El Ninýo: Ol Size Nädip Täsir Eder?
ROŽDESTWO BARADA BAŞGAÇA HABAR
Howanyň aşa ýagdaýy Gündogar Awstraliýa El Ninýo bilen baglanyşykly döwürleýin gurakçylyklary başdan geçirýär, bu Günorta Yranma howa hadysasynyň aşa ýagdaýy bolup, oňa Günorta Amerikanyň Peru şäherindäki balykçylar at beripdirler. Adatça olar köp hamsy balygyny tutýarlar, sebäbi okeanyň has çuň ýerlerinden sowuk suw ýerüsti gatlaga iýmit maddalaryny getirýär. Bu iýmit maddalary köp planktony – balyklar üçin iýmit bolup hyzmat edýän ownuk haýwanlary we ösümlikleri goldaýar.
Emma käwagt Roždestwo golaýynda has ýyly okean akymy gelýär, bu bolsa balykçylyk pudagyny weýran edýär. Bu okeanda az iýmit maddalary, az plankton we az balyk bilen açlyk ýaly. Peruly balykçylar oňa El Ninýo – ispança “oglan çaga” diýip at beripdirler – sebäbi ol Roždestwo döwründe, “Mesih çagasyny” ýatlaýan wagtynda gelipdir. El Ninýo ady indi bütin Ýuwaş ummany sebitindäki howa sikliniň bu aşa ýagdaýyny suratlandyrmak üçin ulanylýar.
El Ninýo hadysalary her dört-ýedi ýyldan bir gezek bolup geçýär we adatça 12-18 aý dowam edýär. Bu howa hadysasynyň ölçegi Günorta Yranma Indeksi bolup, ol Awstraliýanyň Darwini bilen Ýuwaş ummanyň ortasyndaky Tahitiniň arasyndaky aýlyk ortaça atmosfera basyşynyň tapawudyndan hasaplanýar. 1982-83-nji ýyllardaky El Ninýo soňky 100 ýyldaky iň güýçlüsi bolupdy.
El Ninýo dünýämiziň dürli ýerlerinde howa we ykdysadyýete güýçli täsir edip biler. Ol güýçli ýagyşlara, suw joşmalaryna, süýşgünlere we çybyn epidemiýalaryna sebäp bolup biler, şeýle hem Merkezi we Günorta Amerikanyň günbatar kenaryndaky balykçylyk pudagyny weýran edip biler. Ýuwaş ummanyň beýleki tarapynda ol gündogar Awstraliýada gurakçylyga, suw ýetmezçiligine, tokaý ýangynlaryna we hasylyň pes bolmagyna getirýär. Ýuwaş ummanyň howa sikliniň beýleki aşa ýagdaýy, gündogar Ýuwaş ummanyň sowamagy La Ninýa ady bilen bellidir, bu ispança “gyz çaga” diýmekdir. La Ninýa Günorta Amerikada gurakçylyga we gündogar Awstraliýada suw joşmalaryna getirip biler. Şeýlelik bilen, şol bir howa hadysasy dünýäniň dürli ýerlerinde dürli görnüşli howa şertlerine getirip biler.
Mesih Çagasy Hakyky Mesih çagasy ýer ýüzüne takmynan 2000 ýyl mundan ozal geldi we bu hadysa hem dürli jogaplar boldy. Käbirleri ony garşylady, käbirleri bolsa ýigrenýärdi. Çopanlar wada berlen Mesihiň dogulmagyna begenip, Hudaýy öwdüler (Luka 2:8-20). Şimon we Anna hem Mesihi görmek üçin ömrüniň dowamynda garaşyp, Hudaýy öwdüler (Luka 2:25-38). Akyldarlar Ýahudylaryň Patyşasyna sežde etmek üçin uzak ýerlerden geldiler (Matta 2:1-2). Emma Patyşa Hirodes Mesih çagasynyň dogulmagyny eşidende gaty biynjalyk bolup, iki ýaşdan kiçi ähli oglanlary öldürmegi buýurdy (Matta 2:3,16). Mesih çagasy maşgalasy Müsüre gaçanda bu pajygadan gorandy (Matta 2:13).
Mesih Adam Elbetde, oglan çaga ulalyp adam bolýar. Mesih çagasy ulalyp adam bolanda we Özüniň Mesihdigini aýan edende hem dürli jogaplar boldy. Käbirleri ony garşylady, käbirleri bolsa ýigrenýärdi. Uly märekeler Onuň sözlerini diňlemek we Onuň gudratlaryny görmek üçin yzyna düşdüler (Matta 5:25). Ol adamlary sagaldanda, olar Hudaýy öwdüler, sebäbi olar mundan öň beýle zady hiç haçan görmändiler (Matta 9:8; Luka 17:15). Olar Onuň dini mugallymlaryndan has uly ygtyýarlyk bilen öwredýändigini pikir etdiler we Ol olary tankytlanda begendiler (Matta 7:29; Markus 2:12; Luka 13:17). Ol Iýerusalime Mesih hökmünde, eşegiň üstünde münip garşylandy (Matta 21:1-11). Bir aýal hatda Oňa sežde etmek üçin gymmat bahaly atyr guýdy (Matta 26:7).
