Resul Ýahýa esgeriň haça çüýlenen öli Mesihiň ýanyna baryp, Onuň gapdalyny naýza bilen deşendigine we «derrew gan we suw akandygyna» (Ýahýa 19:34-35) şahsy şaýat boldy. 1 Ýahýa 5:6-da Ýahýa öňki taryhy ýazgysyny şol wakanyň ruhy taýdan näme aňladýandygy baradaky hakykat bilen doldurýar. Ol şeýle diýýär: «Suw we gan bilen gelen Ol, Isa Mesihdir; diňe suw bilen däl, eýsem suw we gan bilen geldi.» Soňra 8-nji aýatda ol Mukaddes Ruh, suw we ganyň Hudaýyň Ogluna üç şaýat hökmünde gürleýändigini aýdýar.
Şeýlelik bilen, biz ganyň hem, suwuň hem Mesihiň ölümi bilen baglanyşyklydygyny görýäris we baglanyşykly bolsa-da, olar şaýatlar hökmünde aýratyn ulanylar ýaly ýeterlik derejede tapawutlydyr. Şonuň üçin biz olary pikirlerimizde tapawutlandyrmalydyrys.
Gan we suw bilen arassalanmak
Arassalanmak Mukaddes Ýazgylarda gan we suw bilen baglanyşyklydyr: «Isa Mesihiň gany… bizi ähli günälerden arassalaýar» (1 Ýahýa 1:7) we «Ol (hakyky Ybadathanany) Söz bilen suw ýuwmak arkaly mukaddes etsin we arassalasyn» (Efesliler 5:26).
Bu iki «arassalanma» günäniň iki uly täsiri, onuň günäsi we hapalaýjy güýji bilen baglanyşyklydyr. Gan biziň günälerimiz üçin Mesihiň ölümini töleg hökmünde görkezýär, bu biziň günämizi ýok edýär we bize bagyşlama getirýär. Şeýlelik bilen, biz kazyýet taýdan (kanuny taýdan) arassalanýarys. Suw şol bir ölümi, ýöne biziň günäkär ýagdaýymyzyň höküm edilip, gutarandygyny, bizi öň ýaşan köne şertlerden we durmuşdaky baglanyşyklardan halas edip, täze durmuşa getirendigini aňladýar. Şeýlelik bilen, biz ahlaky taýdan arassalanýarys we günäniň üstümizdäki güýji bozulýar. Aýdym ýazyjy Toplady muny dogry beýan etdi:
Suw we gan bolsun, Seniň ýyrtylan gapdalyňdan akan, Günäniň iki esse bejergisi bolsun, Meni onuň günäsinden we güýjünden arassala.
Mesihiň ganynyň täsirliligi
Ýewreýler 9 we 10 bize Mesihiň ganynyň täsirliligini, merhemetini we güýjüni görkezýär, ol:
- Günäkärleriň wyjdanlaryny öli işlerden arassalaýar, diri Hudaýa gulluk etmek üçin (Ýewreýler 9:14).
- Köne Ähtdäki mukaddesleriň kanun astynda ýygnanan günälerini aýyrdy (Ýewreýler 9:15).
- Täze merhemet ähtini (şertnamasyny ýa-da wesýetini) tassyklady (Ýewreýler 9:15-18).
- Iman edýänleriň günälerini aýyrdy we günäni doly aýyrmak üçin esas goýdy (Ýewreýler 9:22,26).
- Iman edýänleriň günälerini iman üçin şeýle bir aýyrdy welin, bir gezek arassalanandan soň, iman edýänleriň wyjdany günäleri baradaky kazyýet meselesi boýunça hemişelik arassalanýar (Ýewreýler 10:2).
- Şeýlelik bilen, iman edýänlere Hudaýyň huzuryna girmek üçin batyrlyk berýär (Ýewreýler 10:19).
- Iman edýänleri Hudaý üçin hemişelik mukaddes etdi (aýratyn goýdy) (Ýewreýler 10:10, 29).
