly.
- Hudaýyň sözüni berjaý etmek üçin oýlanmaly.
- Hudaýyň sözi bilen ýaşamaly.
Mezmurçynyň gaýtalanýan dogasy, bu standartlar boýunça öwredilmegi we olary ýüreginde saklamagy (11-nji aýat, 80-nji aýata seret), şeýlelik bilen olary durmuşynda ulanmagy (112-nji aýat) üçindi.
«Statutlar» sözüniň manysy «ýazylan zatlar» bolup, bu termin Hudaýyň Sözüniň ebedi häsiýetine degişlidir. Ol mutlak bolup galýar. Hudaýyň ahlak talaplary nesilden-nesle üýtgewsiz galýar, bu biziň üçin soňky günlerde, adamzat diňe otnositel gymmatlyklary ykrar edýän döwürde uly teselli berýär. Bu bize gapma-garşylyk döredip biler, ýöne şeýle kynçylyk bu statutlaryň hakykatyny öwrenmäge kömek eder (71,83-nji aýatlar).
Şeýle hem, mezmurçy Hudaýyň hökümlerini öwrenmäge (7-nji aýat), olardan öwredilmäge (102-nji aýat), olary berjaý etmäge we olara wepaly bolmaga (106-njy aýat) yhlasly isleg bildirdi (20-nji aýat). Hökümler kazyýet kararlarynyň manysyny berýär we Hudaýyň Sözüniň mukaddesleriň durmuşyndaky ähli ýagdaýlara nädip degişlidigini görkezýär, sebäbi olar dindar gorky döredýär (120-nji aýat). Ol dogry bolany üçin, Onuň hökümleri hemişe dogry (137-nji aýat) we gowy (39-njy aýat). Şonuň üçin mezmurçy olary yglan etmek isleýär (13-nji aýat) we gijelerine (62-nji aýat), şeýle hem gün boýy (164-nji aýat) olara şükür etmek isleýär. Bu hökümler üýtgewsizdir; olar ebedi durýar (160-njy aýat, Matta 24:35-i göz öňüne getiriň). Käwagt Hudaýyň hökümleri «düzgünler» diýlip atlandyrylýar, mysal üçin Zebur 119:91-de, olar Onuň ýaradylyşynyň akylly tertibine degişlidir (89-91-nji aýatlar).
Ruhlandyrma
Zebur 119 iň uly ruhlandyrma sözleri bilen başlaýar: «Ýolunda arassa bolanlar, Rebbiniň kanunynda ýöreýänler bagtlydyr! Onuň şahadatnamalaryny berjaý edýänler, Ony bütin ýüregi bilen gözleýänler bagtlydyr! Olar hem hiç hakykaty etmeýärler; olar Onuň ýollarynda ýöreýärler» (1-3-nji aýatlar). Bu sözler Zeburlar kitabynyň iň ilkinji sözlerini gaýtalaýar (1:1-3). Şonuň üçin biz muny Zeburlaryň esasy habary diýip aýdyp bileris.
Ähli zeburlar ýaly, bu giriş aýatlary (119:1-3) bütin zebur üçin bir at döredýär. Olar Hudaýyň Sözüne laýyk ýaşaýanlaryň we Onuň hakykatyny goraýanlaryň bagtlylygyny, ýa-da doly abadançylygyny yglan edýärler. Olaryň syry, şübhesiz, Ony bütin ýüregi bilen gözlemekdir (2-nji aýat).
Bu gün, merhemet gününde, şol bir ýörelgeler degişlidir. Ýahýa 14:23-i göz öňüne getiriň, ol ýerde Isa şeýle diýdi: «Eger kim Meni söýse, ol Meniň sözümi berjaý eder; we Meniň Atam ony söýer, we Biz oňa geleris we Onuň bilen Öz öýümizi ederis.» Geliň, Zebur 119 boýunça beýan edilen Hudaýyň Sözünden, onuň dürli häsiýetlerinden we ukyplaryndan lezzet alýan we oňa eýerýän dindar adamlara bereketler wada edilýändigine ruhlanalyň.
Umuman, ilkinji bent (1-8-nji aýatlar) Hudaýyň iň gowy diýýän ýolunda ýaşamagyň uly berekedini beýan edýär. Şeýle ýaşamagy islemek nähili gowy jogap! Men eýýäm Mukaddes Kitap sapagynyň mugallymymyň Hudaýyň Sözüniň arassalaýjy güýji baradaky şahadatnamasyna (9-njy aýat) salgylandym, ondan soň biz Onuň Sözüne laýyk ýaşasak, durmuşymyzyň nähili boljakdygy baradaky surat (10-14-nji aýatlar) gelýär. Mundan başga-da, 11-nji aýat Hudaýyň Sözüni ýüregimizde bilkastdan gizlemäge ruhlandyrýar, şeýlelik bilen biz Oňa garşy günä etmezligimiz üçin. Bu aýat iň gowy zady (Hudaýyň Sözüni) iň gowy ýerde (ýüregimizde gizlenen) iň gowy sebäp (Hudaýa garşy günä etmezligimiz üçin) bilen beýan edýär diýlip aýdyldy. Mezmurçynyň «Sen bagtlysyň, eý Reb! Maňa Öz statutlaryňy öwret» (12-nji aýat) diýip doga etmegi geň däl.
