Hristian durmuşyny ýaşamaga karar berenimizden soň, Hudaýyň bizden etmegimizi soraýan köp zatlary henizem gaty kyn görünýär – we hakykatdanam şeýle! Ilkinji seredişde Hudaýyň öňümizde goýýan käbir kynçylyklary howply ýa-da diňe bir akmaklyk ýaly görünip biler! Bu akmak ýa-da öz-özüne garşy gelýän kynçylyklar üçin «uly» söz «paradokslar».
«Meniň adym Jeýms Braun. Men hemişe ýalan sözleýändigimi bilýärsiňiz» diýen birini tapanymyzy göz öňüne getiriň. Biz oňa ynanarmydyk? Braun hakykatdanam onuň adymy? Onuň duýduryşy dogrumy, ýa-da ol ýene bir açyk ýalan sözleýärmi?
Biz onuň sözleri barada ünsli pikirlenmeli we gürrüňdeşligiň kontekstini göz öňüne almaly. Gürleýji barada näme bilip bileris? Diňe ähli faktlar bilen onuň sözleri bilen näme diýmek isleýändigini netije çykaryp bileris.
Sözlüge görä, paradoks «göräýmäge akmak ýa-da öz-özüne garşy gelýän, ýöne hakykat bolup biljek ýa-da hakykat bolup biljek beýannama». Isa we onuň käbir şägirtleri hristian şägirtliginiň ýörelgelerini öwretmek üçin paradokslary ulandylar. Aşakda pikirlenmek üçin ýedi sany bar. Injil gürleýjileri we ýazyjylary baradaky bilimimizden we olaryň sözleriniň berlen kontekstinden, biz olaryň biziň üçin manysyny kesgitlemeli. Eger biz öz durmuşymyzda Rebbimiziň sözlerine eýermeli bolsak, Onuň näme diýmek isleýändigini bilmeli! Ýokardaky jenap Braundan tapawutlylykda, biz Hudaýyň hiç haçan ýalan sözlemeýändigini bilýäris!
Durmuşy ýitirmek durmuşy howpsuz edýär
Isa şägirtlerine şeýle diýdi: «Çünki kim öz janyny halas etmek islese, ony ýitirer; kim-de bolsa Meniň üçin janyny ýitirse, ony tapar» (Matta 16:25 NIV). Umuman, bir zady ýitirenimizde ol hemişelik ýitýär – söýgüli ruçka, gapy açary, telefon belgisi. Matta 16:25-de Isa öz yzyna eýerijilerine janyny ýitirmegiň ony tapmak, halas etmek, gorap saklamak, ebedilik saklamakdygyny aýdýar. Biz her gün diňe bu durmuş üçin ýaşamaly bolup durýarysmy, ýa-da ony geljekki durmuşa maýa goýmak bilen has gowy ulanmalymy? Dogry saýlaw kyn bolup biler, sebäbi şägirtlik dünýä umytlarymyzyň käbirini ýok edip biler.
Hudaý üçin ýaşamak bu dünýä üçin ölmekdir – Robert Mounsyň sözlerine görä, «şägirtligiň iň ýokary paradoksy». Täze Halkara Injil Kommentariýasy. Öz-özüňi gözlemek öz-özüňi ýeňlişe eltýär! Öz-özüňi inkär etmek öz-özüňi amala aşyrmaga eltýär. Gurban bermäge çagyrylanda, bu dünýäniň wagtlaýyn bereketlerini goýbermek bilen ebedilik ähmiýetli zatlary tapýandygymyzy ýatlaň.
Men Pawlusyň özüni suratlandyranda muny göz öňünde tutandygyny pikir edýärin. Öz gullugynda tapan paradokslarynyň sanawynyň soňuna ýakyn ol şeýle ýazdy: «ölýäris, ýöne ýaşaýarys» (2 Korinfliler 6:9). Dünýäwi hristianlar öz hristian ýörişlerine zyýan ýetirip, bu dünýäniň zatlarynyň yzyndan kowalaýarlar. Bu dünýäniň hödürleýän köp zatlaryny gazanyp, olar hakykatdanam möhüm bolan hiç zady bolmazdan galýarlar! Hakyky hristian şägirtleri täzeden ugrukdyrylýar we her gün haç ýoluny saýlaýarlar. Olaryň sylagy – hristian umydynyň täji – howpsuzdyr, köp babatda ol henizem geljekde bolsa-da.
