“Özüni beýik tutan her bir adam peseldiler, özüni pes tutan bolsa beýiklediler.” Luka 18:14
Iki adam şol bir gün, şol bir wagtda, şol bir ýerde, şol bir zady, şol bir sebäpden edýärdi. Olaryň birnäçe umumy zatlary bolsa-da, ikisiniň arasynda uly tapawutlar bardy. Biri dindar, beýlekisi bolsa betbagt. Biri hormatly, beýlekisi bolsa ýigrenji. Biri gowy, beýlekisi bolsa erbet. Biri fariseý, beýlekisi bolsa salgyt ýygnaýjy. Şol gün siz şol ýerde bolan bolsaňyz, dindar alymdan has köp täsir alardyňyz, syýasy hilegärden däl. Emma olaryň hekaýasyny (Luka 18:9-14) okan wagtyňyz, olaryň haýsysynyň Hudaýy haýran galdyrandygyny bellemek zerurdyr.
Hudaýy kim haýran galdyrdy?
Adamçylyk nukdaýnazaryndan, gowy, dindar adamyň Hudaýyň merhemetini nädip gazanyp bilmeýändigine geň galyp bileris. Sebäbi, dogry bilmek we dogry etmek meselesinde, fariseý dogrulygyň nusgasydy. Emma, göz öňünde tutulmaly iki faktor bar. Birinjiden, fariseý gaty özüni merkez edindi. On birinji aýatda, fariseý Hudaýa “men beýleki adamlar ýaly däl” diýip şükür etdi. Ol açgözleri, adalatsyzlary, zynahorlary aýratyn belläp geçdi, soňra bolsa salgyt ýygnaýja göni salgylanyp, Hudaýyň nirä seretmelidigini bilmeýän bolsa, ulumsylyk bilen yşarat etdi! Ol özüni haýran galdyrdy diýip bilerismi? Özüni pes standart bilen deňeşdirip, ol özüniň has ýokary derejede durandygyny görkezdi.
Ikinjiden, fariseý gaty adam merkezli boldy. On ikinji aýatda ol hepdede iki gezek oraza tutmagy we yzygiderli ondan birini bermegi barada gürrüň berdi. Hudaý sanap bilmeýän bolsa, ol iki barmagyny we soňra on barmagyny galdyrdymy! Bir manyda, ol özüniň Hristian hyzmatynyň hasabat kartyny Hudaýa gowşurýardy. Muny köpçüligiň öňünde edip, ol beýleki ybadat edýänleriň ünsüni özüne çekdi. Matta 6-dan bilşimiz ýaly, fariseýler sadaka berenlerinde surnaý ulanmagy, doga edenlerinde iň gaty seslerini ulanmagy we oraza tutanlarynda gamgyn ýüz etmegi öwrenipdiler. Isa fariseýleriň bularyň hemmesini adamlaryň görmegi üçin edýändigini belläpdi (Matta 6:1-5,16). Fariseý ybadathanada peýda bolanda, bu tomaşa wagtydyr diýip bileris!
Hudaýy näme haýran galdyrdy
Onda näme üçin salgyt ýygnaýjy aklanan adam boldy? Ýönekeý jogap, ol özüni merkez edinen däl-de, Hudaý merkezli bolandygydyr. Ol ýeke durdy, gözlerini galdyrmady, döşüne urdy we ýeke-täk sözleri Hudaýyň Özüne gönükdirildi: “Hudaý, maňa, günäkäre rehim et” (Luka 18:13 NKJV). Onuň ýönekeý dogasy rehim üçindi, sebäbi ol özüniň günäkärdigini bilýärdi. Ybadathana adamlar bilen doly bolsa-da, hiç kim üns bermedi – ýagny, Hudaýdan başga hiç kim. Bu pespäl günäkär mukaddes Hudaýa ýüzlendi we özüniň mukaddes däldigini boýun aldy. Günäkär adam Günäsizden rehim dilädi. Özüni haýran galdyrmadyk we köpçüligi haýran galdyrmaga islegi bolmadyk ol Hudaýa seretdi. Ýönekeý netije şeýle boldy: “bu adam öýüne aklandy.”
