Sport dünýäsinde bäsdeşlik käwagt iki sany düýbünden gabat gelmeýän toparlaryň arasynda bolýar. Eger bir topar her babatda has ýokary görünse, beýlekisi oýun başlamazdan ozal ruhdan düşüp biler. Käbir ruhdan düşen oýunçylar bu waka üçin iň gowy tagallalaryny etmegiň zerur däldigini karar edip bilerler. Näme üçin ýeňlişi başdan geçirip, öýe dynç almaga gitmeli däl?
Bu ssenariýa Pawlusyň Timoteosa ikinji hatynyň töweregindäki atmosfera meňzeýär. Timoteosyň aladalanmaga we ruhdan düşmäge köp sebäpleri bardy. Emma Pawlus Timoteosyň şol umytsyz türgenler ýaly bolmazlygyny isleýärdi. Reb üýtgemedi! Pawlusyň ruhlandyryjy haty, onuň “söýgüli ogly” Timoteosy (2 Timoteos 1:2 NKJV) güýçlendirmek üçin niýetlenendigi ýaly, häzirki wagtda ruhdan düşen imanlylary hem begendirmelidir.
Kynçylyk hakyky
Pawlusyň öňki haty Timoteos üçin işjeňlik we jogapkärçilik döwründe gelipdi. Pawlus türmeden boşadylandan soň, olar bilelikde syýahat edipdirler. Soňra Timoteosy Efesde goýup, Pawlus oňa goşmaça maslahat bilen ýazypdyr. Timoteosyň şol wagtda etmeli köp işi bardy! Rebbiň işine işjeň gatnaşmak, kynçylyklar bolsa-da, gyzykly bolup biler.
Emma häzir Pawlus ýene türmede, tizden jezalandyrylmaga garaşýardy. Timoteosyň Efesdäki gullugy, köp hristianlaryň hakykaty bilmäge barha gyzyklanmasyny ýitirmegi bilen, kyn bolup görünýärdi. Mundan başga-da, jemgyýet umuman has öz-özüni merkezleşdirip, Mesihe has güýçli garşy çykýardy. Timoteos gamgynlyga (1:4), Reb üçin işjeňligiň ýoklugyna (1:6) we Pawlusyň türmede ýatmagyndan utanmaga (1:8) ýykgyn edýärdi.
Häzirki hristianlar hem şol zatlara ýykgyn etmeýärmi? Biz görünýän netijeleriň ýoklugyndan gamgyn bolup bileris, Reb üçin öňki işimizi dowam etdirmekden gorkup bileris ýa-da başgalar Mesihiň zerurlygyny görmeýän wagtynda hristian diýlip atlandyrylmakdan utanýarys. Bu päsgelçilikleriň hakyky däldigini öňe sürmek peýdasyz bolar. Emma imanlylar kynçylyklara garamazdan imany saklamaga çagyrylýar.
Pawlusyň, Hudaýyň Ruhunyň ýolbaşçylygy bilen, her bir ýagdaýyň näme talap edýändigini bilendigini belläň. Ol bu gezek hristian durmuşy üçin köp berk, gönümel görkezmeler berýän başga bir “Birinji Timoteos” stilindäki haty ýazmady. Gaýtam, Pawlus bu ikinji haty Timoteosyň özüni täzeden güýçlendirmek üçin ýazdy (ýöne açyk hristian taglymaty hem elbetde bar). Hudaýyň Sözi häzirki wagtda biziň üçin hem şeýle baý. Biz özümize zerur bolan zady tapyp bileris. Iman üçin göreşmek baradaky ruhlandyryjy ýatlatmalar üçin 1 Timoteosy okaň. Biz ýykylan we ruhdan düşen wagtymyzda 2 Timoteosy okamalydyrys. Hudaýyň iki haty hem ylhamlandyrandygyny we biziň nirede bolsak-da bizi garşylamaga taýýardygyny ýatda saklaň.