Gulluk etmek başlyklyk etmekden gowudyr
Isa öz iň ýakyn şägirtlerine şeýle diýdi: «Araňyzda beýik bolmak isleýän her kim siziň hyzmatkäriňiz bolmaly, we ilkinji bolmak isleýän her kim hemmeleriň guly bolmaly» (Mark 10:43-44). Käbir adamlar karýera basgançaklary we ýokary çykmak barada gürleýärler. Gapdal hereketler gadagan. Olaryň pikirinde ösüş diňe ýokary. Isa Hudaýyň garaýşynda başgalara hyzmat edýän adamyň iň beýikdigini aýtdy! Beýiklik size näçe adamyň hyzmat edýändigi bilen däl-de, başgalara nädip manyly hyzmat edýändigiňiz bilen ölçenýär. Jeýms we Ýahýa Isanyň ýanynda şöhratda görünmegiň derejesini we abraýyny islediler. Beýlekiler öz hukuklaryny jedelleşdiler. Isa olaryň hemmesiniň ýalňyş garaýyşda bolandygyny aýtdy.
Isa ýene şeýle diýdi: «Köp ilkinjiler soňky bolar, we soňkylar ilkinji bolar» (Mark 10:31) – Olimpiýa oýunlarynyň tersine! Dünýäniň häzir beýik hasaplaýanlary ahyrky netijede ähmiýetsiz bolar. Häzir ähmiýetsiz bolan beýlekiler ýokary göteriler. Hudaý biziň niýetlerimizi Onuň islegine boýun bolanymyzda barlaýar. «Özüňizi peseldiň ... Hudaýyň güýçli eli astynda, ol sizi öz wagtynda ýokary götersin. Ähli aladalaryňyzy Oňa taşlaň, sebäbi Ol size alada edýär» (1 Petrus 5:6-7).
Kynçylyk döwründe parahatçylyk
Dawut Hudaýyň islegine çuňňur boýun egýärdi. Ol ähli kynçylyklarynda Hudaýyň elini görýärdi. Biz hem şeýle edip bilermizmi? Hudaý tarapyndan goldanýan iman hemişe kynçylyklaryň arasynda Hudaýyň elini görýär. Absalomyň gozgalaňynyň bu garaňky sagadynda, Dawut Hudaýyň terbiýeleýji elini gördi we bu ony Hudaýa garşy agyrydan we adam gorkusyndan gorady. Biz ýagdaýlarymyzda Hudaýyň dolandyryjy elini näçe köp bilip ýetsek, şonça-da düşünjeden ýokary parahatçylyga eýe bolarys (Filipililer 4:7).
Bir gezek men Londondan Angliýanyň Kornuoll ýakynyndaky Nýukweýe uçýan kiçijik uçaranyň öňdäki oturgyjynda otyrdym. Men pilotyň her birnäçe minutda kokpit siferblatynda koordinatlary sazlaýandygyny synladym. Ol 300 millik uçuşda bu sanlary köplenç üýtgetdi. Howpsuz gonandan soň, men ondan näme edendigini soradym. Ol maňa uçaranyň esasan awtomatiki uçandygyny aýtdy. Şertler näme bolsa-da, ol özüni indiki ýer beaconyna, özüniň goýan indiki koordinatlaryna uçmak üçin sazlamagy dowam etdirerdi. Nähili ajaýyp surat! Hristianlar hökmünde biz Hudaýyň Özüne berk ýapyşmagy dowam etdirmeli. Ol durmuşyň üýtgemeleri arkaly biziň ýeke-täk kepillendirilen hemişeligimizdir.
