Tapgyr– Iýun 2024 –Merhemet we Hakykat Žurnaly
Mukaddes Kitabyň Şahsyýetleri
Köne Ähtden jemlenenler
Bölüm 15
Ilýas we onuň Horeb dagyna kyrk günlük syýahaty
Ol turdy, iýdi we içdi; we şol iýmitiň güýji bilen Horebe, Hudaýyň dagyna çenli kyrk gün we kyrk gije gitdi. —1 Patyşalar 19:8NKJV
Pygamber darda
Gysga wagt soň, Ylýas Rebbiň pygamberi hökmünde öz karýerasynda uly üstünlik gazanandan soň, ol kyn ýagdaýa düşdi. 1 Patyşalar 18-de ol Baalyň ybadatyna garşy uly ýeňiji boldy, ýöne 19-njy bapda ol uly ýeňilen ýaly görünýärdi. Onuň jany howpdady, sebäbi Izebel ony Ylýasyň buýrugy bilen gylyç bilen jezalandyrylan Baalyň pygamberleriniň ykbalyna sezewar etmek bilen haýbat atdy (vv.1-2).
Pygamber agyr depressiýa düşdi, şeýle bir derejede, ol ölümi ýaşaýşyndan artyk gördi. Ol aýtdy: “Besdir! Indi, RTertip, janymy al, çünki men atalarymdan gowy däl!” (v.4). Emma bu Hudaýyň oňa bolan ýoly däldi, çünki Ol Öz wepaly hyzmatkärini şöhratsyz ölmegini islemeýärdi. Hudaý oňa ýene-de käbir möhüm sapaklary öwretmek isleýärdi. Munuň şeýle bolandygy Ylýas atalaryndan gowy däldigini we özüniň näderejede ähmiýetsizdigini bilende aýan boldy.
Horeb dagynda Hudaý oňa ýene birnäçe sapak taýýarlap goýupdy. Ilki bilen, Ylýas Hudaýyň “ähli merhemetiň Hudaýydygyny” (1 Pet. 5:10) öwrenmelidi. Ikinjiden, Hudaý Ylýasa özüniň Rebbiň ýeke-täk hakyky hyzmatkäri däldigini; sadyk galanlaryň bardygyny görkezdi. Hudaý Ysraýylda dyzlary Baala sežde etmedik 7000 adamy saklapdy (a.18). Şeýle hem, Hudaý Ylýasa ýerine ýetirmeli başga bir wezipe beripdi: iki patyşany, şeýle hem özüniň mirasdüşeri boljak pygamberi mesh etmek (a.15-16). Ahyrynda Ylýas arça agajynyň aşagynda şöhratsyz ölmedi. Gaýtam, 2 Patyşalar 2:11-de okadyşymyz ýaly, ol otly atlar bilen otly arabada dabaraly ýagdaýda göge galdyryldy!
Bularyň hemmesi Ilýasyň çöllükde süpürgi agajynyň aşagynda çäresiz ýatan wagtynda (1 Pat. 19:4) entek geljekde boljak zatdy. Ol ýerde ony hiç kim görüp bilmeýärdi, sebäbi ol hyzmatkärini Beerşebada goýup gelipdi (3-nji aýat). Ol ýalňyzdy we oňa kömek etjek hiç kim ýokdy. Muňa garamazdan, oňa mähir bilen sereden rehim-şepagatly Biri bardy. Ol örän şahsy at bilen atlandyrylýardy: “Reb"Tertip"Ylýasyň Hudaýy" (2 Pat. 2:14). Ylýasyň kömegi ýokardan, ony iberen Ondan geldi we Ol Öz gullukçysyny hatda onuň gaty gynançly ýagdaýynda-da terk etmezdi.
Hudaý Ylýasa näme gerekdigini, ýagny hem fiziki, hem ruhy güýjüň gerekdigini takyk bilýärdi. Ol Öz merhemeti bilen oňa zerur bolan zatlary berdi. Ylýas çuňňur ruhy çökgünligi üçin käýinilmedi. Gaýtam, Hudaý örän mylaýymlyk bilen Öz gullukçysyna aýaga galmak üçin gerek bolan zady bagyş etdi.
Gökden iýmit
Hudaý Ylýasa nahar taýýarlamak üçin bir perişde iberdi. Pygamber ýuwaşlyk bilen oýaryldy, ol perişdäniň öňüne goýan iýmitinden iýdi we suwundan içdi. Bu ikinji gezek gaýtalandy (seret 1 Patyşalar 19:5-8). Zebur 78:19-da ýazyjy Asaf adamlaryň beren soragyny sitirledi: «Hudaý çölde saçak taýýarlap bilermi?» Hawa, biziň Hudaýymyz çölde-de iýmit we içgi berýär!
