Dehşet
Hudaýyň Öz halkyny höküm etmegi iň soňky mümkinçiliksiz ýaly görünýärdi. Ýöne pygamber geljek dehşete seredende şeýle duýýardy we ynanmaýardy. Habakkukyň açylyş aýatynda bu onuň «ýüki» hökmünde beýan edilýär, sebäbi ony götermek agyrdy; we ol ýadynda galanda, uly agyrlyk ýaly depressiýa bilen basylypdy.
«Ýa Reb, näçe wagt gygyraýyn, Sen eşitmersiň? Hatda Saňa «zorluk!» diýip gygyraýyn, Sen halas etmersiň» (Habakkuk 1:2 NKJV).
Bu ýakyn geljek üçin bir görnüş bolsa-da, ol heniz doly we gutarnykly ýerine ýetirilmeli däldi. Ýöne biziň döwrümiz üçin hem çynlakaý ulanylyş ýokmy? Biziň üstümizde asylýan hökümlere dehşet bilen seretmeli dälmikäk? Şol gün Ysraýylyň günäleri şu günlerde biziň milletlerimiziň günäleri dälmikäk?
«Çünki talan we zorluk meniň öňümde. Jedel bar, we dawa döreýär. Şonuň üçin Kanun güýçsüz, we adalat hiç haçan öňe gitmeýär» (Habakkuk 1:3-4).
Şäherlerimiziň köçelerinde kanunsyzlyk, söwdada we jemgyýetçilik durmuşynda ýalan we galplyk bar, we goňşy goňşa garşy durýar.
«Şäherde zorluk we jedel gördüm ... haksyzlyk we kynçylyk hem onuň ortasynda. ýok etmek onuň ortasynda; zulum we aldaw onuň köçelerinden aýrylmaýar» (Zebur 55:9-11).
Şeýle diýip, Zeburçy Dawut takmynan 400 ýyl öň aýtdy. Ol Habakkuk ýaly şol bir dehşeti we ýigrenji duýdy.
Hudaýyň Içki Geňeşleri
Zeburçy ýaly, pygamber hem ýüz öwürmäge taýyn duýan bolmaly. Biz hem öz ýoldaşlarymyzyň gaty ýürekli we bilkastdan bilmezligini başdan geçirenimizde, şol bir zady duýmaýarysmy? Ýöne ýüreklerimiz ähli ýalňyş edilen zatlar üçin gygyranda, Hudaý bizi Öz içki geňeşlerine alýar we ähli zat kem-kemden «Onuň (Atanyň) islegini etmäge islegli her bir adama» (Ýahýa 7:17) aýdyň bolýar.
Hudaýyň Sözi planetamyzyň depressiýaly garaňkylygyna yşyk saçýar, we biz Hudaýyň, ahyrsoňy, dolandyryşda durandygyny görýäris. Ol geljegi saklaýar, şonuň üçin biz gorkmaly dälmi? Hatda Habakkukyň ömründe hem Hudaý ynanmak kyn bir zady etmegi meýilleşdirýärdi.
«Haldeýler, ajy we gyssagly millet» (Habakkuk 1:6)
Onuň halkynyň wepasyzlygy üçin höküm guraly hökmünde ýokary galdyryljakdy.
Geliň, bularyň hemmesini hronologiki kontekstine goýalyň. Habakkuk Ysraýyl döwletiniň pese düşmegini görüpdi. Ýöne sekiz ýyl tagtda oturan we bary-ýogy 16 ýaşly ýaş patyşa Ýoşiýa öz reformalaryny meýilleşdirýärdi; Hudaý Öz merhemetinde Öz halkyna toba etmäge we milletiniň we durmuşlarynyň bozuk ýagdaýyny düzetmäge ýene bir mümkinçilik berýärdi. Hatda şol wagtda hem sinikler – we kim sinik bolmazdy – gynançly ýylgyryp, kellesini ýaýkap: «hiç zat bolmaz» diýip biljekdi.
Şeýle-de bolsa, şu gün biz näme boljakdygyny bilmeýäris. Ýöne Hudaýyň Öz meýilnamalary bar, we biz erkinligimiz bar wagtynda hoş habar duýduryşyny ýaýradyp bileris:
«Hiç kimiň işläp bilmejek gijesi gelýär» (Ýahýa 9:4).
