Rebbimiz Isa Mesihimizi nahili atlandyrmaly?
Rebbimiz Isanyň ady her bir imanly üçin gymmatlydyr. Emma käbirleri Rebbimiz Isany diňe Yeshua ýaly transliterasiýa edilen Ýewreý ady bilen atlandyrmalydygyny öwredýärler. Bu soraglar bilen iş salyşylanda, olary Mukaddes Ýazgylar alymlarynyň arasyndaky ylmy jedel hökmünde garamak ýykgynçylygy bar. Emma bu meselä ýokardan berlen akyldarlyk bilen, her bir ýönekeý imanly üçin çemeleşmek örän möhümdir.
Terjime we Transliterasiýa
Mukaddes Ýazgylaryň maksady açmakdyr
“Hudaýyň pikirlerini, adama bolan ähli ýollaryny we Mesih barada, şeýle hem adam barada Onuň kesgitli maksadyny” (JND Terjimesine Giriş, 1881). Bu diňe Ruhany düşünjä we terjime ussatlarynyň ulanmagy üçin Mukaddes Ruh tarapyndan saklanan iň takyk golýazmalardan terjime etmek arkaly amala aşyrylyp bilner. J.N. Darby we William Kelly ýaly adamlar şeýle işi ýerine ýetirmek üçin zerur hünärleri birleşdirýärler. Olaryň terjimeleri asyl dillerden sözleriň manysyny Iňlis dilinde berýär. Transliterasiýa bolsa, bir dilden başga dile sözüň aýdylyşyny geçirýär we muny ne jenap Darby, ne-de jenap Kelly etdi.
Atlar we Titullar Tapawutlandyrmak
Atlar
Atlar we titullar arasynda tapawutlandyrmak hem peýdalydyr. At adamyň häsiýetini ýa-da ajaýyplygyny suratlandyrýar. Käbir mysallar: “Onuň adyny Isa diýip atlandyr, çünki Ol Öz halkyny halas eder” (Matta 1:21); “Onuň adyny Isa diýip atlandyr. Ol beýik bolar” (Luka 1:31–32); “Onuň ady Hudaýyň Sözüdir” (Ylham 19:13).
Elbetde, Isa adynyň Ýeşua (Ýehowa Halasdyr) bilen bir manyny berýändigi dogrydyr. Iki at hem Iňlis dilinde berilýär we bir manyny aňladýar. Emma şahsyýetleriň häsiýeti düýbünden başgadyr. Isa Rebbimize doglanda berlen atdyr (Grekçe Iesous); Täze Testament ýazgylary Hudaýyň Mukaddes Ruhyň ýolbaşçylygynda ulanan adamlar tarapyndan Grek dilinde ýazyldy. Bu at adam bolan Hudaýy, aýaldan doglan, adamlaryň keşbinde ýasalan we teni we gany (günäden başga) paýlaşan Hudaýy suratlandyrýar — adamyň halas bolmagy üçin haçda işi amala aşyran Gussaly Adam.
Emma Täze Testamentdaky ISA Köne Testamentdaky Ýeşuadan düýbünden başga häsiýete eýedir we şonuň üçin Ony tapawutlandyrmak we bellemek üçin özboluşly at talap edýär. Ol direlişde Hudaýyň sag elinde ýokary göterildi we şöhrat we hormat bilen täçlendi. Çünki Ýeşuanyň ady Ýehowa halas edijidir diýmegi aňladýar, emma Isa Ýehowa, ady we häsiýeti boýunça Halas edijidir.
Titulllar
Titul bolsa, adamyň bellenen ýa-da ýerine ýetirýän roluny ýa-da wezipesini suratlandyrýar. Mysal üçin, “Hudaý ony, siz haça çeken Isany [at], hem Reb, hem Mesih [titullar] etdi” (Resullaryň Işleri 2:56). “We ony ähli zatlaryň üstünden ýygnaga baş [titul] etdi” (Efesliler 1:32).
Ýahýanyň hoş habaryndan ýazyjynyň hoş habaryny ýazmagynyň maksadynyň “Isanyň Mesih, Hudaýyň Oglydygyna iman etmegiňiz üçin, we iman edip Onuň adynda ýaşaýşyňyz bolmagy üçin” (Ýahýa 20:31) düşündirmelidigimiz aýdyňdyr.
Şeýle hem, Mesih (Grekçe) ýa-da Maşiah (Ýewreýçe) tituly iki dilde hem bir manyny berýär: “Hudaýyň mesh edilenidir.” Maşiah tituly Mukaddes Ýazgylarda diňe dört gezek, Köne Testamentda iki gezek we Ýahýanyň Hoş Habarynda iki gezek duş gelýär. Maşiah Ýewreýleriň kabul etmegi üçin hödürlendi, ýöne ret edildi. Mesih her bir adam üçin ölümi çekenden soň, ölümden direldi we Hudaýyň sag elinde şöhratlandyryldy (Resullaryň Işleri 2:56) — elbetde, ýer ýüzündäki Maşiah däl, eýsem Hudaýyň Mesihidir. Ol asmandan ikinji adamdyr, ol ölüme girip we ähli duşmanlary ýeňip, ölülerden direldi we asmana gaýdyp geldi. Ol henizem şol bir Şahsyýetdir, ýöne titula goşmaça bir tarap bilen, çünki ol Hudaýyň mesh edilenidir “Mesihde ähli zatlary, asmandaky zatlary we ýer ýüzündäki zatlary birleşdirmek üçin” (Efesliler 1:11).
Biziň "Mesihde" Gatnaşygymyz
Imanlylar hökmünde biz “Mesihde” ýaşaýarys, ýer ýüzünde diri bolsak-da ýa-da gabyrda ýatsak-da, “şeýle hem Mesihde ähli adamlar direler” (1 Korinfliler 15:22). Onuň bedeni bolan Ybadathana hökmünde, biz Oňa birleşdirildik we Ol bedeniň başydyr, ol “Mesihdendir” we biz iýmitlenýäris we “Hudaýyň ösüşi bilen ösýäris” (Koloseliler 2:17,19).
Iň Süýji At
Bu meseläniň esasy tarapy, ONYň kimdiginiň esasy beýanydyr — biz Hudaý bilen täze gatnaşykdadyrys, ýer ýüzündäki däl, eýsem asmandaky, we asmandan ikinji adam ISA diýlip atlandyryldy. Terjime we transliterasiýa barada jedel etmek adamyň akyldarlygyny ulanmakdyr, emma biz Ony tanamak üçin ýokardan akyldarlyk berildi. Ýönekeý bir Hristian hökmünde, “Men Isanyň adyny söýýärin, ýer ýüzündäki iň süýji at,” Asmandaky iň şöhratly at, we ýakyn geljekde meni Atasynyň öýüne (we meniňkime!) alyp gitjek we ebedilik “şu şol Isa” boljak Şahs.
Ähli salgylar J.N. Darby tarapyndan “Täze Terjime” (1889 neşiri) eserinden alnandyr.