Rebbimiz bize parahatçylyk berýär – şalom, dolulyk, abadançylyk. Biz iman bilen Oňa ynamymyzy berkidenimizde, Ol şol bir kanaly ulanyp, bize çäksiz parahatçylygy yzyna gaýtaryp berýär. Bu howp abananda geň galdyryjy parahatçylyk, näbelli zatlara garşy duranda adaty däl parahatçylyk, panika düşmeli wagtymyzda köşeşdiriji parahatçylyk. Ýaradyjy Hudaýa doly ynam aladalanmak üçin ýer goýmaýar (Matta 6:25-34).
Hristian şägirtleri tarapyndan dünýä ýollarynyň bu garşylygy gündelik durmuşda paradoksyň amala aşyrylmagydyr. Bu akmak ýaly görünip biler we akyla garşy gelip biler. Ýöne bu hristianyň Ata Hudaýa çaga ýaly ynamy bilen yzygiderlidir. Hudaý gökde, ýöne Ol ýerdäki ähli wakalardan gaty habarly we olary dolandyrýar.
Bermek almakdan gowudyr
«Almakdan bermek has bagtlydyr» (Resullaryň Işleri 20:35). Isanyň bu sözleri Resullaryň Işlerinde ýazylgy, ýöne injilleriň hiç birinde ýok. Pawlus Efeslileriň arasyndaky öz gullugyny jemleýärdi. Öz zähmeti bilen Pawlus öz zerurlyklaryny we toparynyň zerurlyklaryny üpjün etdi. Ol açgözlükde günäkär däldi. Onuň şahsy zähmeti hristiançylygyň gowşaklary olary ekspluatirlemän nädip kömek edýändigini görkezmek üçin synlaýanlara wizual kömek boldy. Şoňa meňzeş tema 2 Korinfliler 6:3-10-da bar. Ol «garyp, ýöne köpleri baý edýän; hiç zady ýok, ýöne ähli zada eýe» diýip gutarýar. Bu paradoks Pawlusyň gullugynyň Isany abraýdan düşürmezligini üpjün etmek üçin paýlaşan zatlarynyň sanawyny jemleýär.
Häzirki dünýä öz habaryny itekleýär: «Köp has gowy. Köp satyn al.» Isanyň sözleri dünýäniň ýoluna has gowy garaýyş bilen garşy durýar: Biz özümizde bar zady bermäge taýýar bolmaly, şonda başgalara ýeterlik bolar. Biz özümizi söýşümiz ýaly goňşularymyzy söýmeli (Matta 22:37-40).
Injillerde ýazylgy Isanyň beýleki sözleri bu paradoksy bezegleýär: «Mugt aldyňyz, mugt beriň» (Matta 10:8); «Beriň, şonda size beriler. Gowy ölçeg, basylan, garylan we daşyna dökülýän, siziň gujagyňyza döküler. Çünki haýsy ölçeg bilen ölçeseňiz, şol ölçeg bilen size ölçener» (Luka 6:38); «Emläkleriňizi satyň we garyplara beriň. Özüňize könelmejek gapjyklar, gökde tükenmejek hazyna üpjün ediň, ol ýere ogry ýakynlaşmaz we güýe ýok etmez. Çünki siziň hazynaňyz nirede bolsa, ýüregiňiz hem şol ýerde bolar» (Luka 12:33-34; Matta 6:19-21).
Hristianlar gabyrdan soňky durmuşa üns bermeli, sebäbi geljek häzirkiden has möhümdir. Biz ölümde näme galdyrjakdygymyz barada aşa alada etmeli däl. Isa biziň beýik mysalymyzdyr: «Çünki siz Rebbimiz Isa Mesihiň merhemetini bilýärsiňiz, ol baý bolsa-da, siziň üçin garyp boldy, şonda siz onuň garyplygy arkaly baý bolarsyňyz» (2 Korinfliler 8:9). Bermek sizi baý edýär! Mümkinçiligiňiz bar wagty berip, ebedilik baý boluň.