Käbirleri üçin Ol pygamberdi, Onuň yzyna eýerijileri bolsa Onuň öz milletini Rim agalygyndan azat etjekdigini pikir etdiler (Matta 16:13-14, Luka 24:21). Şägirtler Ony Hudaýyň Ogly hasapladylar, Onuň ölüminden gorkan esgerler hem şeýle etdiler (Matta 14:33; 16:16; 27:54).
Emma Onuň dogduk şäherindäkiler Oňa garşy çykdylar we Ony gaýadan aşak zyňmaga synanyşdylar (Matta 13:57; Luka 4:29). Dini ýolbaşçylar Oňa garşy güýçli garşylyk görkezdiler we Ony şeýtanyňky we jynly diýip aýtdylar, şeýle hem Ony nädip öldürmelidigini meýilleşdirdiler (Matta 9:34; 12:14, 24; 26:4; Luka 11:53). Olar Ony duzaga düşürmek üçin soraglar berdiler (Matta 22:15). Ol Ýahuda Iskariot tarapyndan dönüklik edildi (Matta 26:48-49). Ahyrsoňy, Ol ýalan aýyplandy, masgaralandy, tüýkülik atyldy, gaýta-gaýta uruldy we dini ýolbaşçylar tarapyndan jezalandyryldy (Matta 27:30-31; Markus 14:58; Resullaryň Işleri 7:52).
Dürli Jogaplar Isa Mesih arkaly günäleriň bagyşlanmagy baradaky hoş habar wagyz edilende hem dürli jogaplar boldy. Käbirleri ony garşylady, käbirleri bolsa ýigrenýärdi. Pawlus Afinada Isanyň ölüden direldilendigini wagyz edende, käbirleri masgaralady, käbirleri kabul etdi, beýlekiler bolsa parhsyzdy (Resullaryň Işleri 17:32-34).
Isa muny şeýle diýende ykrar etdi: “Ýer ýüzüne parahatçylyk getirmek üçin geldim öýtmeň. Men parahatçylyk getirmek üçin däl, eýsem gylyç getirmek üçin geldim. Çünki men ‘adamy atasyna, gyzy enesine, gelni gaýynenesine garşy goýmak üçin geldim – adamyň duşmanlary öz öýündäkiler bolar’” (Matta 10:34-36). Ol ýene-de şeýle diýdi: “Men ýer ýüzüne parahatçylyk getirmek üçin geldim öýdýärsiňizmi? Ýok, men size aýdýaryn, eýsem bölünişik. Mundan beýläk bir maşgalada bäş adam biri-birine garşy bölünip, üçi ikä, ikisi üçe garşy bolar. Olar bölünip, ata oglyna, ogul atasyna, ene gyzyna, gyz enesine, gaýynene gelnine, gelin gaýynenesine garşy bolar” (Luka 12:51-53).
Bu göçme manyly dil; Onuň gelmeginiň netijeleri Onuň gelmeginiň açyk maksady hökmünde beýan edilýär. Isa hakykatdanam parahatçylyk getirmek we adamlary geljekki hökümetden halas etmek üçin geldi (Ýahýa 3:17; Efesliler 2:14-17). Emma muňa dürli jogaplar bar – käbirleri ony kabul edýär, beýlekiler bolsa masgaralaýar we garşy çykýar ýa-da parhsyzdyr.
Şeýlelik bilen maşgalalar bölünip biler; käbir agzalary hristian bolsa, beýlekileri däl. Isa adamlaryň hristian bolanda, olaryň maşgalalarynyň olara yzalyk berip biljekdigini duýdurdy. Eger maşgala agzalary bize garşy çyksa, Mesihe boýun egmek ruhy bilen wepalylygyň möhümdigini ýatda saklaň. Biziň şaýatlygymyz olaryň halas bolmagyna sebäp bolup biler (1 Petrus 3:1; 1 Korinfliler 7:14).
Ulalyp Mesih adamy bolan Mesih çagasyna siziň jogabyňyz nähili? Mukaddes Kitap Onuň bize bol we täze durmuş bermek üçin gelendigini aýdýar (Ýahýa 10:10; 2 Korinfliler 5:17). El Ninýo (oglan çaga) size Mesih çagasyny we Onuň gelmeginiň sebäbini ýatladar diýip umyt edýärin.
Jorj Houk tarapyndan
