Giriş
17-nji we 86-njy mezmurlar «Doga-dileg» diýlip atlandyrylýar. «Doga-dileg» sözi (Ýewreýçe tephillah) Ýewreý Injilinde 77 gezek ulanylýar.
Dawut 17-nji mezmurdaky dogasynda we iman arkaly özüni Rebbiň huzuryna goýup, Oňa gulak asmagyny we öz işini goramak üçin gatyşmagyny haýyş etdi. Dawut Hudaýyň dogrulygyny we mukaddesligini ykrar etdi we Onuň ölçeglerine boýun egdi, sebäbi ol Hudaý bilen dogry bolmak isledi. Adamyň hereketlerinden we ýollaryndan we Hudaýa garşy çykýanlaryň hereketlerinden tapawutlylykda, Dawut Hudaýyň ýolundan sözde-de, hereketde-de çetleşmezlige synanyşdy. Ol Hudaýyň oňa jogap berjekdigine ynanýardy. Dawut Rebbiň ony gözüniň göreji ýaly goramagyny we ganatlarynyň kölegesinde, oňa garşy çykýanlardan uzakda saklamagyny dileg etdi. Bular zorlukly, tekepbir adamlar bolup, hakyky şägirtleriň häsiýetlerine eýe bolanlardan tapawutlanýardylar (Seret Matta 5:3-9). Kynçylykda Dawut Hudaýyň gatyşmagyny haýyş etdi, Oňa ynanmagyny saklap we bir gün direliş dünýäsinde Rebbiň huzury bilen kanagatlanjakdygyna ynanýardy.
Esasy aýat
Bu doganyň ortasynda biz 7-nji aýaty tapýarys, ol ýewreý dilinde bary-ýogy alty sözden ybarat. Bu sözler uly baýlyklary aňladýan merjenler ýalydyr. Iki terjimäni ýewreý teksti bilen deňeşdiriň:
Täze King Jeýms Wersiýasy «Seniň ajaýyp söýgiňi sag eliň bilen görkez, Sen Seniňe ynanýanlary olara garşy çykýanlardan halas edýän!»
Täze Amerikan Standart Injili «Seniň ajaýyp söýgiňi görkez, Seniň sag eliňde pena tapýanlary halas edýän, olara garşy çykýanlardan!»
Ýewreý Teksti «Seniň ajaýyp söýgiňi görkez, Seniňe ynanýanlary duşmanlaryndan halas edýän (harpy: olara garşy çykýanlardan Seniň sag eliň bilen).»
Üçünji sütüninde, her bir gutudaky iňlis sözleri ýewreý tekstindäki bir sözden terjime edilendir.
Birnäçe pikirler
Bu ajaýyp aýaty ýewreý tekstini gollanma hökmünde ulanyp, birnäçe pikiriň üstünde oýlanyp göreliň.
Men «ajaýyp» diýýärin, sebäbi Dawudyň dogasy «Seniň ajaýyp söýgiňi görkez» ýewreý dilindäki «ajaýyp» sözi bilen ýakyndan baglanyşykly bolup, ol «haýran galdyryjy» diýlip hem terjime edilip bilner. Mukaddes Ýazgylar ony diňe Hudaý bilen baglanyşykly ulanýar. Bu söziň köki ýewreý Injilinde 98 gezek (ýa-da 7 x 14) dürli görnüşlerde duş gelýär. Ol Rebbiň we Mesihiniň atlarynyň biridir we iňlis dilindäki «miracle», «marvelous», «wonderful» we «admirable» sözlerinde bar. Dawudyň dogasy Hudaýyň Özüni ajaýyp bir görnüşde, Özüniň kimdigine görä we Özüniň «Ajaýyp» adynda (Işaýa 9:6; Kazylar 13:18 bilen deňeşdiriň) görkezmegini arzuw edýär.
Ikinji ýewreý sözi Hudaýyň näme edýän we näme bolýanzatlarynyň arasyndaky baglanyşygy aňladýar: Hudaý ýagşydyr we Onuň ýagşylygy Onuň kimdigini aňladýar. Hudaý ynanýanlaryň, Öz çagalarynyň, Öz ýagşylygyny (ýa-da berk söýgüsini) öz hereketlerinde, sözlerinde we garaýyşlarynda görkezmegini isleýär. Injil boýunça, ýewreý sözi Chasidim, ýagny dindar ýa-da mukaddesler diýmek, Hudaýyň ýagşylygyny görkezýän ynanýanlary aňladýar. Elbetde, Hudaý bilen Onuň bir zatlaryny görkezýänleriň arasynda hemişe tapawut bar, ýöne bu ýerde mukaddes bolan, ýagşy bolan bilen Onuň mukaddesleriniň arasyndaky baglanyşyk aňladylýar.
