Wakanyň bolan ýeri Iýerusalim, takmynan 2600 ýyl mundan ozal. Haldeý goşuny şäheriň diwarlarynyň daşynda ýerleşýär. Pygamber Ýeremiýa şäheriň içinde gezim edip, onuň ýakyn wagtda ýykyljakdygyny aýdýar we patyşa Zedekiýany, emeldarlary we halky boýun egmäge çagyrýar. Açlyk, gorky we kesel alamatlary bardy. Soňy ýakynlaşýardy, ýöne höküm sürýän synp bu täze hakykat bilen entek ylalaşmandy. Olar entek-de Ýeremiýa arkaly Hudaýyň sesine boýun bolmakdan has köp özlerini dolandyrýan ýaly duýmak bilen gyzyklanýardylar. “Şonda emeldarlar patyşa şeýle diýdiler: ‘Bu adamy öldürmeli. Ol şäherde galan esgerleri, şeýle hem ähli halky aýdýan zatlary bilen ruhdan düşürýär. Bu adam bu adamlaryň gowylygyny däl-de, olaryň heläkçiligini isleýär’” (Ýeremiýa 38:4). Iýerusalimiň ýykylmagyna sebäp bolan şol dartgynly günlerde Ebed-Melek atly afrikaly gul şäheriň patyşa köşgünde gulluk edýärdi. Bu haldeýler çozmazdan az wagt öň, Ähli Zady Ýaradan Reb bu işçi synpdan bolan butparaza ýörite habar iberdi: “Men seni halas ederin; sen gylyçdan ýykylmarsyň, gaýtam janyň bilen gutularsyň” (Ýeremiýa 39:18). Ebed-Melegi Iýerusalimdäki beýlekilerden näme tapawutlandyrýardy?
Giň Gözýetimli Rehimdar Adam
Ýewreý sözi ebed “gullukçy” diýmegi aňladýar, we melek “patyşa” diýmegi aňladýar. Bu Efiopiýaly agsa Mukaddes Ýazgylarda alty gezek agzalýar; biz onuň barada bilýän zatlarymyzyň hemmesi Ýeremiýa 38-39-da tapylýar. Ilkinji gezek agzalanda, bize onuň patyşanyň emeldarlarynyň “Ýeremiýany guýa taşlandyklaryny” (38:7) eşidendigi aýdylýar. Ýeremiýanyň meşhur bolmadyk habaryny we Iýerusalimdäki krizisi göz öňünde tutsak, ýolbaşçylaryň ony dymdyrmak isländikleri gaty düşnüklidir. Ebed-Melek näme üçin bu işe goşulmak isledi? Elbetde, Ýeremiýa bilen bolan waka onuň jogapkärçiliginde däldi.
Biz bir zady etmek islemeýän wagtymyzda, passiwligimizi aklamak üçin köp gowy sebäpler ýadymyza düşýär. Gullukçylaryny goramak Rebiň işi dälmi? Belki, Reb Ýeremiýanyň häsiýetini ejir çekmek arkaly kämilleşdirýändir. Ol bir gün ölmeli, näme üçin bu hepde däl? Ahyrsoňy, Rebiň işinde hiç kim aýrylmaz däl. Ýöne Ebed-Melek rehimdar ýürek ösdüripdi, bu bolsa oňa parhsyz galmaga ýol bermezdi.
Öz kiçijik dünýämiziň gutarnyksyz işjeňligine gark bolmak nähili aňsat: meniň okuwym, meniň maşgalam, meniň öýüm, meniň işim, meniň ýerli ybadathanym, meniň rahatlygym, meniň geljegim. Eger biz Rebe has giň çäkde peýdaly bolmak islesek, biz hem rehimdar ýürek, adaty jogapkärçiliklerimizden daşary eşitmek, görmek we duýmak üçin bizi höweslendirjek ýürek ösdürmeli.
Hudaý bilen sazlaşykly Ahlakly Adam
Guýy çuňdy. Ýeremiýa süýşýän palçykda hereket etmek we dynç almak kyn boldy. Ol çygly, ýadaw we açdy. Pygamberler şeýle ýagdaýlarda näme etmeli? Siz hiç haçan çaresiz duýduňyzmy? Agylar kitabynda Ýeremiýa bu ýa-da gaty meňzeş krizis ýagdaýyny şygyr dili bilen beýan etdi:
Men Seniň adyňy çagyrdym, Ýa Reb, çuň guýynyň düýbünden ... Sen maňa ýakynlaşdyň, men Seni çagyranymda, we Sen diýdiň, ‘Gorkma’ (Agylar 3:55,57).
Şeýle mylaýym ýakynlykdan soň, Reb Öz gullukçysyny halas etmäge girişdi.
Eger Ol Petrusyň suwuň üstünde ýöremegine rugsat beren bolsa, Ol Ýeremiýanyň ýumşak palçygyň üstünde ýöremegine-de rugsat berip bilerdi. Eger Ylýas howa göterilen bolsa, Reb Ýeremiýany guýudan çykaryp bilerdi. Ýöne gaty ýygy-ýygydan bolşy ýaly, Reb islegli ynsan agentleri arkaly hereket etmegi makul bildi. Iýerusalimde kim entek Onuň sesine duýgurdy? Reb kimi ulanyp bilerdi?
