Her ýerdäki mukaddeslere we Mesihe wepaly doganlara: Atamyz Hudaýdan we Rebbimiz Isa Mesihden size merhemet we parahatlyk bolsun (Koloseliler 1:3). Men bu açyk haty size Rebbimiz we Halasgärimiziň adyny Onuň mynasyp söýgi bilen hormatlamak üçin bize berlen artykmaçlygy ýatlatmak üçin ýazýaryn. Biz Atanyň Ogluna, Onuň ölümi we direlişi bilen, Resullaryň Işleri 2:36 (KJV) sitatasyndan beren hormatly adyny belläp bileris:
Goý, hemmeler bilýän bolsunlar, Hudaý siziň haça çeken şol Isany hem Reb, hem Mesih etdi.
Men teklip edýärin, Onuň gymmatly gany bilen halas bolanlygymyz üçin, biz Ony diňe «Isa» diýip atlandyrmazlyga, eýsem Ony «Reb Isa Mesih» diýen doly ady bilen hormatlamaga höweslendirilmelidiris.
Birnäçe ýyl mundan ozal, sekizimiz Mesihiň adynyň nädogry ulanylyşyna üns çekmek üçin bir bildiriş ýerleşdirdik. Biz 1970-nji ýyllaryň bir aýdymynyň açyk aýdymyny ýerleşdirdik:
Çünki Ol diňe bir sögünç sözünden has köp
Diňe bir «Maňa parhy ýok» sözünden has köp
Biz Onuň adyny nädip beýle biperwaý ulanyp bileris?
Ýeke-täk umyt bu bir sözde
«Kim islese gelsin» sözi
Ol diňe bir sögünç sözünden has köp
Ol Hudaýyň gymmatly Ogly!
— Neil Enloe tarapyndan
Göz öňünde tutulmaly sorag
Şükürler bolsun, gaty az imanlylar Onuň adyny sögünç sözi hökmünde ulanardylar, ýöne köpümiziň hiç haçan göz öňünde tutmadyk ilkinji soragymyz şeýle bolar: «Biz oňa birneme biperwaý çemeleşýärismi?»
Hristian däl adamyň bu tabşyryga üns bermejekdigi garaşylýar:
Sen Reb Hudaýyň adyny ýersiz ýere agzyňa alma (Müsürden Çykyş 20:7 KJV).
Ýöne bu ikinji bir pikiri ýüze çykarýar: Onuň merhemeti bilen halas bolan biz, köplenç – hakykatdanam bilmän – näme edýäris? Bu soraga jogap bermezden ozal, «ýersiz ýere» sözüniň manysyna seretmek möhüm bolup biler. Öz kontekstinde, ol «hakyky gymmaty ýok, boş we gymmatsyz» diýip kesgitlenip bilner (Merriam-Webster sözlügi). Hiç bir hristian Isa2 adyny hakyky gymmaty ýok, boş ýa-da gymmatsyz hasaplap bilmez! Şeýle-de bolsa, biz Onuň adyna bolan hormatly sarpanyň soňky 20 ýylda ep-esli azalandygyny, ony boş ýere ulanýan derejä ýetendigimizi ykrar edip bileris.
«Hudaý» sözüniň ulanylyşy
Biz şu günki ykrar edýän buthanada näme görýäris? Köp söhbetdeşliklerde «Hudaý» sözi, Onuň arkaly biz Ony tanaýan şol Biriniň mübärek adyny diýen ýaly çalşyrdy (Ýahýa 14:6-10). Biz köplenç «Men Hudaýy has gowy tanamak isleýärin,» «Men Hudaýa gulluk etmek isleýärin,» ýa-da «Sen Hudaýy tanaýarmysyň?» ýaly sözleri eşidýäris. Bu sözlere Injil jogabyny göz öňünde tutuň:
- «Men Hudaýy has gowy tanamak isleýärin.» Pawlus aýdýar: «Mundan başga-da, men ähli zadyň ýitgisini hasaplaýaryn, çünki Rebbim Isa Mesihi tanamak» (Filipililer 3:8).