Ýewreýler 9-10-yň esasy temasy Mesihiň ganynyň netijesinde iman edýänleriň Hudaýa ýakynlaşmagydyr. Iman edýänler Mesihiň bir gezekki gurbany bilen Hudaýa ýakynlaşmak üçin kazyýet taýdan arassalanýarlar we muny gaýtalamaga zerurlyk ýok. Şonuň üçin bu baplarda «bir» ýa-da «bir gezek» sözi ýedi gezek gaýtalanýar, şonda biz Mesihiň bir gezek dökülen gymmatly gany bilen baglanyşykly doly ýeterlikligi we uly şöhraty gözden salmarys.
Bu baplarda kazyýet (kanuny) gan bilen arassalanmak esasy tema bolsa-da, ahlaky arassalanmak ýatdan çykarylmaýar. Biz Hudaýa «ýaman wyjdanymyzdan arassalanan ýüreklerimiz we arassa suw bilen ýuwlan bedenlerimiz» bilen ýakynlaşýarys (Ýewreýler 10:22) - bu Harunyň we ogullarynyň ruhany wezipesine bagyşlanmagyna açyk yşaratdyr (Müsürden Çykyş 29). Olar suw bilen ýuwuldy (4-nji aýat) we gan bilen hem sepişdirildi (20-nji aýat), bularyň hemmesi Mesihiň ölümine suratlandyrylyşdyr. Şeýlelik bilen, Mesihiň gany bizi kazyýet taýdan arassalaýar we Hudaýyň öňünde kämil ýagdaý berýär, suw bolsa bizi öň ýaşan köne durmuşymyzdan kesip, täze durmuşa getirip, ahlaky taýdan arassalaýar.
Dowamly ahlaky arassalanmagyň zerurlygy
Suw bilen ahlaky arassalanmak dowam etdirilmelidir. Harun we ogullary bagyşlananda başdan-aýak suw bilen ýuwuldy we bu ýuwulma gaýtalanmaly däldi. Emma, ruhanylara ellerini we aýaklaryny ýuwmak üçin bir legen berildi (Müsürden Çykyş 30:17-21). «Olar ýygnak çadyryna girende, ölmezlikleri üçin suw bilen ýuwunmalydyrlar.»
Reb Isa Öz agşam naharyny gurmazdan öň, bilini guşady, legenine suw guýdy we şägirtleriniň aýaklaryny ýuwup başlady (Ýahýa 13). Petrusyň Isanyň muny etmegine islegsizligi Reb tarapyndan, eger Rebiň gökdäki ýagdaýynda Onuň bilen gatnaşykdan lezzet almak islenilse, şeýle ýuwulmanyň zerurdygy hakykatyny ýüze çykarmak üçin ulanyldy. Ol Petrusyň: «Eger Men seni ýuwmasam, Meniň bilen hiç hili paýyň ýokdur» (8-nji aýat) diýdi. Petrusyň islegsizlikden aşa höweslilige çalt üýtgemegi Rebiň: «Ýuwunan adama diňe aýaklaryny ýuwmak gerek, ýöne ol doly arassadyr» (10-njy aýat, R.V.) diýmegine sebäp boldy.
Bu aýat suw bilen iki esse arassalanmagymyzy açyk görkezýär. Biz ähli iman edýänler Mesihiň ölümi bilen bir gezeklik doly ýuwuldyk: ol bizi köne durmuşdan arassalady. Emma, biz şol ölümiň ruhlarymyza her günki ulanylmagyna hem mätäç. Biz onsuz «Mesih bilen paýdan» lezzet alyp bilmeris.
Suwuň we ganyň ähmiýeti
Şeýlelik bilen, Hudaýyň Ogly Isa Mesihiň gelmegi suw we gan bilen häsiýetlendirildi. 1 Ýahýa 5:6-da görşümiz ýaly, Mukaddes Ruh bu nokady «diňe suw bilen däl, eýsem suw we gan bilen» diýip aýratyn goraýar. Näme üçin? Belki, bir sebäbi gany ýatdan çykarmak tendensiýasydyr - Mesihiň adamy diňe ýokary ideallary goýup, soňra şol ideallary başgalara gowy durmuşda ýaşamaga höwes hökmünde ýaşap, ahlaky taýdan arassalamak üçin gelendigini aýtmak. Şeýle adamlar Onuň «ýaraşyk» edendigini - adamy we Hudaýy gowy ýaşaýşyň esasynda birleşdirendigini aýdýarlar. Bu ýalan taglymatyň öňüni almak üçin Mukaddes Ruh ahlaky arassalanmagy we günä üçin tölegi (töleg) nygtaýar!