Ilýas bu ýagdaýda alada edilen ýeke-täk adam däldi. Hudaý Müsürden halas bolanlaryndan soň Ysraýyl halky üçin hem şony etdi: Ol bütin milleti çölde alada etdi. Ol her gün asmanyň gapylaryny açyp, iýmek üçin olaryň daşyna manna ýagdyrdy (Çyk. 16). Ol Musa pygamberiň hasasy bilen urulan gaýadan çykan suw bilen olaryň suwsuzlygyny hem gandyrypdy (Çyk. 17). Bular Onuň Öz halkyny iýmit we içgi bilen bol-elin üpjün eden ajaýyp ýollarydy.
Hudaý bize edil şonuň ýaly alada edýär. Ol mesihçiler hökmünde öňümizde bir saçak ýazdy. Asmanyň baýlyklary biziň ygtyýarymyza berildi, çünki biz geçýän dünýämiz ruhy göz üçin çöl ýalydyr. Biz bu häzirki erbet dünýäni terk etdik we has gowusyny, ýagny asmany watany isleýäris (Ýew. 11:16 serediň). Şonuň üçin biz jennete barýan zyýaratçylardyr. Atanyň öýi biziň zyýaratymyzyň soňudyr. Şol bir wagtda, täze tebigatymyza laýyk gelýän iýmit we içgi gerek. Biz täzeden doguldyk, ýagny ýokardan doguldyk, şonuň üçin bize ýokardan iýmit gerek.
Bu biziň gökdäki Atamyz tarapyndan merhemet bilen berilýär, muny Ilýasyň mysalynda görmek bolýar. Hudaýyň Özi täze dogluşda alan täze tebigatymyzy berkitmek bilen bizi goldaýar. Täze adam üçin çölde amatly iýmit bolmasa-da, ýerdäki ýolumyzda bizi berkitmek üçin Hudaýyň çeşmeleri biziň ygtyýarymyza berildi.
Ilýasyň iýen bişirilen çöregi bize iýmit, ýa-da däne, gurbanyny ýatladýar (Lew. 2). Bu Mesihiň ýerdäki kämil ömrüniň – Onuň Hudaýa doly bagyşlanmagynyň mysalydyr. Ol gökden inen Adamdyr, we biz ruhy taýdan Ondan iýmitlenýäris. Şonuň bilen biz içki adamymyzda güýçlenýäris we Onuň keşbine meňzeş bolýarys (Rim. 8:29).
Ilýasyň içen suwy Ruhyň janlandyryjy akymlaryny aňladýar. Isa gökde şöhratlandyrylandan soň, ýokardan Mukaddes Ruh döküldi. Suw höküm taýagy bilen urulan Gaýadan – Mesihden – akdy we hemmämiz bir Ruhdan içmäge berildik (Ýah. 7:37-39; 1 Kor. 10:4, 12:13).
1 Patyşalar 19-da suw küýzede, bu bolsa onuň hereketsiz, duran suwdygyny aňladýar. Bu Mukaddes Ýazgylaryň doly kanonyna yşarat edýär. Hudaýyň Sözüniň suwy bizi arassalaýar (Efesliler 5:26) we ruhy teşneligimizi gandyrýar. Ýahýa 6-da, Mesih Özüni gökden inen hakyky Manna hökmünde görkezýän ýerinde, iýmit we içgi baradaky iki pikir bir aýatda berilýär: “Maňa gelýän hiç haçan aç galmaz, Maňa iman edýän hiç haçan teşne bolmaz” (35-nji aýat).
Bize ýolumyzda şu iýmit we içgi gerek. Onsuz ýol bize-de agyr düşerdi. Perişdäniň Ylýasa aýdan sözleri Mesihe-de degişli edilip bilner: "Tur we iý, sebäbi ýol saňa agyr düşer" (1 Pat. 19:7). Biziň çöldäki ýaryşymyz diňe gökden gelen iýmit we içgi bilen güýçlendirilsek, şatlyk bilen tamamlanar.
Biz jennete barýarkak nähili iýmit iýýäris? Bu dünýäde iýmitleriň köp görnüşi bar. Bize iýmek üçin dürli zatlaryň gaty köp sanlysy hödürlenýär. Biz Hudaýyň berýän iýmitini iýýärismi? Ýa-da biz, Ysraýyllar ýaly, Müsüriň, ýagny bu häzirki erbet dünýäniň, gulçulyk ýurdunyň iýmitini küýseýärismi (Sanlar 11:5, 21:5)? Bu wada edilen ýere barýan zyýaratçylar hökmünde biziň zerurlyklarymyzy üpjün edip bilmez.