Şonuň üçin gyssaglylyk artýar we täzeden janlanan
«Babil, patyşalyklaryň şöhraty, Haldeýleriň buýsanjynyň gözelligi» (Işaýa 13:19)
Şeýtan tarapyndan ylhamlanan, ýöne Hudaý tarapyndan rugsat berlen, bu günäkär ýere elhenç hökümleri getirmek üçin garaşýar.
Günä korrupsiýa ýaly, we korrupsiýa ýaly ol jemgyýetiň ähli gatlaklaryna we şertlerine ýaýraýar. Ahyrsoňy döwletiň esaslary çüýreýär we durnuksyz bolýar, we ähli gurluş ýykylýar. Gorky sowuklygynyň aňymyza süýşmegi tebigydyr. Biziň umyt etmezligimiz tebigydyr, ýöne Hudaý biziň gowşaklygymyzy bilýär we Öz Sözünden bize ruhlandyrma berýär.
Hudaýyň hökümleri köplenç bejeriş häsiýetlidir, ruhlarymyzy arassalaýar, şonuň üçin biz has gowy bir zady arzuw edýäris. Iýerusalimiň we onuň ybadathanasynyň ýok edilmegi Ysraýyl halky üçin bereket ýaly görünmedik bolmagy mümkin, ýöne şeýle boldy. Olaryň ýesirlikde bolmagy olara başga bir garaýyş berdi. Olar has gynançly, ýöne has akylly halk bolup gaýdyp geldiler.
Ylhamyň Yzygiderliligi
Pygamber Habakkukyň tejribesi Zeburçy Asafyňky ýalydyr; ol ýene-de yşyklandyrma alýar.
«Men muny nädip düşünejegimi pikirlenende, bu meniň üçin gaty agyrylydy – tä Hudaýyň mukaddes ýerine girenimçe; soňra men olaryň soňuny düşündim» (Zebur 73:16-17).
Hudaý Habakkuka Öz barlygynyň güýjüni görkezdi, we bu ähli zady dogry perspektiwa goýdy:
«Sen ebedilikden dälmi, Ýa Reb Hudaýym, Mukaddesim? Biz ölmeris ... Sen erbetligi görmäge gözleriň arassasyň, we haksyzlyga seredip bilmersiň» (Habakkuk 1:12-13).
Hudaýyň biziň bilen bolandygyny bilmek ýaly hiç zat bize batyrlyk bermeýär. Ondan soňky Ezekiýel ýaly, ol Hudaýyň oňa beren missiýasyny düşündi we tassyklady,
«Men gözegçiligimde duraryn we özümi diwaryň üstünde goýaryn» (Habakkuk 2:1).
Habakkuk kitabynyň içinde biz öz beýnimize ýanyp, ýatdan çykmajak birnäçe janly habar çykyşlaryny tapýarys. Meýilnama açylýar, we Martin Lýuter ýaly biz ruhlanýarys,
«dogry adam iman bilen ýaşar» (Habakkuk 2:4).
Soňra biz şeýle bir erbet birini tapýarys, ol Hudaýyň hakykatyna ýapyşýan gowşak we kömeksiz adam bilen düýbünden ters gelýär: Ol
«buýsançly adam ... çünki ol öz islegini dowzah ýaly giňeldýär, we ol ölüm ýaly we kanagatlanmaýar, ol özüne ähli milletleri ýygnaýar we özüne ähli halklary üýşürýär» (Habakkuk 2:5).
Haldeýler bilen kontekstual baglanyşyk aýdyň, ýöne bu «buýsançly adam» Nebukadnezar bilen baglanyşykly däl. Soňkusy diňe Şeýtanyň öz regentiniň bütin dünýäde öz gözegçiligini giňeltmäge çalyşýan soňky elhenç basybalyjysynyň bir görnüşidi. Injil taryhyndaky nusgalar özlerini gaýtalaýar, her biri öňküsinden has uly we has erbet bolýar. Bu «buýsançly adam» Aleksandrdan uludyr, Sezardan rehimsizdir we Çingiz Handan zalymdyr – we ol ýakyn wagtda açylar. Ol Ylham 13-däki Haýwandyr.
