Biz Täze Ähtde doly açyk görkezilen Mesihiň tebigatyny öwrenenimizden soň, Köne Ähti okap, Onuň şöhratlary bilen şöhlelendigini tapyp bileris. Musa pygamberiň ýüzünde perde bardy we ol henizem iman etmeýän Ysraýylyň ýüreklerinde bar, ýöne iman bar ýerde perde aýrylýar we Mesihiň şöhratlary açyk görkezilýär (2 Korintoslylar 3:12-16).
Adaty Şahsyýetler
Köne Ähtdäki taryhy şahsyýetleriň köpüsi bir ýa-da başga bir ýol bilen Mesihiň görnüşleridi. Mysal üçin, Yshakda biz Ony Atanyň Ogly hökmünde görýäris, Ol tarapyndan gurbanlykda berildi (Gelip çykyş 22:2), bir görnüşde ölülerden direldi (Gelip çykyş 22:10-14) we Onuň üçin gelin – Mesih bilen birleşen Kilise görnüşi – üpjün edildi (Gelip çykyş 24). Ýusupda biz Atasy tarapyndan iberilen Oguly (Gelip çykyş 37:1-14), doganlary tarapyndan ret edilen (Gelip çykyş 37:18-36), ret edilmegi döwründe şöhrat tagtyna göterilen (Gelip çykyş 41:14-44), butparaz gelin – Kilise (Gelip çykyş 41:45) – bilen birleşen we ahyrynda uly kynçylykdan halas eden doganlaryna mälim edilen Oguly görýäris (Gelip çykyş 45). Dawutda biz Hudaýyň ýüregine laýyk adamy (1 Samuel 13:14), ejir çeken, ýöne beýgelen adamy görýäris. Süleýmanda bolsa, biz Ysraýylyň hakyky Patyşasynyň akyldarlygyny we müňýyllyk şöhratynyň suratyny görýäris (1 Patyşalar 10:23-24).
Gurbanlyk
Köne Äht gurbanlyk taglymaty bilen doly. Ine, birnäçe mysal: ilkinji ata-enelerimiziň geýen deri eşikleri (Gelip çykyş 3:13-21); Abeliň gurbanlygy (Gelip çykyş 4:2-4); Paskada Guzynyň goragly gany (Müsürden çykyş 12:2-13); Lewi gurbanlyklary – ýakma gurbanlygy, parahatçylyk gurbanlygy, günä gurbanlygy, ýalňyşlyk gurbanlygy we un gurbanlygy (Lewiler 6-7).
Ruhanylyk
Baş ruhany Harun Mesihiň açyk görnüşidi. Onuň geýen şöhrat we gözellik eşikleri Mesihiň dürli häsiýetlerini görkezýärdi. Ak keten içki eşigi Onuň bigünä arassalygyny aýdýar; gök don Onuň gök häsiýetini görkezýär; efod bolsa Mesihiň ruhany hyzmatyny aňladýar. Bu ruhany eşikde dokalan dürli reňkler aýratyn ähmiýetlidir. Gyzyl Onuň dünýä ýaýran hökümdarlygyny aýdýar; benewşe Onuň Mesihligini we patyşalygyny; gök Onuň gökdäki ýerini; ak Onuň arassalygyny; we ähli bularyň bilen dokalan altyn Onuň hudaýlygyny aýdýar (Müsürden çykyş 28).
Çadyr
Bu bina köp babatda adamlar arasynda çadyr guran Mesihiň açyk görnüşidi. Perdeler, olaryň materiallary we reňkleri barada biz Onuň ruhany eşikleri bilen baglanyşykly eýýäm seretdik. Geçiniň ýüňünden ýasalan örtük Onuň pygamberlik wezipesini aňladýar. Goç derileri Onuň ölüme çenli wepalylygyny görkezýär. Bars ýa-da möhür derilerinden ýasalan daşky örtük bolsa Onuň dünýäden aýrylyşyny aňladýar (Müsürden çykyş 25-27).
Pygamberlik
Biz Köne Ähtdäki Mesihiň köp şöhratly pygamberliklerini sanap bilmeris, şonuň üçin birnäçe häsiýetli parçalar ýeterlik bolar: Işaýa 53 Ony Ejir çeken hökmünde görkezýär; Işaýa 63, Patyşa we Ýeňiji hökmünde; Işaýa 50, gökleri garaňkylyga büke bilýän, ýöne Hudaýa boýun bolup özüni pespällik bilen beren hökmünde. Ol arkasyny urýanlara, ýaňaklaryny saçyny ýolýanlara berdi. Ol ýüzüni utançdan we tüýkürmekden gizlemedi. Danyýelde biz Ony “Mesih, Şazada” hökmünde görýäris (Danyýel 9:25); Mika pygamberde, Ol Betlehemde doglan, ýöne Ebedi hökmünde (Mika 5:2); Zakarýada, Rebbiň gylyjy bilen uran Çopany hökmünde (Zakarýa 13:7).
Zeburlar
Zeburlar Mesih baradaky öwgüler bilen baý. Zebur 2 Ony Sionyň Hudaýyň Patyşasy hökmünde görkezýär; Zebur 8, Hudaýyň ähli işleriniň üstünden bellenen Ynsan Ogly hökmünde; Zebur 16, hemişe Hudaýa ynanan iman adamy hökmünde; Zebur 22, goýunlar üçin jan beren Gowy Çopan hökmünde; Zebur 23, sürüsini gökdäki bagtlylygyň ýaşyl meýdanlaryna alyp barýan Beýik Çopan hökmünde; Zebur 24, şöhratda peýda bolýan Baş Çopan hökmünde; Zebur 40, ýakma gurbanlygy hökmünde; Zebur 45, Patyşa hökmünde; Zebur 69, ýalňyşlyk gurbanlygy hökmünde; Zebur 72, Mesihiň dünýä ýaýran patyşalygy hökmünde. Zeburlardan gelen ähli şaýatlyklaryň iň haýran galdyryjysy, belki-de, Zebur 102-dir, ejir çeken adamyň dogasy, öz ruhuny Hudaýa güýçli aglap dökýär: “Men aýtdym, Eý Hudaýym, Meni günleriň ortasynda alyp gitme.” Bu ejir çeken adamyň agysy. Hudaýyň jogaby: “Seniň ýyllaryň ähli nesiller boýunça dowam eder. Sen gadymdan ýeriň düýbüni tutduň; we gökler Seniň elleriň işidir. Olar ýok bolar, ýöne Sen dowam edersiň ... Emma Sen şol birsiň, we Seniň ýyllaryň gutarmaz” (Zebur 102:24-27). Ejir çeken adam ebedi Rebden başga hiç kim däldir!
Nakyllar
Hudaýyň akyldarlygy, Hudaýyň akyldarlygy gürleýär. Ol ähli ýaradylyşdan öň bardy: “Şonda Men Onuň ýanyndadym, Onuň bilen bile ulalan ýaly; we Men her gün Onuň şatlygydym, hemişe Onuň öňünde şatlanýardym ... we Meniň şatlyklarym adam ogullary bilen birlikdedi” (Nakyllar 8:30-31).
Mesihde söýgüli doganlar, bütin Hudaýyň Sözünde bize açyk görkezilen şahsyýet budur. Geliň, Ondan has köp zat öwreneliň. Geliň, Ol gündelik durmuşymyzda we başgalar bilen duşuşyklarymyzda bize has köp zat bolsun.