Dowam et
“Dowam et” jümlesi 2 Timoteosy jemlemegiň bir usulydyr. Pawlus Timoteosyň Reb üçin sabyr etmegini isleýär. Munuň üçin ol ilki Timoteosa onuň durmuşynda goýlan ruhy esasy ýatladýar: Timoteosyň ejesi we enesi dindar täsirler bolupdy (1:5); ol ýaşlygyndan Mukaddes Ýazgylary bilýärdi (3:15); ol Pawlusyň halypalygy arkaly imanda berkäpdi (1:6, 13); ol Pawlusyň taglymatyny bilýärdi we onuň sabyrlylygyny, şeýle hem Rebbiň wepalylygyny görüpdi (3:10-11); Hudaý Timoteosa edýän gullugy üçin ruhy sowgatlar beripdi (1:6, 14). Bu ýatlatmalardan başga-da, Pawlus Onesifor we Mark ýaly wepaly bolan beýleki imanlylary hem agzap geçýär (1:16; 4:11).
Biz gullukda ruhdan düşen ýa-da gorkuly bolanymyzda, şol bir usuly ulanyp bileris: Hudaýyň durmuşymyzda eýýäm nädip işländigini görmek üçin yza serediň; we wepaly bolan başgalary tapmak üçin töwerege serediň. Hudaýyň eden işlerini ýatlamak we başgalaryň gullugyndan ruhlanmak, Ýewreýler 12:12-de aýdylyşy ýaly, gowşak ellerimizi we dyzlarymyzy güýçlendirip biler.
Pawlus Timoteosyň sabyr etmeli anyk ýagdaýlaryny beýan edende, bu synlamalara esaslanýar. Biz bu ýagdaýlary öwrensek gowy bolar, sebäbi biz olara häzir duş gelmesek-de, ähli wepaly imanlylar haýsydyr bir wagtda şuňa meňzeş kynçylyklara duş gelip bilerler.
Berk sakla (1:13)
Bu birinji babyň esasy aýatydyr. Pawlus özüniň türmedäki ejirini agzap geçýär, ýöne ol öz ýagdaýyndan utanmaýar. Näme üçin? Sebäbi Hoş Habar şeýle şöhratlydy! Hudaýyň maksady we merhemeti hem-de Isa Mesihiň ýeňşi bilen doly bolan 9-10-njy aýatlardaky ajaýyp beýany okaň. Şeýle şöhratly Halasgär Öz hyzmatkärini elbetde saklap biler (1:12).
Pawlus Timoteosa sagdyn sözleriň nusgasyny ýa-da gysgaça beýanyny saklamagy tabşyrýan ýagdaýy şu ýerde. Bu hasam zerurdy, sebäbi “Asiýadakylaryň hemmesi” Pawlusdan ýüz öwrüpdi (1:15), bu Pawlusyň nygtaýan taglymatlaryna gyzyklanmanyň artýandygyny aňladýardy. (Emma Timoteosyň döwründe we soňra hem wepaly imanlylar bardy, Mesihiň Ylhamy 2-3-däki Aziýadaky ýedi ybadathana ýazylan hatlar munuň subutnamasydyr.) Esasy zat şundan ybarat: Biz ret edilmäge duş gelenimizde, taglymatdan el çekmäge synanyşyp bileris. Biz Mesihiň şöhraty we Onuň habary barada oýlananymyzda, öz borjumyzda we halas boluşymyzda täzeden güýç tapyp bileris.
Kynçylyklara döz gel (2:3)
Mesihe gulluk etmek şatlyk getirýär, ýöne ol hiç haçan – belki-de hiç haçan – aňsat bolmaýar. Esger, türgen we daýhan ýaly, Timoteos kynçylyklara döz gelmeli we netijelere garaşýarka sabyr etmeli bolardy. Pawlus döz gelmegiň iki esasy maksadyny görkezýär.