Ýewreý tekstindäki üçünji söz Halas edýänzatlara degişlidir. Isa bilen Halas edýän, Halasgär (Matta 1:21) hökmünde we Onuň Mesih, Hudaý (Immanuel, 23-nji aýat) bolmagy arasynda ýakyn baglanyşyk bar. Ýewreýler bu iki nokady yzygiderli ret edýärler, ýöne Ýahýanyň hoş habary olaryň ähmiýetini ýene bir gezek tassyklaýar:
«Bu zatlar Isanyň Mesih, Hudaýyň Oglydygyna ynanmagyňyz üçin ýazylandyr» (Ýahýa 20:31 NKJV). Tarsusly Saul, özüniň imana gelmeginden derrew soň, bu iki uly hakykatyň biri-birinden aýrylmazdygyny tassyklady: Isa Hudaýyň Oglydyr we Ol Mesihdir (Resullaryň Işleri 9:21-22). Ajaýyp Halasgär! «Men, men Rebdirin, we Menden başga halasgär ýokdur» (Işaýa 43:11).
«Seniňe ynanýanlar» halas edilenleri aňladýar we olar Oňa ynanmagy öwrenenleri bilen tapawutlanýarlar. Olar muny Adam Mesih Isadan, biziň kämil nusgamyzdan öwrendiler, Ol ýer ýüzünde adam hökmünde hemişe Hudaýa ynanýardy (Mezmur 16:1). Bu işligiň ulanylan 42 gezekden birnäçesi aşakda görkezilýär:
- «... Seniň ganatlaryň astynda penatapdyň» (Rut 2:12),
- «Oňa ynanýanlaryň hemesi bagtlydyr» (Mezmur 2:12, Mezmurlarda jemi 25 gezek),
- «Ol Oňa ynanýanlary bilýär» (Nahum 1:7), we
- «Men siziň araňyzda ýuwaş we pespäl halky galdyraryn, we olar Rebbiň adyna ynanarlar» (Sefanýa 3:12).
- Ynanýanlara garşy çykýanlardan, ýa-da «olara garşy çykýanlardan» azat etmek diňe Hudaýyň edip biljek zadydyr, mezmuryň soňy görkezýän ýaly: «Tur, eý Reb!» (Mezmur 17:13). «Tur» «garşy çykmak» ýa-da «galmak» işliginiň bir görnüşidir. Şeýlelikde, Dawudyň dogasy Hudaýyň Öz halkyna garşy çykýanlara ýa-da galýanlara garşy galmagy baradaky pikiri öz içine alýar. Iman Hudaýyň ýeke-täk çäresi bolandygyny bilýär.
«Seniň sag eliň» Hudaýyň Özüniň şahsyýetleşdirilmesidir, käwagt Onuň «eli» ýa-da Onuň «goly» bilen görkezilýär (Işaýa 53:1,10).
«Seniň sag eliň, eý Reb! güýçde şöhratly boldy; Seniň sag eliň, eý Reb, duşmany böleklere böldi» (Çykyş 15:6). «Seniň eliň Seniň sag eliňdäki adamyň üstünde bolsun, Seniň Özüň üçin güýçli eden Adam Oglunyň üstünde bolsun» (Mezmur 80:17). «Rebbiň sag eli batyrgaýlyk edýär» (Mezmur 118:15). «Seniň sag eliň saňa haýran galdyryjy zatlary öwreder» (Mezmur 45:4). Ahyrynda, «Sen maňa ýaşaýyş ýoluny görkezersiň; Seniň huzuryňda şatlygyň dolulygy bar; Seniň sag eliňde ebedi lezzetler bar» (Mezmur 16:11). Sag el ýa-da gol güýji aňladýar we ýagşy ýagdaýy görkezýär (Gelip Çykyş 48:18; Mezmur 110:1,5).
Netije
Alty ýewreý sözünden ybarat bu gysga aýat (Mezmur 17:7) Reb Isa we biziň Hudaýymyz we Atamyz barada ajaýyp nokatlary görkezýär. Biziň içimizde ýaşaýan Onuň Ruhy, biziň içimizde Dawutda bu ajaýyp mezmurda we aýatda görýänimize meňzeş islegleri döretsin, biz merhemet döwründe ýaşaýandygymyzy bilip.
Oňa häzir we ebedi şöhrat bolsun!
