SORAG: Hudaý meni günäkär tebigat bilen ýaratdymy?
JOGAP: Bu soraga ýönekeý “Ýok” diýip jogap berip bolýan bolsa-da, bu mowzuga has içgin girmek gowy bolar. Sorag beriji aslynda birnäçe sorag berdi, biz olary şu bir soragda jemleýäris.
Başlamak üçin, Mukaddes Kitabyň ylmy detallar bilen däl-de, ahlak meseleleri bilen meşgullanýan kitapdygyny ýatlatmak gowy bolar. Biz ylmyň we tehnologiýanyň gaty möhüm bolan döwründe ýaşaýarys. Ýöne biz köplenç “nähili” soraglaryny bersek-de, Mukaddes Kitap has köp “näme üçin” soraglaryna üns berýär. Mukaddes Kitap öwredýän ähli zatlarynda doly dogrudyr, ýöne biz Mukaddes Kitabyň ylym bilen baglanyşykly ýerlerine degende, ol PhD alymyň terminologiýasyny däl-de, adaty adamyň terminologiýasyny ulanýandygyny ýatda saklamalydyrys. Adam ylmynyň köp okuw kitaplaryndan tapawutlylykda, Mukaddes Kitap hiç haçan köne bolmaýar we şonuň üçin her birnäçe ýyldan täzeden ýazylmaly däl.
Barlyşyň 1-nji babynda ýaradylyş hekaýasyny jikme-jik beýan edeninden soň, Hudaý bize “Öz ýasan ähli zatlaryny gördi we hakykatdan hem gaty gowudy” (Barlyş 1:31) diýýär. Bu beýanat Hudaýyň adamy günäkär tebigat bilen ýaradandygy baradaky islendik pikiri ret edýär. Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň ýamanlygyň awtory däldigini aýdyň görkezýär. Biz Barlyş 3-däki ilkinji ata-enelerimiziň ýylan görnüşindäki Şeýtana nähili gulak asandyklaryny, Hudaýa boýun egmändiklerini we şeýlelik bilen günäkär bolandyklaryny bilýäris. Olar derrew fiziki taýdan ölmeseler-de, Hudaýyň öňünde ruhy taýdan “günälerde we ýalňyşlyklarda öli” boldular, ýöne olarda ýöremäge doly ukyplydylar (Efesliler 2:1-3).
Biz dowam etsek, Hudaýyň Barlyş 4-de berýän hekaýasyna, biz Adam bilen Howanyň ilkinji doglan ogullarynyň günäkär adamlar bolandygyny görýäris. Kaýynyň günäsi açyk we garşylyklydy. Abel hem günäkärdi, munuň subutnamasy onuň iman bilen getiren gurbanydy – gany dökülmeli bolan bigünä haýwan. Kaýynyň günäkärligi onuň nesillerinde gaýtalanýar we has hem ösýär. Ýöne 5-nji baba geçip, biz “Adam ... öz keşbinde, öz suratynyň yzyndan bir ogul dogurdy” (aýat 3) diýip okaýarys. Bu bapda gaýta-gaýta “we ol öldi” diýen gynançly gaýtalanmany eşidýäris. “Günäniň hakynyň ölüm”digini Rimliler 6:23 açyk aýdýar.
Biziň günäkär tebigatymyz şeýlelik bilen ata-enelerimizden bize geçýär, sebäbi Zebur 51:5 ýokardakylara goşýar: “Ejem meni günäde göwrelendiripdi.” Eýýup sorag berýär: “Kim arassa zady hapa zatdan çykaryp biler?” we derrew oňa “Hiç kim!” diýip jogap berýär (Eýýup 14:4). Mukaddes Ýazgylar genleri agzamaýar, ne-de tebigatymyzyň bize nähili geçýändigini ylmy dilde aýdýar. Ol ata-enelerimiziň bu tebigat üçin jogapkärçiligini açyk görkezýär; ol hiç haçan günä üçin Hudaýy günäkärlemeýär. Başga bir baglanyşykda Pawlus resul Galatiýalylara ýazýar: “Aldanmaň, Hudaý masgaralanmaýar: çünki adam näme ekse, şony hem orar. Çünki tenine eken teninden çüýremegi orar” (Galatiýalylar 6:7-8).
Hudaý hakykatdan hem “ruhlar Atasydyr” (Ýewreýler 12:9). Mukaddes Ýazgylarda “ata” sözi köplenç çeşme, awtor ýa-da dörediji manysynda ulanylýar. Ol hiç haçan günäniň ýa-da ýamanlygyň awtory hökmünde agzalmaýar. Ýöne Işaýa 45:6-7-de (JND) Ol Özü barada şeýle diýýär: “Men Ýehowa, we başga hiç kim ýok; yşygy döredýän we garaňkylygy ýaradýan, parahatçylygy döredýän we ýamanlygy ýaradýan: Men, Ýehowa, bularyň hemmesini edýärin.” Täze King Jeýms Wersiýasy “ýamanlyk” sözüni “bela” diýip terjime edýär, we Skofildiň şol aňlatma baradaky belligi bize şeýle diýýär: “Ýewreý sözi ra (köplenç ‘ýamanlyk’ diýip terjime edilýär) manylarynyň biri kynçylyk ýa-da bela düşünjesini öz içine alýar, we bu ýerde şeýle ulanylýandygy aýdyňdyr. Hudaý her bir sebäbiň öz netijesi bolmagyny, we günäniň netijesiniň bela ýa-da hatda ýok ediş bolup biljekdigini buýurdy.” Şeýlelik bilen, Hudaý her bir sebäbiň öz netijesi bolmagyny buýran bolsa-da, we günäniň netijesiniň bela ýa-da hatda ýok ediş bolup biljekdigini buýran bolsa-da, biz özümize getirýän meselelerimiz üçin Hudaýy dogry günäkärläp bilmeris, ne-de Hudaýyň olaryň netijelerini nähili döretjekdigini hökman düşündirip bilmeris. Hudaýa şükür, Ol şeýle erkin hödürleýän zady üçin: “Hudaýyň sowgady bolsa Rebbiňiz Isa Mesihde ebedi ýaşaýyşdyr” (Rimliler 6:23).