Syýahatyň kyrk güni
Hudaýyň beren iýmitinden iýeninden soň, Ylýas düýbünden başga adam boldy. Ol indi ejizläp ýatmady; şol gök iýmitden güýç alyp, ýoluna dowam etdi. Ol hakykatdan-da ägirt uly güýji öz içine alýardy, çünki Ylýas şol iýmitiň güýji bilen «Horebe, Hudaýyň dagyna çenli kyrk gün, kyrk gije» (1 Pat. 19:8) ýöredi.
40 sany bu ýerde açyk sebäp bilen ulanylýar. Mukaddes Ýazgylarda ol hemişe synag döwrüni, synaglaryň we azgynçylyklaryň doly döwrüni aňladýar. 40 günlük döwür şularda tapylýar:
Kyrk ýyl Mukaddes Ýazgylarda has-da köp duş gelýär. Mysal üçin, Ysraýylyň çölde seýil etmeleri Kengan ýurduny içalylyk eden günleriniň sanyna görä 40 ýyl dowam etdi. Şawul, Dawut we Süleýman ýaly köp patyşalar 40 ýyl höküm sürdüler.
Göräbilenimize görä, 40 sanynda doly döwür düşünjesi möhüm orun tutýar. Ol Hudaýyň adamy Onuň öňündäki borjuny ýerine ýetirýändigini bilmek üçin synaýan kesgitli bir wagtydyr. Bu, 40-y emele getirýän dört we on sanlary bilen hem görkezilýär. Dört ýaradylyş sanydyr (gögüň dört ýeli, ýeriň dört burçy), şeýle hem biziň ýer ýüzündäki ýöreýşimiz we ynsan kemçiligi (Sanlar, Bäş kitabyň dördünji kitaby, Ysraýylyň çölde eden ýalňyşlyklaryny beýan edýär). On sany esasan jogapkärçilik sanydyr (adamyň hereket edýän on barmagy, onuň berjaý etmeli on sargydy). Şonuň üçin 40 sany Ýaradyja we Kanun berijä garşy ýaradylyşyň jogapkärçiligini aňladýar.
Ysraýyl halky çöldäki uzak syýahatyny diňe Hudaýyň ýolda beren bol üpjünçilikleri sebäpli tamamlap bildi. Şonuň ýaly-da, Ylýas hem Hudaýyň oňa beren iýmitiniň güýji bilen 40 gün we 40 gije syýahatyny tamamlady. Myhmanlar we zyýaratçylar hökmünde, biz hem diňe Hudaýyň Öz adamlaryna berýän mugt sowgatlaryny ulanyp, soňuna çykyp bileris. Şeýlelik bilen, Ol Öz merhemeti bilen ähli zerurlyklarymyzy kanagatlandyrýar.
Syýahatyň Soňy: Hudaýyň Dagy
Ilýasyň syýahatynyň maksady nämedi? Ol Horeb ýa-da Sinaý dagydy, oňa bu ýerde 1 Patyşalar 19-da "Hudaýyň dagy" (8-nji aýat) diýlip atlandyrylýar – Çykyş kitabyndaky ýaly (seret 3:1, 18:5). Bu aýratyn at Hudaýyň Öz halkyna hut şu dagda eden ylhamy sebäpli ulanylýar. Ol Ysraýyly Sinaý dagynda Öz ýanyna getirdi (Çyk. 19), indi Ilýas bu dagda Hudaý bilen duşuşmaga barýardy.
Biz bu zatlary özümize hem ulanyp bileris. Hajy hökmünde syýahatymyzyň möhüm soňy Hudaýymyz bilen Onuň mukaddes dagynda duşuşmak we Onuň göni huzuryna gelmekdir. Mesihçiler hökmünde biz başga bir dag, ýagny Siýon dagy, Hudaýyň merhemet dagy bilen, şeýle hem “ýaşaýan Hudaýyň şäheri, gökdäki Iýerusalim” (Ýew. 12:22) bilen baglanyşyklydyrys. Biz “kanunyň astynda däl-de, merhemetiň astyndadyrys” (Rim. 6:14). “Ýokardaky Iýerusalim … hemmämiziň enesidir” (Gal. 4:26). Şeýlelik bilen, biziň Hudaýa, “merhemet tagtyna” (Ýew. 4:16) erkin girmäge mümkinçiligimiz bar. Biziň “Isa Mesihiň gany bilen Mukaddes ýere girmäge batyrlygymyz” (10:19) bar. Bu merhemetiň häzirki döwründe ruhy hakykatdyr, çünki biz ruhda, “imanyň doly ynamy” (a.22) bilen ýakynlaşýarys.