Şeýlelik bilen, Hudaýyň Ogluna üç şaýat (Mukaddes Ruh, suw we gan) galýar. Mukaddes Ruh diri, hereket edýän we gürleýän Şaýat, suw we gan bolsa iki dymýan şaýatdyr, ýöne üçüsi hem bu ýagdaýda gelen Onuň Hudaýyň Ogly, ebedi durmuşyň Çeşmesi bolandygyna şaýatlyk edýär; we iman edýänler üçin bu ebedi durmuş Onuň içinde biziňkidir (1 Ýahýa 5:5-13). Şol naýza ýarasyndan gan we suw akandygyna Hudaýa hakykatdan-da şükür edeliň.
Mesihiň ömri we günäler üçin töleg
Isanyň ömründe gan we suw akmady. Netijede, käbirleriň ynanýanlaryna garamazdan, Mesihiň ömri, näçe ajaýyp bolsa-da, biziň günälerimiz üçin töleginde hiç hili orny ýokdy. Käwagt Rim. 5:19 başgaça öwretmek üçin ulanylýar. Ol şeýle diýýär: «Biriň boýun egmegi bilen köp adam dogry bolar.» Emma, konteksti (12-21-nji aýatlar) ünsli okamak tersini görkezýär. Bu ýerde iki baş, Adam we Mesih garşylykly goýulýar, biriniň (Adamyň) günäsi we onuň yzysüre gelen betbagtçylygy, we Beýlekiniň (Mesihiň) dogrulygy we boýun egmegi we onuň yzysüre gelen bereketleri. Bu «bir ýalňyşlyk» we «bir dogrulyk» (18-nji aýat) meselesidir. Mesihiň bir dogrulygy «ölüme çenli, hatda haçdaky ölüme çenli» boýun egmekdi (Filip. 2:8).
Näme üçin suw?
Gan bizi ähli günälerden arassalaýan bolsa, näme üçin bize suw gerek? Bu soraga başga bir sorag bilen iň gowy jogap berilýär: «Günäniň ýazgarylmagyndan arassalanmaga mätäç bolşyňyz ýaly, günäni söýmekden arassalanmaga mätäçdigiňizi duýmaýarsyňyzmy?» Hristianlar günäni ýigrenmelidirler. Şonuň üçin «suw» gerek. Bize legen barada gürleýän gündelik arassalanma hem gerek. Şahsy taýdan bize degişli köp zatlar, şeýle hem bu dünýäniň köp inçe täsirleri aýrylmalydyr.
Biz gündelik arassalanmak üçin gana gaýdyp barmaýarys. Iman edýän adam, ebedi halas bolmak üçin günäden arassalanmak we aklamak prosesinden, ganyň gürleýän prosesinden, hemişe geçmeli däldir. «Bir gurban bilen Ol mukaddes edilenleri hemişelik kämilleşdirdi» (Ýewreýler 10:14). Emma, käbirleri 1 Ýahýa 1:7-däki «Isa Mesihiň, Onuň Oglunyň gany bizi ähli günälerden arassalaýar» diýen aýatyň bize gündelik arassalanmak üçin gana gitmegi öwredýändigini duýdular. Bu aýatdaky «arassalaýar» sözi Mesihiň gymmatly ganynyň içki häsiýetini görkezýär - ol halas bolmak üçin imany bilen Mesihe gelýän her bir günäkär adamy hemişe arassalar. Biz köplenç häzirki zamany şeýle ulanýarys. Biz «ot oduny ýakýar» diýýäris. Biz otuň oduny her gün azajyk ýakjakdygyny aňlatmaýarys (oduň diňe bir gezek ýanyp biljekdigini), ýöne otuň içki, belli bir häsiýetiniň oduny ýakýandygyny aňladýarys. Şeýlelik bilen, 1 Ýahýa 1:7 gan bilen gündelik arassalanmagy goldamaýar.