Zeburlar ýewreý poeziýasydyr. Iňlis poeziýasyndan tapawutlylykda, ol ýerde ýatda galyjy bolmak we pikirleri beýan etmek üçin rima we ölçeg ulanylýar, ýewreý poeziýasy pikiriň gaýtalanmagyny ulanýar. Şonuň üçin Zebur 119 boýunça bu ilkinji ruhlandyryjy temalar bir ýa-da başga ýol bilen gaýtalanýar, şol bir wagtyň özünde Hudaýyň Sözüniň beýleki häsiýetleri – ýagny jan beriji, ruhy janlandyryjy, ýüregi giňeldiji, goraýjy, güýçlendiriji, teselli beriji, aýdyňlaşdyryjy, umyt dörediji, tükeniksiz – goşulýar.
Belki-de, Zebur 119-daky iň uly ruhlandyrma, ol Rebbiniň yzygiderli söýgüsini gürleýär, oňa dindar adamlar bereketlenmek üçin bil baglaýarlar. Onuň söýgüsi ähli adamzada umumy ýol bilen ýaýradylsa-da (Zebur 36:7-ä seret), dindar adamlar ony şahsy tejribe edýärler we ondan peýdalanýarlar. Bu seni hiç haçan terk etmejek we seni ýalňyz goýmajak söýgüdir! «Yzygiderli söýgi» şeýle hem «rehim» we «rehimdarlyklar» diýlip terjime edilýär, bu Rebbiniň söýgüsiniň biziň kemçiliklerimizi hem üpjün edýändigini görkezýär. Zebur 119:41-de mezmurçy Hudaýa, Ysraýyla uly «MEN MEN» (Müsürden Çykyş 3:14) hökmünde açylan diri Hudaýa «Eý Reb» diýip ýüzlendi. Hudaýyň yzygiderli söýgüsi Ysraýylyň öwgüleriniň temasy bolupdy (mysal üçin 2 Ýyl ýazgylary 5:13). Biziň döwrümizde iman edenler Hudaýy «Ata» hökmünde bilýärler, Onuň uly söýgüsi bize Öz Ogly Isa Mesihiň şahsyýetinde doly açyldy.
Duýduryşlar
Zebur 19-da bize Hudaýyň Sözüniň duýduryşlar berýändigi açyk aýdylýar:
Rebbiň kanuny kämildir … Rebbiniň şahadatnamasy ynamlydyr ... Rebbiniň statutlary dogrydyr … Rebbiniň tabşyrygy arassadyr ... Rebbiden gorky arassadyr … Rebbiniň hökümleri hakyky we dogrydyr … Mundan başga-da, olaryň üsti bilen Seniň guluň duýduryş alýar, we olary berjaý etmekde uly sylag bar (7-9,11-nji aýatlar).
Zebur 119 boýunça duýduryşlar esasan dindar adamlaryň duş gelýän köp howplary bilen baglanyşykly görkezilýär:
- Hudaýa bolan ynanýan imanlaryna laýyk ýaşamazlyk gorkusy, esasanam keseller döwründe.
- Ýüregindäki günä meselesiniň dowam etmegi sebäpli ýaman ýollara düşmek aladasy, ony ýigrense-de (9-11,36,104,163-nji aýatlar).
- Dünýä zatlarynyň özüne çekijiligi, olar hakykatda hiç hili dowamly gymmata eýe däl (37-nji aýat).
- Zyyaratçy bolmagyň ýalňyzlygy (19-20,126-128,136,139-njy aýatlar); we imanyň ýolundan azaşmakdan hemişe gorky (176-njy aýat).
- Dindar bolmadyk adamlardan, şol sanda dünýewi häkimiýetlerden gelen ýazgaryş, masgaralaýyş, kemsitme, ýalan aýyplamalar, zulum we yzarlama.
Bu howplar iman edenler üçin duýduryş bolup hyzmat edýär. Emma 4-nji aýatdan başlap, Zebur 119-yň yzygiderli doga bolmagy, mezmurçynyň Hudaýyň bu howplardan halas bolmak, ýa-da gutulmak baradaky haýyşyna jogap berjekdigini bilendigini görkezýär. Mezmurçynyň duş gelen esasy howpy, diňe Hudaýa ynanandygy üçin ýazgarylmakdy. Belki-de, mezmurçy özüniň däl-de, Rebbiniň nyşana alnandygyny içki duýgy bilen bilýärdi. Şeýle-de bolsa, ol doly basylyp ýatyrylmak howpy astyndadygyny duýdy: «Meniň yhlasym meni ýakdy, sebäbi duşmanlarym Seniň sözleriňi unutdylar» (139-njy aýat). Onuň tejribeleri biziň üçin duýduryş bolýar. Hudaýyň Sözüniň her bir ýagdaý üçin hemişe jogaby bardygyny bilmek nähili teselli beriji we ynamly.