- «Men Hudaýa gulluk etmek isleýärin.» Pawlusyň şol hatyndaky öňki sözleriniň ýerlikliligini göz öňünde tutuň: «Pawlus we Timoteos, Isa Mesihiň gullukçylary» (Filipililer 1.1).
- «Sen Hudaýy tanamak isleýärmiň?» Mukaddes Ýazgylar aýdýar: «Hudaý, köp gezek we dürli ýollar bilen öňki döwürlerde atalara pygamberler arkaly sözlän, bu soňky günlerde bize Ogly arkaly sözledi» (Ýewreýler 1:1-2a).
Bu ýönekeý mysallar, biziň diňe «Hudaý» sözüni ulanmagyň ýerine, Rebbimiz Isa Mesihiň degişli adyny yglan etmelidigimizi görkezýär. Mundan başga-da, biz Onuň gymmatly adyny we atlaryny ulanmagyň bizi Hudaýyň adyny talap edip biljek köp ýalan iman toparlaryndan – ýöne gaty başga many bilen – tapawutlandyrýandygyny bilip bileris!
Biz diňe «Isa» ulananymyzda
Söýgüli mukaddesler, haýyş edýärin, biz Rebbimiziň adyny gaty resmi däl ýagdaýda ulanyp, ony boş ýere ulanýan bolmagymyz mümkin diýen pikiri göz öňünde tutuň! Biz Halasgärimiziň adyny köplenç diňe «Isa» diýip aýdýarysmy? Biz Hudaýyň Ony hem Reb, hem Mesih eden yglan etmesini hormatlamalymy we şonuň üçin Ony Onuň hormatly, Hudaý tarapyndan berlen we degişli ady, «Reb Isa Mesih» bilen atlandyrmalymy?
Biz muny etmegi ýatdan çykarmagymyzyň ýönekeý sebäbi, Isa adynyň Injillerde takmynan 600 gezek ulanylmagydyr. Biz awtomatiki usulda şol tanyşlyga we şahsyýete öwrenişýäris. Ýöne kontekstiň ýakyndan derňewi köplenç ünsden düşürilýän bir zady açýar. Matta, Markus, Luka we Ýahýa terjimehallary ýazan ynsan elleri bolup bilse-de, Hudaýyň mukaddes adamlary Mukaddes Ruh tarapyndan görkezilen ýaly sözlediler (2 Petrus 1:21)! Mukaddes Ýazgylaryň awtory hökmünde, Hudaýlykda deň derejeli Şahs bolan Mukaddes Ruh, Isanyň tanyş adyny ulanmaga içki haky bar.
Beýleki tarapdan, Injillerde Isa Mesihi diňe Onuň halas ediji ady «Isa» diýip atlandyrýan adamy tapmak seýrekdir, bu diňe «Halasgär» diýmekdir. Köp adamlar Ony «Reb» diýip atlandyrdylar, käwagt Onuň köp atlarynyň başga biri bilen we hatda imperatiwde, «Reb, Reb.» Biz Ony atlandyrmagyň degişli ýollary barada bu birnäçe (köp sanly) mysallar bilen düşünjeler gazanmagy dowam etdirip bileris:
- Petrus aýtdy:
Sen Mesih, diri Hudaýyň Ogly (Matta 16:16).
- Iki fiziki kör (ruhy taýdan akylly) adam gygyrdy:
Eý Reb, Dawudyň Ogly (Matta 20:30),
we soňra Ony diňe «Reb» diýip atlandyrdy (Matta 20:33). - Markusda, Reb Isa Kämil Hyzmatkär hökmünde suratlandyrylýan ýerde, jynlar Ony degişli ýagdaýda
Hudaýyň Mukaddes Ogly (Markus 1:24) diýip suratlandyrýarlar.
- Belli bir hökümdar Ony atlandyrdy:
Gowy Mugallym (Luka 18:18).
- Biz Tomasyň Öz Halypasynyň ölümden direlendigini ykrar edende aýdan owadan yglan etmesini hiç haçan ýatdan çykarmalydyrys. Ol «Isa, bu sen!» diýmedi, ýöne ol aýtdy:
Rebbim we Hudaýym (Ýahýa 20:28).