Birinjiden, döz gelmek “saýlananlaryň hatyrasyna” (2:10) bolupdy. Rebbiň hyzmatkärleri hökmünde, biz beýleki imanlylara ruhy ösüşde kömek etmek, olara söz we görelde bilen ýol görkezmek (2:14-15) hormatyna eýe. Biz özümiz ýüz öwrüp, şeýlelik bilen başgalary ruhdan düşürmelimi?
Ikinjiden, ýalňyşlyklary tanamak we olary düzetmek üçin döz gelmek zerurdy. Käbirleri wagt ýitiriji hökmünde ýönekeýje gaçylmalydy (2:16, 23). Emma beýleki jedeller hristiançylygyň esasy hakykatlaryna, mysal üçin ölen imanlylaryň direlişine çynlakaý hüjümlerdi.
Eger Gimeneý (2:17) 1 Timoteos 1:20-de agzalan adam bolsa, onda biz onuň goşmaça ýalňyşlyklary wagyz edip, täze yzarlaýjylary ýygnamak bilen meşgul bolandygyny görüp bileris. Bu görnüşli hüjümler düzeldilmelidir, ýöne bu hem pespällik bilen edilmelidir (2:24-26).
Bu görnüşli dözümlilik Timoteosdan töweregindäkilerden habarly bolmagy talap edýärdi. Ol wepaly adamlary gözlemelidi (2:2), şeýle hem ol özüniň bolan “uly öýündäki” ýagdaýa üns bermelidi (2:20-22). Öň, 1 Timoteos 3:15-de, Ybadathana Hudaýyň öz öýi diýlip atlandyrylypdy, ol ýerde hakykat öz dogry ýerini tapypdy. Emma indi garyndy bardy, şonuň üçin bu uly öýdäki käbir adamlar hormatly gaplar ýaly bolsa, beýlekileri hormatsyzdy. Her kimiň öýünde ähli arassa käseler, jamlar we beýleki gaplar hapa gaplardan aýratyn saklanýar. Bolmasa, arassa gaplar hem hapa bolup, öýüň hojaýynyna hyzmat edip bilmeýär. Şonuň ýaly-da, Timoteos hormatsyz gaplaryň kompaniýasyndan özüni arassalamalydy, şol bir wagtyň özünde “Rebbi arassa ýürekden çagyrýanlary” gözlemelidi. Bu özüňi beýlekilerden has mukaddes hasaplamak bilen däl-de, hojaýynyň lezzetine ýönekeý alada bilen edilmelidi, ol biziň her birimizi Öz peýdaly we köp taraply hyzmatkärleri hökmünde ulanmagy isleýär.
Dowam et (3:14)
Timoteosa diňe töweregindäki dünýäniň şertleri sebäpli goşmaça dözümlilik zerurdy. Howply döwürler gelýärdi. Belki, biz 2 Timoteos 3:2-7-däki häsiýetleriň sanawyny okasak, howply döwürleriň köp babatda eýýäm gelendigini aýdarys. Şeýle garaýyşlary öňe sürýän adamlar hakykatda “hakykaty ret ederler” (3:8). Olar açykdan-açyk hristian taglymatyna garşy çykýarlar, hatda olar köplenç ruhy işlere gatnaşsalar-da. Eger şol sözler Isa Mesih baradaky hakykaty inkär etse, ruhy ýaly görünýän sözler bizi hemişe ýoldan çykarar.
Biz öwrenen hakykatymyzdan ýüz öwürmesek, yzarlamalara garaşyp bileris. Emma Hudaýyň Sözüniň güýji we üpjünçiligi hiç haçan garşylykdan ýeňilmeýär (3:12-17). Onsuz, biz hökman ýeňileris; ýöne onuň bilen, dünýäniň garaňkylygyna garamazdan, Hudaýyň biziň üçin islendik işine doly taýýar. Bu Mukaddes Kitaby öwrenmegiň ähmiýetini açyk görkezmelidir.