Söz bilen ýuwulmak
Mukaddes Ýazgylar suw bilen gündelik ýuwulmagymyz ýa-da arassalanmagymyz barada gürleýän bolsa, biz nädip ýuwulýarys? Bu Hudaýyň Sözi, biziň Injillerimiz arkaly bolýar. Suw we Hudaýyň Sözi Efesliler 5:25-de açyk baglanyşyklydyr: «Ol (Ybadathanany) Söz bilen suw ýuwmak arkaly mukaddes etsin we arassalasyn.» Diňe Söz Mesihiň ajaýyp ölümimizi görkezýär. Günä hem şeýlelik bilen açyk aýan edilýär. Biziň duýgularymyz şeýlelik bilen arassalanýar. Zebur 119:9-da ýaş ýigidiň ýollaryny nädip arassalajakdygy barada sorag berilýär. Jogaby: «Seniň Sözüňe görä oňa üns bermek bilen.»
Biz Injillerimizi öwrenmäge höwesli bolsak-da, Hudaýyň Sözüniň bu arassalaýjy täsirini köplenç gözden salýarys. Bir ýaş iman edýän gyz bir gezek eşiden taglymatyny ýatda saklamakda kynçylyk çekýändigini aýtdy. Bir garry iman edýän adam oňa elek doly suw getirip bermegini aýtdy, ýöne her gezek synanyşanda, ähli suw elekden akyp gitdi. Ol ahyrynda oňa mümkin däl zady etmegini sorandygyny aýdanda, ol bir damja suw saklanmasa-da, elek öňküsinden has arassadygyny görkezdi. Geliň, Hudaýyň Sözüne köplenç üns bereliň. Biz uly Injil alymlary bolmasak-da, durmuşymyz şeýlelik bilen arassalanar.
Suwdan doglan
Ýahýa 3:5-de suwdan dogulmak barada okaýarys. Mukaddes Ruhyň güýjünde ulanylan Sözüň suwy bilen biz täzeden dogulýarys - köne durmuşyň we tebigatyň ýazgarylmagyny öz içine alýan täze durmuşa we täze tebigata eýe bolýarys. Görşümiz ýaly, bu ruhanylaryň başdan-aýak ýuwulmagy bilen suratlandyrylýar (Müsürden Çykyş 29:4, Ýahýa 13:10). Ýahýa 3:5 suwda çokundyrylmak barada gürlemeýär! Reb diňe suw we Mukaddes Ruh arkaly bolýan bir täze dogluş barada gürleýär - suw gural, Mukaddes Ruh bolsa güýçdür. Bu täze dogluş Rebiň aýtmagyna görä kesgitlenip bilinmeýän we adam tarapyndan dolandyrylmaýan zatdyr (Ýahýa 3:8). Suwda çokundyrylmak hem kesgitlenip bilinýän, hem doly adam tarapyndan dolandyrylýan zatdyr, şonuň üçin Ýahýa 3:5 açyk-açyk ol barada gürlemeýär.
Netije
Gysgaça aýdylanda, biz günä edende hem, (hakyky günälerden başga) bu hapalanma dünýäsinde ýaşaýarkak hem suwa mätäç, eger biz Hudaýa sežde etmek, Onuň bilen gatnaşykda bolmak ýa-da Oňa gulluk etmek islesek. Sanlar 19-da suw günäden arassalaýan zat hökmünde suratlandyrylýar. Müsürden Çykyş 30:17-21-de suw her bir ýerüsti hapalanmany (hakyky günälere degişli bolmazdan) aýyrýan zat hökmünde suratlandyrylýar, şonda biz Hudaýa ýakynlaşyp bileris. Biz bu soňky tarapa Ýahýa 13-däki aýak ýuwmakda hem seretdik. Bize bir gezeklik berlen gana hem mätäç.