Ýahudanyň patyşasy Zedekiýa Hudaýyň ideal gaby bolup bilerdi. Ol 32 ýaşyndady we 12 ýyl bäri patyşady. Ol işleri amala aşyryp biljek artykmaç ýagdaýdady. Ýöne ol ahlak taýdan gowşakdy. Onuň gowy we ýaman duýgusy ýyllaryň syýasy ylalaşyklary bilen bulaşypdy. Emeldarlaryny begendirmek onuň üçin peýdalydy (38:4-5).
Hristian ýolbaşçylygynda, biz dostlarymyzyň we ýygnagymyzyň keýpini Hristusyň pikirinden has gowy bilmegi öwrenip bileris. Hudaý bilen sazlaşykly, diňlemäge synanyşýan hiç kim ýokmydy? Ebed-Melek Ýeremiýany diňläpdi we aýdyň ahlak ynamlary bardy. Ol Ýeremiýa edilen zady “ýaman” diýip höküm etdi we bu barada bir zat etmek üçin ýüregini taýýarlady.
Bir zadyň ýalňyşdygyny duýanymyzda näme edýäris? Biz aňsatlyk bilen gözümizi sowup bileris. Biz “Kimdir biri bu barada bir zat etmeli” diýip zeýrenmäge ýykgyn edýäris. Soňra “Belki, bu beýle bir ýalňyş däldir” diýip pikir edip başlaýarys. Ahlak taýdan ýetişmek yzygiderli maşkyň miwesidir (Ýewreýler 5:14). Hatda häzirki wagtda-da, Reb ýalňyşlary düzetmek üçin hudaýhon erkekleri we aýallary gözleýär. Reb bizi ulanyp bilermi?
Dymyşlygy Bozan Batyr Adam
Ebed-Melek köşgi terk etdi, patyşany tapdy we diýdi: “Meniň hojaýynym patyşa, bu adamlar pygamber Ýeremiýa eden ähli zatlarynda ýamanlyk etdiler” (38:8-9). Bular gullukçydan hojaýynyna aýdylan batyrgaý sözlerdir. Patyşalar adatça düzeldilmegini halamaýarlar, esasanam ahlak meselelerinde, we esasanam gullukçy tarapyndan. Ýöne içinden, Zedekiýa Ebed-Melegiň haklydygyny bilýärdi. Ol derrew Ebed-Melege 30 adam berdi, “pygamber Ýeremiýany ölmezden ozal guýudan çykarmak üçin” (38:10).
Belki, Iýerusalimde Ýeremiýa edilen zatlardan närazy bolan başgalar hem bardy, ýöne olar dymmagy saýladylar. Biz alada bildirsek, problema goşulýarys. Belki, biz gorap duran adamymyz ýaly çemeleşmä sezewar bolarys. Meşhur sebäbe bolan wepalylygymyz sorag astyna alnyp bilner. Dymyşlygy bozmak üçin batyrlyk gerek. Akymyň garşysyna durmak üçin ynam gerek. Belki, biz düzetmeli bir zadyň bardygyny duýduk: dünýewilik öýümize aralaşýar; ahlak taýdan nädogry proseduramyz işimizde adaty bolýar; Mukaddes Ýazgylara garşy gelýän bir tejribe hristian jemgyýetimizde kabul edilýär. Belli bir zat, Ebed-Melek patyşany ýa-da onuň emeldarlaryny aýyrmak üçin ahlak rewolýusiýasyny başlamady. Ol dogry kanallary ulandy. Ol patyşanyň bu mesele boýunça pikirini üýtgetmekde esasy rol oýnady. Ol hereket etmezden ozal sabyrlylyk bilen düşündirdi. Köp gowy, ahlakly we asylly sebäpler ýaramaz proseduramyz sebäpli agyr zyýan çekdi. Biz Hudaýyň işini etmäge çagyrylýarys, ýöne Hudaýyň ýoly bilen.
Öz Paýyny Çeken Netijeli Adam
Problema görmek üçin açyk gözler we ünsli gulaklar, oňa duýgudaşlyk etmek üçin rehimdar ýürek we ony nygtamak üçin batyrlyk gerek. Ýöne Ebed-Melek diňe pikirler, sözler we ylalaşyklar bilen kanagatlanmady. Ol birnäçe adam, köne eşik we ýüp aldy, “we olar ony ýokary çekdiler ... we ony guýudan çykardylar” (38:11-13). Ol ellerini palçyga bulady we öz paýyny çekdi.