Gullugyňy doly ýerine ýetir (4:5)
Dözümlilik öz-özünden gaty özüne çekiji maksat däl. Hudaý bizden diňe kynçylyklarymyzdan has uzak ýaşamagy soramaýar; Ol biziň Özü üçin işjeň bolmagymyzy isleýär. “Sözi wagyz et!” diýip, Pawlus jar edýär (4:2). Bu sabyr etmäge çagyryşyň Reb Isa Mesihiň Öz Patyşalygynda geljek hökümdarlygynyň kontekstinde berilendigini belläň.
Mundan başga-da, biz Onuň gullugynda sabyr etmelidiris, sebäbi hristian dünýäsi umuman barha özüne ynamly bolar. “Olar sagdyn taglymaty kabul etmezler” we hakykaty däl-de, rahatlandyryjy sözleri aýdýan mugallymlary gözlärler (4:3-4). Emma Timoteos şol imansyzlyk seli bilen göreşip bilerdi; ol “seresap bol ... döz gel ... iş et ... ýerine ýetir” (4:5).
Timoteosyň gullugyny ýerine ýetirmegi üçin üçünji sebäp, Pawlusyň gullugynyň tizden gutarjakdygy baradaky agyr hakykatdy. Onuň ölüm wagty ýakynlaşýardy. Pawlus imany saklapdy we tizden gulluk edip bilmezdi – ýöne Timoteos edip bilerdi.
Biziň öňümizde şol bir höwesler durýar. Pawlusyň Rebbiň patyşalygy baradaky garaýşy entek amala aşmady, ýöne amala aşar. Häzirki wagtda näçe ýakyn bolmaly! Pawlusyň hristian şaýatlygy üçin garaňky günlere garaşmagy hakykatdan-da amala aşdy. Ol entek näçe garaňky bolup biler! Pawlusyň döwründen bäri, Rebbiň köp söýgüli hyzmatkärleri ony ölüme yzarladylar. Gullukda olaryň imanlaryny yzarlamak üçin näçe mümkinçilik bar! Bu sebäpleriň hemmesi üçin, biz hem Rebbiň bize beren gulluklaryny ýerine ýetirmäge çalyşmalydyrys.
Bu hatyň soňky aýatlary ajy-süýji. Pawlus ýeke bolmagyň kyn tejribesini başdan geçirýärdi. Käbir hyzmatdaşlar wepasyz bolupdy; käbirleri başga ýerde meşguldy; käbirleri keseldi. Pawlusyň Timoteosdan Rim şäherine sapar gurmagy üçin yhlasly meýilnama düzmegini gaýta-gaýta haýyş edýändigini eşitmek täsirli (4:9,13,21). Şeýle haty okandan soň, biz Timoteosyň Pawlusyň zynjyrlaryndan entek utanýandygyny göz öňüne getirip bilmeýäris.
Öňe seret
Eger Rebbiň işi dolylygyna bize bagly bolsa, ruhdan düşmäge ähli sebäplerimiz bolardy. Biz ýer ýüzündäki gysga ömrümizde hiç haçan ýeterlik iş edip bilmezdik. Emma Hudaý Öz işine uzak möhletli garaýyş bilen seredýär. Eger käbirleri imandan ýüz öwürse, Timoteos entek birnäçe wepaly adamy tapyp bilerdi, olar hakykaty bir nesilden beýleki nesle geçirerdi. Eger häzirki wagtda döz gelmeli kynçylyklar bar bolsa, Timoteos Mesihiň patyşalygynyň entek dogrulykda guruljakdygyny bilip bilerdi. Hudaýyň hemişe bir meýilnamasy bar, we Onuň meýilnamasy hemişe iň gowusy, şonuň üçin biz, Onuň hyzmatkärleri, dowam etmelidiris.
SOŇKY BELLEGI
- Biz Timoteosyň bu hat ýazylan wagtynda entek Efesde bolandygyny çaklaýarys, sebäbi Pawlus oňa Efesde ýaşan Onesifora salam aýtmagy tabşyrypdy (4:19; 1:18).