Umut
Ýöne ol hem ýol bermeli bolar. Ol hem öz hojaýyny ýaly ýere ýapyşmaly bolar, çünki Injil buýurýar
«her bir dyz çöküp ... we her bir dil ykrar etsin, Isa Mesih Rebdir» (Filipililer 2:9-11; Işaýa 45:23).
Garaňkylyk ýapylandan gysga wagt soň, bu haýran galdyryjy gykylyk geler: «Edomdan, Bozradan boýalan eşikler bilen gelýän bu kim, Öz eşiginde şöhratly, Öz güýjüniň ululygynda syýahat edýän bu kim?» Soňra jogap geler. «Men dogrulykda gürleýän, halas etmäge güýçli» (Işaýa 63:1).
Bize bu ýerine ýetirilişiň wagty aýdylmaýar; ony bilmek biziň üçin däl. Biz, ýöne, onuň ynamlylygyna ynamlydyrys, çünki bölüm ajaýyp wada bilen başlaýar:
«Çünki ýene bir az wagt we geljek bolan geler we gijikmez» (Ýewreýler 10:37).
Täze Ähtden bu sitata bir targumdyr (Köne Ähtiň bir paraphrasy), onda asyl nusgasy giňeldilýär we şahsylaşdyrylýar. Pygamberde wada bardy
«ol hökman geler, ol gijikmez» (Habakkuk 2:3).
Biz ony ýer ýüzüne gaýdyp gelende amala aşyrjak Bolany görýäris. Bizi halas eden we durmuşymyzy üýtgeden Ol ýene-de ýer ýüzüni, soňra älemi üýtgetmek we Öz halkyna halaslyk getirmek üçin gaýdyp geler. Hemme zat öz wagtynda we öz dogry tertibinde bolar.
Köp Şaýatlar
Injilde zatlar bize nädip açylýar! Merýem hem bu güni gördi we şeýle diýip şatlandy,
«Meniň ruhum Rebbimi ulaldýar, we ruhum Hudaý Halasgärimde şatlandy» (Luka 1:46-47).
We ol dowam etdi:
«Ol buýsançlylary ýürekleriniň hyýalynda dargatdy. Ol güýçlileri tagtlaryndan düşürdi, we pesleri ýokary galdyrdy. Ol açlary gowy zatlar bilen doldurdy, we baýlary boş goýberdi» (Luka 1:51-53).
«Goý, bütin ýer Onuň öňünde dymsyn» (Habakkuk 2:20).
Pygamber muny eşidende dyzyna çökdi we doga etdi:
«Ýa Reb. Men Seniň sözüňi eşitdim we gorkdum; Ýa Reb, Seniň işiňi janlandyr ... ýyllaryň ortasynda ony belli et. Gazapda merhemeti ýatla» (Habakkuk 3:2).
Bu ýer ýüzüniň çöl bolandygyny we biziň bu ýere degişli däldigimizi bilýän ähli adamlar üçin dogadyr. Ýekşenbe mekdebinde biz: «Bu dünýä meniň öýüm däl, men diňe geçip barýaryn» diýip aýdym aýdýarys. Diňe bu zatlary hakyky düşünenler yzyndan gelýän ajaýyp zatlary gymmatlap bilerler.
Ýokary we Belent Ýer
Bu dünýäniň ýagdaýy näme bolsa-da, milletleriň jedeli näme bolsa-da, biz näçe görsek-de
«dynç alyp bilmeýän biynjalyk deňiz ýaly erbetleri» (Işaýa 57:20),
bizde bu ynam bolup biler: Hudaý Hudaýdyr, we Ol bizi berk we howpsuz saklaýar. Aslynda ondan hem köp, çünki bu durmuşda hem adamlar gorkup, jedelleşip we basybalyjylara we zalymlara baş egýän wagtynda, biz beýle etmeýäris. Keýikler ýaly, aýaklarymyz bizi ýokary ýerlere (Habakkuk 3:19) alyp barýar, ýerde biz asmanyň taze, arassa şemalyny dem alýarys, we Hudaýyň perspektiwasynyň üstünden uruşlara, jedellere, ambisiýalara, ýalanlara, ikiýüzlülige, zorluga, açlyga, kesellere we ölüme seredýäris. Ýagdaý näme bolsa-da, biz asmanyň saz gurallary bilen aýdym aýdýarys, şol ýokary we belent ýerde howpsuz.
