Aýratynlyk 3– Iýul/Awgust 2011 –Merhemet we Hakykat Žurnaly
Garyplar: Elmydama Biziň Bilen
“Çünki garyplar elmydama siziň bilen bolar.” Ýahýa 12:8KJV
Hudaýyňmy ýa-da Adamyň Kömek Etmek Plany?
Biziň garyp we netijesiz Britan hökümetiniň kanunçylygy, ejir çekenlere we garyplykdan ejir çekýänlere kömek etmek üçin döredilen, köplenç ýalta, haramzada we jenaýatçy adamlara salgyt töleýjileriň hasabyna ýaşamaga mümkinçilik berýär. Garyplara kömek etmek baradaky kanuny islegimizde, alýan, ýöne özlerine seredýän jemgyýete hiç zat bermeýän adamlaryň sanynyň artmagy meselesini çözüp bilmeýäris. Ilki Hudaýyň Sözüniň prinsiplerini äsgermezlik edip, soňra ret edip, biz “işlemek islemedik iýmesin” (2 Sel. 3:10) diýen paýhasly maslahaty sypdyrýarys.
Eger işsizler üçin iş bolmasa, bu ýalňyş ýaly görünýär. Emma Hudaý bize käbir prinsipleri görkezýär, eger olar häzirki döwürde berjaý edilse, sosial üpjünçilik bilen baglanyşykly ähli meseleleri çözüp biler. Mukaddes Kitapda şeýle diýilýär: “Meýdanyňyzyň gyralaryny doly ormaň, hasylyňyzyň galan böleklerini ýygnaň. Üzüm bagyňyzyň üzümlerini ýygnaň, üzüm bagyňyzyň her bir üzümini ýygnaň; olary garyplar we ýat ýurtlular üçin galdyryň” (Lew. 19:10-11).
Lewiler 19-da ähli adamlara deň hormat bilen garalmalydygy görkezilýär. Garyplara hiç haçan kemsitme bilen, baýlara we güýçlülere bolsa gulçulyk bilen garalmazlyk gerek. Hemmeler Rebbiň we Onuň kanunlarynyň öňünde deň bolup biler, ýöne hemmeler jogapkärçilikde deň däldir, sebäbi bize dürli sowgatlar we dürli derejedäki sowgatlar berilýär. Hudaý bizi olary nädip ulanýandygymyza görä höküm eder. Baý adam özüni garyp goňşusyndan gowy hasaplamazlyk gerek, garyp adam hem öz sowgatlaryny dünýewi ýa-da Kilisede ulanmakda saklanmazlyk gerek. Garyplykda utanç ýok, utanç ony gaçyrmakda adamyň başarnyksyzlygyndadyr. Baýlar üçin hem garyplara iş üpjünçiligini üpjün etmek gerek, şonda ikisi hem her hili peýda görer.
Rutanyň Hekaýasy: Mysal
Ruta kitaby, söýgi we wepalylyk hekaýasy arkaly, bu prinsipleri amalda görkezýär. Ruta, dul galan gaýynenesiniň jogapkärçiligini öz üstüne alyp we girdeji çeşmesi bolmadyk, Lewiler 19:10-11-däki görkezmelere laýyklykda, orakçylardan soň meýdanlarda galan hasyly ýygnamaga gitdi. Hudaý oňa Boazyň ünsi bilen sylag berdi, Boaz ýakyn garyndaşy bolup, Kanuna laýyklykda maşgalasynyň garyplaryna we aýratyn-da dul aýala jogapkärçilik çekmelidi (Kan. 25:5-10). Mukaddes Kitapda aýdylyşy ýaly, Boaz iň ýakyn garyndaş däldi, ýöne ol Rutany öz aýaly edip aldy, ikisi hem bu ylalaşyga laýyk gelmek ýa-da gelmezlik babatda erkin bolupdy. Garyndaş halasgäriň borçlarynda biz bizi Öz Gelinligini etmek üçin Öz Gany bilen töleg tölän hakyky halasgäri görýäris (Efes. 5:25).
Jemläp aýtsak, bu ýerde jogapkärçiligiň üç esasy prinsipi bar. Birinjiden, öz maşgalasyna seretmek giň maşgalanyň jogapkärçiligidir. Ikinjiden, garyplara seretmek baýlaryň jogapkärçiligidir. Üçünjiden, iş gözlemek we teklip edilende ony kabul etmek garyplaryň jogapkärçiligidir.
Ýakup öz hatynda bu prinsipleri tassyklaýar. Eger Boaz Rutanyň pul bermegi teklip eden bolsa, ol ony kemsiden bolardy we ony öz gözünde we beýlekileriň gözünde peselden bolardy. Ol öz pikirine görä öz statusyny ýokary galdyran bolup biler, ýöne bu başga biriniň hasabyna bolardy, bu bolsa Hudaýyň islegine laýyk däldir, Ýakup düşündirýär (Ýakup 2:1-9).