Biziň imanymyz Mesihiň gelmeginde görş üçin ýer açar. Şonda biz bedenimiz, janymyz we ruhymyz täzelenen halda Rebbiň depesine çykarys we ähli halas edilenler bilen Onuň mukaddes dagynda durarys. Ol ýene geler we bizi Öz ýanyna alar, we şeýlelik bilen “biz hemişe Reb bilen bolarys” (1 Sel. 4:17). Bu biziň bu ýerdäki zyýaratymyzyň iň soňky maksadymyzdyr.
Biz Hudaýyň huzuryna girenmizde, özümizi tanamagy öwrenýäris, ýöne biz Hudaýymyzy Onuň çäksiz merhemetinde tanamagy hem öwrenýäris. Bu Ylýasyň mysalynda görünýär. Pygamber özüniň gaty ejizligini we kiçiligini gördi; ol 7000 sany wepaly galyndynyň diňe biridi. Emma ol Hudaýy hem bütinleý täze bir ýagdaýda tanady. Sinaý dagynyň Hudaýy, kanun berende ýyldyrym we gök gümmürdisi bilen Özüni höküm Hudaýy hökmünde açan, indi Ylýasa “ähli merhemetiň Hudaýy” (1 Pet. 5:10) hökmünde göründi. Hudaý güýçli ýelde, ýer titremesinde ýa-da otda däldi. Gaýtam, Ol “ýuwaşja, pes ses” (1 Pat. 19:12) bilen gürledi. Ol dynçlyk, parahatlyk we asudalyk getirdi. Ol Öz rehimini mynasyp bolmadyk we wepasyz adamlara görkezdi.
Geň galdyryjy zat, hatda kanun beriji Musa pygamber hem Ysraýyllar kanuny bozup, özlerini onuň gargyşynyň astyna salanlaryndan soň, Sinaý dagynda şol bir sapagy öwrendi. Kanun merhemet bilen garyşdyryldy we şeýlelik bilen Musa Hudaýyň şöhratynyň bu täze tarapyny bildi: ýagtylygyň Hudaýy söýginiň Hudaýydyr.
Kanunyň berlen ýerinde Musa, edil şonuň ýaly, Hoş Habaryň şatlykly buşluklaryny eşitdi. Hudaý rehimdar we merhemetli, sabyrly we ýagşylyk hem-de hakykat bilen doly, müňlerçe adama rehimini saklaýan, adalatsyzlygy, bozulmany we günäni bagyşlaýan Hudaýdy. Ol esasan merhemet Hudaýydy we günäkär hem-de boýun egmeýän halka garşy rehim-şepagata baýdy (Müs. 33:14–34:9). Onuň sabyrlylygynda Ol Öz halkynyň günälerini geçip bilýärdi, Mesihiň halas ediş işine garaşyp (Rim. 3:25).
Isa pygamberiň şägirtleriniň öňünde keşbiniň üýtgedilen dagynda biz Musa pygamberi (Ysraýyla kanun beren) we Ylýas pygamberi (halkyň ýüregini kanuna öwüren) Reb Isa Mesihimiziň (kanuny berjaý etmäge gelen) ýanynda görýäris. Ol öz ejirleri we haçdaky utançly ölümi bilen kanunyň gargyşyny göterdi we ýiten günäkärler üçin Hudaýyň rehimdarlygynyň ähli baýlygyny yglan etdi. Ylýas pygamber bu syry öz ömründe gowy düşünen bolmagy mümkin däl, ýöne ol Mesih Isa pygamberiň şöhratynyň nurunda oňa düşünen bolmaly. Biz Keşbiniň üýtgedilen dagynda, ol ýerde Musa pygamber bilen bile peýda bolanlarynda, olaryň ikisiniň hem Isa pygamber bilen gürleşip, Onuň ölümi – Iýerusalimde ýerine ýetirmeli bolan bu dünýäden gidişi barada gürrüň edendigini görýäris (Luka 9:30-31).
Horeb Dagynda Ylýasa Hudaýyň Öz hukuklaryny gorap saklajakdygy we Öz şanyny gorajakdygy aýdyldy. Ylýas galan ýeke-täk sadyk ysraýylly däldi; Hudaýyň merhemetiniň saýlamagyna görä galanlar bardy (seret Rim. 11:1-6). Hudaýyň huzurynda biz Onuň merhemetini bilmegi we Onuň üçin şükür etmegi öwrenýäris. Biz muny kämil görnüşde, ýolda Hudaýyň beren iýmiti bilen güýçlenip, zyýaratymyz tamamlanandan soň, ähli döwürlerde Onuň bilen bolanymyzda ederis.
Gýugo Bouter tarapyndan (uýgunlaşdyrylan)
Indiki aýda bu tapgyryň 16-njy bölümine garaşyň.