Reb ýüregimizde ýanyp duran bir aladany goýanda, Ol biziň bir ýagdaýda hereket etmegimizi isleýär. Pikir etmek we gürleşmek ýeterlik däl. Eger Reb bize bir dostumyzyň ýa-da garyndaşymyzyň ruhy ýagdaýy barada alada berse, biz hereket edip başlanymyzda ýük diňe artar. Dogalar ediň. E-poçta ýa-da kart iberiň. CD ýa-da kitap iberiň. Ony hristian çäresine çagyryň. Fursatlary işjeň gözläň.
Reb Öz şägirtlerine orak meýdanyndaky zerurlyklary görmäge rugsat berdi, soňra olardan doga etmegi sorady: “Şonuň üçin orak meýdanynyň Rebinden, Öz orak meýdanyna işçiler ibermegini soraň.” Birneme wagtdan soň, Isa on iki şägirdini şol orak meýdanynda bir zat etmäge iberdi (Matta 9:35-10:16). Ebed-Melekde biz ýürek bilen elleriň, alada bilen amaly gatnaşygyň, sözler bilen hereketiň arasynda bagtyýar sazlaşygy görýäris.
Hudaýa Ynanmagy Saýlan Sabyrly Adam
Ýeremiýa guýudan çykandan soň, üns ýene-de krizise – ýakynlaşýan çozuşa gönükdirildi. Patyşa Zedekiýa we Ebed-Melek ikisi-de şäheriň diwarlarynyň daşynda düşlän zalym goşundan gorkýardylar. Belki, Ebed-Melek patyşanyň emeldarlarynyň Ýeremiýa kömek edendigi üçin oňa näme edip biljekdiginden hem gorkýardy. Patyşa Zedekiýa Ýeremiýany gizlinlikde çagyrdy we Rebdan habar sorady. Ýeremiýanyň habary üýtgemändi: “Eger siz Babylyň patyşasynyň serkerdelerine boýun bolsaňyz, janyňyz halas bolar we bu şäher ýakylmaz” (38:17). Zedekiýa boýun egmek mümkinçiligini göz öňünde tutanda, gorky ony yzaly etdi.
Ol kimden gorkýardy? “Men babyllara geçen ýewreýlerden gorkýaryn” (38:19). Ol näme üçin olardan gorkýardy? Sebäbi Zedekiýa we onuň emeldarlary boýun bolmaga synanyşanlara ýaman çemeleşdiler. Olar olara gaçgaklar we dönükler diýip at berdiler. Olar olary tussag etdiler we urdular (37:13-15). Zedekiýa özüni kyn ýagdaýda bilýärdi: babyllara boýun bolmak üçin, ol öň ýazgaran zadyny etmeli bolardy. Biz hiç haçan şeýle ýagdaýa düşdükmi? Biz ýalňyş hereket edendigimizi ykrar edip bildikmi? Jemgyýetçilik ýalňyşlyklary jemgyýetçilik ykrar etmegini talap edýär.
Iýerusalim ýykyldy. Babyllar şäheri ýakdylar. Zedekiýanyň çagalary öldürildi. Ol zynjyrlara salyndy, gözleri çykaryldy, ol sürgünde haýal ölümi tapdy. Zedekiýa Rebiň görkezmesine garşy durandygy üçin uly baha töledi. Biz bu ýerde ýolbaşçylykda, öýde ýa-da ybadathanada pespälligiň ýoklugynyň gynançly täsirleriniň aýdyň suratyny görüp bileris.
Onuň sesini diňlemäge we öz hereketlerimizi düzetmäge islegimiz bolmasa, biz “gözlerimizi” – geljekki görkezmäni duýmak ukybymyzy ýitireris. Biz zynjyrlara bagly galarys – sagdyn däl endikler we däp-dessurlar bilen çäkleneris. Biz çagalarymyzy ruhlandyrmagy bes ederis – indiki nesli ýitireris. Biz başgalara agyry dörederis. Ahyrsoňy biz öleris – ýöne Rebiň biziň bolmagymyzy islan ýerimizden gaty uzakda.
Ebed-Melek barada näme? Ol parahatdy.
Men seni şol gün halas ederin, diýýär Reb; sen gorkýanlaryň eline berilmersiň. Men seni halas ederin ... sebäbi sen Maňa ynanýarsyň (Ýeremiýa 39:17-18).
Azat, we boýun egmek arkaly gelýän şatlyk we ýeňillik bilen Ebed-Melek sabyrlylyk bilen gizlinlige gaýdyp geldi.
Siz Barada Näme?
Siz ýolbaşçylyk wezipesinde bolmazlygyňyz mümkin. Ebed-Melek hem däldi. Belki, siz öz milletňiz, jynsyňyz, fiziki güýjüňiziň ýoklugy, ýaşyňyz ýa-da jemgyýetdäki ýagdaýyňyz sebäpli passiw hristian durmuşyna razy bolmagy saýladyňyz. Ebed-Melek köp babatda kynçylyk çekýärdi, ýöne häzir, onuň ölüminden iki ýarym müňýyllykdan gowrak wagt geçenden soň, onuň hereketleri entek-de bizi ruhlandyrýar! Ähli Zady Ýaradan Hudaýyň elinde, siz we men hem bir zatlary üýtgedip bileris.