Sosial Üpjünçilik we Iş Üpjünçiligi
Tankytçylar muňa garşy çykyp, Ruta kitabynyň we Musa kitaplaryndaky tabşyryklaryň oba hojalyk jemgyýeti üçin, senagat jemgyýeti üçin däldigini aýdyp bilerler. Kapitalizmiň ýamanlyklary meselesini bir gyra goýup, biz oba jemgyýetleriniň, kiçi bazar şäherleriniň we baýlar bilen garyplaryň arasynda az tapawutly jemgyýetiň ideal dünýäsine seretmelidiris. Pul gazanmak, ýaşaýyş üçin gazanmakdan tapawutlylykda, durmuşyň ähli zady bolan ýerlerde, islendik ulgamyň çökmegine garaşyp bileris. Britan işsizlik kömek pullary, garrylar üçin pensiýalar we milli saglyk hyzmaty köp kemçiliklere eýe, ýöne ilki garyplyk bilen göreşmek üçin çynlakaý synanyşyk edildi. Öň bellenişi ýaly, bu ulgam Hudaýyň görkezmeleri äsgermezlik edilendigi üçin şowsuzlyga uçrady.
Beýleki tarapdan, soňky döwürde Amerikanyň Prezidenti F. D. Ruzweltiň “Täze Ylalaşygynyň” işini peseltmek moda bolsa-da, şol görnükli prezident Beýik Depressiýa döwründe garyplykda we betbagtlykda ýaşaýan müňlerçe işsiz adamlara iş üpjünçiligini esasy syýasat edindi. Onuň meýilnamalary beýleki hökümet başlangyçlarynyň az sanlysynyň ýakynlaşyp bilmedik derejesinde üstünlik gazandy. Mundan başga-da, Täze Ylalaşyk, hatda kapitalistik jemgyýetde-de sosial üpjünçilik ýerine iş üpjünçiligini üpjün etmegiň we şeýlelik bilen garyplara öz-özüňe hormat goýmagyň mümkindigini görkezýär.
Biz Näme Edip Bileris?
Ýöne bu hökümet. Biziň aladamyz şeýle bolmaly: “Reb, maňa näme etmegi isleýärsiň?” (Res. iş. 9:6). Käbirleri eýýäm dükanyň gapylarynda ýatýan öýsüzleri gözleýärler we olara iýmitli nahar eltip berýärler. Beýlekiler olara ýatmak üçin halta berýärler, sebäbi sowuk açlykdan has erbet öldüriji. Ýöne bu ýeterlik däl. Käbirleri okuw, iş we lukmançylyk kömegini berýärler. Ýöne köp kömek pullary bürokratik prosesde süzülip alynýar we hakykatdan-da zerur ýerine ýetmeýär. Hristian guramalary has netijelidir, sebäbi olar Hudaýdan gorkýan we diňe fiziki däl, eýsem şahsyýetiň ruhy zerurlyklary bilen hem gyzyklanýan wepaly meýletinçiler tarapyndan dolandyrylýar.
Näçe az gazansak-da, serişdelerimiziň bir bölegini Rebbiň daşary ýurtlardaky ýa-da öýdäki işine, garyplara, bilimsizlere we hünärsizlere kömek etmek üçin bagyşlap bileris. Hristianlar elmydama kömek, bilim we lukmançylyk üpjünçiligi ýaly bu ugurlarda işjeň boldular. Zerurlyk artdygyça, biziň berýän zatlarymyz hem artmalydyr. Hudaý elmydama üpjün eder. Hristianlaryň, gysga wagtlyk bolsa-da, garyp ýurtlarda mekdepler, keselhanalar we çagalar öýlerini gurmaga kömek etmek üçin gitmeklerini görmek hem ruhlandyryjydyr. Bir ýaş gyz, lukman bolmak üçin okaýan, lukmançylyk mekdebine gaýdyp gelmezden ozal bir ýyl okuwyny goýup, garyp bir ýurtda işledi. Belki, has köp ýaşlar öz energiýalaryny we hünärlerini şu ýollar bilen ulanmak barada pikir ederler. Zerurlyk elmydama üpjünçilikden köpdir.
Iň soňunda, ýerli kilise öz garyplaryna seretmäge gatnaşmalydyr. Ýöne biz muny edende duýgur we paýhasly bolmak barada duýduryş berilýär. “Hakyky dul aýallara hormat goýuň. Ýöne haýsydyr bir dul aýalyň çagalary ýa-da agtyklary bar bolsa, ilki bilen öýde dindarlyk görkezmegi we ene-atalaryna töleg etmegi öwrensinler” (1 Tim. 5:3-4). Maşgala kömegiň ilkinji çyzygydyr, ýöne ýerli kilise hem kömek etmelidir.
Rebbiň garyplara bolan aladasy we adamlaryň özleri üçin hakyky baýlyklary gazanmak baradaky çynlakaý islegi, Onuň baý ýaş hökümdara aýdan sözlerinde görkezilýär. “Ähli zadyňy satyp, garyplara ber, şonda seniň gökde hazynaň bolar; we Meniň yzymdan gel” (Mat. 19:21). Munda çynlakaý duýduryş bar, çünki ahyrsoňy baýlyklary bilen jomart bolmadyk baýlar höküm ediler. Zebur 72-de Hudaýyň garyplary nädip ýatlaýandygy, ýöne baýlary höküm etjekdigi aýdylýar. Merýemiň Rebbe aýdan öwgüli aýdymynda şu sözler bar: “Ol açlary gowy zatlar bilen doldurdy, baýlary bolsa boş goýberdi” (Luka 1:53).
Roger Penney tarapyndan