«Men ýagtylygy döredýärin — we garaňkylygy döredýärin; Men parahatçylygy döredýärin — we ýamanlygy döredýärin! Men, Reb, bularyň hemmesini edýärin!» (Işaýa 45:7)
Bu nähili gynançly dünýä bolardy — eger ol ykbal tarapyndan dolandyrylsa! Onuň garyşyk ýagtylyklary we kölegeleri, şatlyklary we gynançlary — erbet tötänlik ýa-da kör we ýalňyş tötänlik netijesi bolsa! Maňa bolýan her bir aýratyn wakanyň — «Hudaýyň pikiri» — Onuň üýtgewsiz maksadynyň ýerine ýetirilmegi diýip pikir etmek nähili bagtly!
Bu maddy dünýämi? Ol «ýagtylygy döredýän — we garaňkylygy döredýän» — güne we aýa öz möwsümlerini belleýän — deňze öz kararyny berýän — serçäniň ýykylmagyna gözegçilik edýän — meýdandaky liliýany ösdürýän — we çemenlikde gül açýan iň kiçijik güli reňkleýän.
Bu ahlak dünýämi? Ähli wakalar Onuň tarapyndan öňünden kesgitlenendir we öňünden gurnalandyr! «Men parahatçylygy döredýärin — we ýamanlygy döredýärin!» Baýlyk we kynçylyk Onuň bellenenidir. Gadymda Ýunusuň kölege ösümligini taýýarlan Reb, gurduny hem taýýarlady. Ol berýär — we alýar. Ol her bir gözýaşy şekillendirýär. Ol «olary Öz çüýşesine salýar.» Ol olaryň hemmesini bilýär, hemmesini sanýar, hemmesini gymmat saýýar. Olaryň hiç biri çagyrylmadyk — belliksiz düşmeýär.
«Bije gujaga atylýar — ýöne onuň ähli ýerleşdirilişi Rebden.»
Tebigatdaky we ykbaldaky her bir wakanyň üstünde Ol ýazýar, «Men, Reb, bularyň hemmesini edýärin!» Dogry, Onuň pikirleri köplenç syrlydyr, we Onuň ýollary tapylmaýar. Biz käwagt, Onuň ykbaldaky hereketleriniň bulaşyk labirintleriniň arasynda, «Eý Reb, Siziň işleriňiz nähili beýik, we Siziň pikirleriňiz örän çuň!» diýip gygyrmaga mejbur bolýarys. Olaryň doly ösüşine çenli hökümimizi yza süýşürmek biziň borjumyz bolsun.
Biz käbir ägirt uly gurluşyň binýady üçin ýeri ilkinji arassalamakda arhitektoryň ýa-da inženeriň pikirlerini we niýetlerini göz öňüne getirip bilmeýäris. Başlangyç göz diňe şekilsiz galyndylaryň toplumlaryny — bulaşyklygyň haosyny tapyp biler. Ýöne kem-kemden, hepde-de hepde geçdigiçe — biz onuň pikirleriniň tertipli we owadan görnüşlere öwrülýändigini görýäris; we bina ahyrsoňy doly öňümizde duranda, biz ilki syr we bulaşyklyk bolan ähli zadyň — işiň zerur bölegi we paýy bolandygyny görýäris.
Hudaýyň syrly hereketleri barada häzirki wagtda hem şeýle. Köplenç, ýer ýüzündäki binýatlaryň tozy we galyndylarynyň arasynda, Ähli güýçli Arhitektoryň maksatlaryny düşündirmäge biderek synanyşýarys. Ebediligiň gutarnykly gurluşyna seredýänçäk sabyrly garaşalyň.
Eý, bagtly ynam — Hudaýyň «gymmatly pikiri» — durmuşymyzyň dokma maşynynyň Beýik Dizaýneriň elindedigini — biziň barlygymyzyň sapaklaryny birleşdirýän Onuň özüdigini: ýagtylygy — we garaňkylygy, ykrar edilen gowy zady — we açyk ýamanlygy. Ýalňyşlyk bilen «ykbal» diýilýän zynjyr Onuň elindedir. Ol onuň her bir baglanyşykly halkasyny bilýär — Ol her birini Öz demirçilik ojagynda ýasady! Adamyň maksatlary şowsuzlyga uçrady, we hemişe şowsuzlyga uçramaga ukyplydyr — onuň iň ýagty umytlary puja çykyp biler; onuň iň gowy gurnalan meýilnamalary ýerine ýetirilmän galyp biler.
Durmuş köplenç ýykylyp galan umytlaryň retrospektiwasydyr — irki ýagty göwher reňkleri, öýlän çygly duman we çisňek ýagşyna öwrülýär. «Adamyň ýüreginde köp pikirler bar,» (ýerine ýetirilmeýän we miwe bermeýän) «ýöne Rebiň maslahaty — ol durar.»
«Ebedilikden ebedilige Men Hudaýdyryn. Hiç kim Meniň edýän işime garşy çykyp bilmez. Hiç kim Meniň hereketlerimi yzyna gaýtaryp bilmez!»
«Haleluýa! Çünki Rebimiz Hudaý, Ähli güýçli, höküm sürýär!» (Ylham 19:6)