Gözellik daşky görnüşden has köpdür
«Siziň gözelligiňiz daşky bezegden, ýagny örülen saçlardan we altyn şaý-sepleri we gowy eşikleri geýmekden gelmeli däl. Gaýtam, ol siziň içki özüňizden, ýumşak we asuda ruhuň solmaýan gözelliginden gelmeli, bu Hudaýyň nazarynda uly gymmatlyga eýedir» (1 Petrus 3:3-4).
Biziň dünýämiz daşky görnüşe gaty üns berýär! Aýallar we erkekler üçin gözellik önümlerini mahabatlandyrmaga millionlar sarp edilýär. Hristiançylyk ynsan gözelligini peseltmeýär! Hudaý öz ähli ýaradylyşyny «gaty gowy» diýip yglan etdi (Gelip çykyş 1:31). Ýöne hristiançylyk gözellik önümleriniň hakyky gözelligi hiç haçan öndürip biljekdigi baradaky pikire garşy çykýar. Hakyky gözellik deriniň çuňlugyndan has çuňdur. Hakyky gözellik şahsyýetiň içindedir.
Petrus hristianlara Hudaýyň nazarynda nädip owadan bolmalydygyny aýdýar. Mesih ýaly hereketleriň häsiýetleri Hudaýyň bizde isleýän modelidir. Gözellik ýürekden akýar. Ýumşaklyk, mähirlilik, öz-özüňi bilmezlik, durmuşyň garaýyşlarynda we hereketlerinde mukaddeslik bizi Hudaý üçin owadan edýär (1 Petrus 3:4-5).
We şeýle gözellik ýaş bilen hasam özüne çekiji bolýar. Bedenlerimiz ýygyrtlanyp we zaýalanyp biler, ýöne tejribe häsiýetimizi ösdürýär. Çuň kökler hudaýly durmuşyň ýüzüne çykýan häsiýetleri güýçlendirýär. Bu Täze ýyl agajynyň bezegleri bilen agaçlardaky hakyky miweleriň arasyndaky tapawut ýalydyr. Tinsel we çyralar daşyndan daňylýar. Alma, armyt, apelsin we ş.m. agajyň içinden akýan gowulyk bilen diýen ýaly aňsatlyk bilen öndürilýär.
Tozga öwrülýän zady näme üçin gorap saklamaly? (Gelip çykyş 3:19). Hudaýa öz wagtynda bize direliş bedenlerimizi bersin (1 Korinfliler 15:38,42-44). Eger biz ruhy durmuşymyzdan has köp fiziki bedenlerimize alada etsek, uly ýalňyşlyk goýberýäris.
Agir synaglarda şatlanmak
«Doganlarym, dürli synaglara duçar bolanyňyzda, muny arassa şatlyk hasaplaň, çünki siz bilýärsiňiz, imanyňyzyň synagy çydamlylygy ösdürýär. Çydamlylyk öz işini tamamlamaly, şonda siz ýetişen we doly bolarsyňyz, hiç zatdan kem bolmazsyňyz» (Ýakup 1:2-4). Täze Testamentdaky «synag» sözi netijäni subut etmek üçin synag etmek manysyny berýär. Bu Ýakup 1:12-de açyk görünýär: «Synagda çydamly bolan adam bagtlydyr, çünki ol synagdan geçende, Hudaýyň Özüni söýýänlere wada beren durmuş täjini alar.»
Gämi portda tolkunlarda ýuwaşja ýüzüp ýören ýaly owadan görünip biler, ýöne ol diňe kenardan uzakda, deňiz şertleriniň ähli görnüşlerinde deňiz üçin ýaramlylygy subut edilýär. Pub oturgyjyndan gowy ýelken barada gürlemek aňsat, ýöne deňizde kynçylyk çekenleri halas etmäge islendik wagt taýýar bolan halas ediş toparynyň bir bölegi bolmak has kyn. Şol topar ýaly biz hem öz ýolumuza çykjak islendik synaglara taýýar bolmaly.