Ony ýaradyjy, mugallym, gudrat işläp görkeziji we başga-da köp şöhratlarynyň birnäçesinde ykrar edip, Injillerdäki adamlaryň köpüsiniň Ony berlen ady «Isa» (Matta 1:21) bilen däl-de, «Reb» diýip atlandyrmagy geň däldir.
Mundan başga-da, biz Resullaryň Işleri we Hatlardaky Mesihiň yzyna eýerijileriniň taryhyny derňänimizde, Reb Isanyň hormatly atlary we lakamlary «ýaşaýan, we ölen; ... [we] ebedi diri» (Ylham 1:18) diýip sözlemek üçin esasy serişde bolýar. Bu Ogly hormatlady we Atamyz Hudaýyň islegini ýerine ýetirdi, Ol Rebbimiziň Luka 20:13-däki mysalynda şeýle pikirlendi: «Men söýgüli oglumy ibererin: belki olar ony hormatlarlar.»
Ýöne «Isa» Onuň ýer ýüzündäki ady dälmi?
Biz «Isa» adynyň Onuň ynsan bolup doglan wagtynda berlen atdygyny bilýäris. Käbirimiz, şonuň üçin, ony Onuň şahsy, ýer ýüzündäki şahsyýeti hökmünde ulanyp biljekdigimizi pikir edip bileris. Eger biz 2000 ýyl mundan ozal, Ol bu ýer ýüzünde ýörän döwründe ýaşan bolsak, bu ony ulanmak üçin makul pikir bolup bilerdi. Ýöne Ol şondan bäri ölümden direldi, şöhratlandyryldy we Beýikligiň sag elinde oturýar (Ýewreýler 1:3)!
Ýer ýüzündäki liderler barada ýönekeý bir hakykaty göz öňünde tutalyň. Döwlet baştutanlary ýokary wezipä çykmazdan ozal öz atlary bilen – «Stiwen» (Kanada), «Gudlak» (Nigeriýa) we «Barak» (ABŞ), we belki lakamlar bilen atlandyrylan bolup bilerler. Ýöne indi olar öz ýurtlarynyň premýer-ministrleri ýa-da prezidentleri bolanlary üçin, olary şeýle atlandyrmak dogry däldir. Gyzykly ýeri, bu adamlar ähli hökümetleri belleýän Biriniň elindäki diňe bir pyýadalar (Rimliler 13:1). Biz Oňa Onuň derejesine laýyk gelýän atlaryň hormatyny bermegimiz iň dogry bolar.
Meniň ýüzlenişim
Men sizden Ony «Reb Isa,» «Reb Isa Mesih,» ýa-da has gowusy «Rebbim Isa Mesih!» diýip sözlemegi çyn ýürekden göz öňünde tutmagyňyzy soraýaryn. Bu hiç haçan «boş,» «ýersiz ýere» ýa-da «biperwaý» däldir. Bu biziň, imanlylar hökmünde, indi eýe bolan artykmaçlygymyz we öz üstümize almalydygymyz jogapkärçilikdir. Muny etmek bilen, biz Öz Rebbimiziň durmuşymyzda hökümdarlygyny yglan edýäris, şol bir wagtda daş-töweregimizdäki dünýä şaýatlyk edýäris. Bu Onuň beýikliginiň hakykatyny, Hudaý Ataň şöhraty üçin, Isa Mesihiň Rebdigini boýun etmäge we ykrar etmäge mejbur boljak ähli adamlara aňladýar (Filipililer 2:11).
Goý
Rebbimiz Isa Mesihiň merhemeti hemmäňiz bilen bolsun. Amin (Filipililer 4:23).
SOŇKY BELLIKLER
- Aýdymyň sözleri (awtoryň rugsat bermegi bilen ulanylan) we sazy More Than Just A Swear Word saýtynda tapylyp bilner.
- KJV-de, Onuň adynyň ilkinji agzalmasy ISA-dyr (Matta 1:21, 25 we Luka 1:31; 2:21-de uly harplar bilen ýazylan). Markus «Isa Mesih, Hudaýyň Ogly» bilen başlaýar, we Ýahýa adynyň ilkinji agzalmasynda Ony «Isa Mesih» diýip belleýär.
Hank Blok tarapyndan