Ýekşenbe güni irden ybadathanada Hudaýyň merhemetini isleýän köp adam bar. Olar nämäniň dogrudygyny bilýärler we dogry zady edýärler, ýöne olar Hudaý bilen dogry däl. Ýakup 4:8-de şeýle okaýarys: “Hudaýa ýakynlaşyň, Ol hem size ýakynlaşar.” Bu köp Hristianlaryň çyn ýürekden islegi, we belki şol gün ybadathanadaky fariseýiň hem islegidi. Gynansak-da, köp adamlar şahsy täzelenme ýoluna gitmegiň ýeke-täk ýolunyň pespällik ädimlerini ätmekden geçýändigini düşünenoklar: “Rebbiň öňünde özüňizi peseldiň” (Ýakup 4:10). Salgyt ýygnaýjy özüni Hudaýyň rehimine gaty mätäç hasaplady.
Bir adam Hudaýyň öňüne fariseý ýaly – özüniň bilýän zatlarynyň ýa-da edýän zatlarynyň ýa-da kimdiginiň sanawy bilen gelende – ol adamlary haýran galdyryp biler, ýöne Hudaýy haýran galdyrmaz. Onuň gazananlary barada yglan edilip, soňra el çarpyşmalar bolup biler, ýöne diňe adamlar haýran galarlar – Hudaý däl.
Leila N. Morris tarapyndan ýazylan (we aşakda çap edilen) owadan aýdym, “Has ýakyn, has ýakyn,” şu sözler bilen başlaýan dogadyr: “Has ýakyn, has ýakyn, Seniň ýüregiňe ýakyn, meni çek, Halasgärim – Sen gaty gymmatlysyň!” Emma ikinji aýatyň sözleri başga bir äheňde: “Has ýakyn, has ýakyn, hiç zat getirmeýärin, Isa, Patyşama, gurban hökmünde hiç zat; diňe meniň günäkär, indi toba eden ýüregim.”
Salgyt ýygnaýjy bu aýdymyň sözlerini hiç haçan eşitmedi, ýöne olar onuň ýüreginiň garaýşyny beýan edýär. Ol özüni Hudaýyň rehimine bil baglamakdan başga çäresi bolmadyk pes günäkär hasaplady. Özünde hödürlemäge hiç hili gowy zady ýokdy, diňe erbetligi bardy. Ol özüni ruhy gahryman däl-de, ruhy nol hasaplady.
Bizi näme janlandyrýar?
Adamlar Hudaýa salgyt ýygnaýjynyň ýüregi bilen jogap berenlerinde täzelenme bolýar. Ýakup 4:10 bize şeýle diýýär: “Rebbiň öňünde özüňizi peseldiň, Ol sizi galdyrar.” Salgyt ýygnaýjy özüni galdyrmaýar, gaýtam peseldýär. “Rebbiň depesinde” we “Onuň mukaddes ýerinde” (Zebur 24:3) ýaşaýan Hudaý ýakynlaşýar we bu adamy Öz huzuryna getirýär – bagyşlanan, arassalanan we aklanan. Hudaý bilen duşuşykdan täzelenen ýürek bilen gaýtmakdan has bagtly tejribe ýokdur.
Has ýakyn, has ýakyn Has ýakyn, has ýakyn, Seniň ýüregiňe ýakyn, Meni çek, Halasgärim – Sen gaty gymmatlysyň! Meni gujakla, meni gujakla, döşüňe ýakyn. Meni şol “Dynç alyş portunda” aman sakla.
Has ýakyn, has ýakyn, hiç zat getirmeýärin, Isa, Patyşama, gurban hökmünde hiç zat; Diňe meniň günäkär, indi toba eden ýüregim. Ganyň berýän arassalygyny maňa ber.
Has ýakyn, has ýakyn, Reb, Seniňki bolmak üçin! Günäni, onuň akmaklyklaryny, höwes bilen terk edýärin, Onuň ähli lezzetlerini, şöhratyny we buýsanjyny, Maňa diňe Isa, haça çüýlenen Rebimi ber.
Has ýakyn, has ýakyn, ömrüm dowam edýänçä. Şöhratda gämim berkidilýänçä; Ebedi asyrlar boýy hemişe bolmak üçin Has ýakyn, Halasgärim, Saňa has ýakyn; — Leila N. Morris (1862-1929)