Synaglara döz gelmek ruhy ösüş üçin zerur şertdir. Ol bizi ýetişen we doly eder. Hakyky iman gündelik durmuşyň kynçylyklarynda we ýaralarynda amala aşyrylýar. Hudaý durmuşymyza kynçylyklary getirýär, şonda biz Oňa ynanmagy öwreneli we Onuň ukybyny has köp bilip ýeteli. Biziň agyrylarymyz bizi göge seretmäge we bu dünýä bilen gaty bagly bolmazlyga höweslendirýär. Iň esasy zat, biz synaglarymyzyň hemişe gökdäki Atamyzyň aladasy we gözegçiligi astyndadygyny bilýäris. Ýusup başdan geçiren ähli zatlaryna seredende, öz kynçylykly durmuşyna sebäp bolanlara şeýle diýip bildi: «Siz maňa zyýan bermek islediňiz, ýöne Hudaý ony köp jany halas etmek üçin gowy niýet etdi, bu häzir edilýän zatdyr» (Gelip çykyş 50:20).
Isa üçin ejir çekende Hudaýa şükür ediň
«Eger siz Mesih ady üçin kemsidilseňiz, siz bagtlysyňyz, çünki şöhrat we Hudaýyň Ruhy siziň üstüňizde ýaşaýar ... Eger siz hristian hökmünde ejir çekseňiz, utanmaň, ýöne Hudaýa şükür ediň, çünki siz şol ady göterýärsiňiz» (1 Petrus 4:14,16). Öňki paradoksa meňzeş bolsa-da, esasy tapawut Petrusyň biziň şaýatlygymyzyň ejir çekmegimiziň sebäbi bolmagyna üns bermegidir. Göqdäki geljekki bereketlere üns bermek ýatyrylmaýar, ýöne häzirki bereketlere ähmiýetli üns berilýär. Biz hristian bolanymyz üçin kynçylyk çeksek, şol bir wagtyň özünde Hudaý tarapyndan bereketlenýäris!
Hristianlar heniz halas bolmadyklardan tapawutlanmaly. Bu manyda biziň durmuşymyz synlaýanlar üçin paradoks bolmaly: «Ol näme üçin şeýle reaksiýa bildirýär? Ol näme üçin meniň ýaly partlamaýar? Ony ähli bu zatlardan näme saklaýar?» Hristian şägirtligi dünýä logikasyna garşy gelýär. Isanyň yzyna eýermek üçin çekýän ejirimiz Ony hakykatdanam bilmeýän adamlar üçin akmaklyk ýaly görünýär. Biziň gymmatlyklarymyz we garaýşymyz bizi hakyky maksatsyz dünýäde maksatsyz ýaşaýanlardan tapawutly edýär. Hiç zat aýtmazdan, biz Isa üçin köp zat aýdýarys!
Hristianyň roly ikuçly görünip biler. Biz nusgalyk raýatlar bolmaly (1 Petrus 2:12), we şol bir wagtyň özünde rewolýusion durmuş ýaşamaly: «Dünýäni başaşa edenler bu ýere hem geldiler» (Resullaryň Işleri 17:6 NKJV). Hristianlaryň adaty dünýä garaýşyny tersine öwürýän ýaly görünip biler. Dünýä bu kynçylyga yzarlamalar we diskriminasiýa bilen garşylyk görkezip biler.
Ýöne tapawudy ýok! «Şonuň üçin, Hudaýyň islegine görä ejir çekýänler özlerini wepaly Ýaradyjysyna tabşyrmaly we gowy işleri etmegi dowam etdirmeli» (1 Petrus 4:19). Näme bolýan bolsa-da, näme etsek-de, ähli zady Hudaýyň şöhraty üçin ediň (4:11). Hudaý her gün şeýle öwülýär.
Biz Hudaýyň bizi ejirlerimizden geçirjekdigini we Onuň haçan we nädip gutarjakdygyny saýlajakdygyny bilýäris. Biz bu ot arkaly bizi arassalamagyna we kämilleşdirmegine näçe köp ýol bersek, şonça-da Isa meňzeş bolarys. Şonuň üçin biz Hudaýa şükür edýäris.
