ÝAHÝANYŇ ÜÇÜNJI HATYNA SERETMEK Hudaýyň halkyna täsir etmek
Ýyllar öň men ilkinji hristian buthanalarynyň diýen ýaly kämil bolandygyny we ýyllar geçdigiçe olaryň has-da bozulandygyny pikir edýärdim. Hakykatdan-da, pese gaçyşlyk boldy. 312-nji ýylda Konstantinanyň ýeňşi bilen başlanan Buthana bilen döwletiň arasyndaky ýakyn baglanyşyk Hristiançylygy has hormatly, baý we syýasy taýdan güýçli etdi, ýöne onuň hakyky hristian häsiýetini kompromisläpdi. Buthana geňeşleriniň yzygiderliligi bid'atçylyga garşy göreşi tassyklaýar.
Ýöne ilkinji hristian buthanalarynda hem çynlakaý meseleler bardy. Resullaryň Işleri kitaby we resullaryň hatlaryndaky düzediş elementleri bu buthanalaryň hem kyn pursatlary başdan geçirendigini görkezýär; olaryň hem çylşyrymly dogan-uýalary, gyzgyn doktrinal jedelleri, bölüjileri, süzülip giren imansyzlary we ruhdan düşen gaçgaklary bardy.
Irki ýerli buthanalar hökman ideal däldi! Aslynda, hristian buthanasy ýykylan dünýäde işlemäge, ösmäge we gülläp ösmäge niýetlenendir! Öz gysga üçünji hatynda, resul Ýahýa ýerli buthanasynda lapykeç we agyryly döwürleri başdan geçirýän ýakyn dosty «söýgüli Gaýusy» ruhlandyrmaga çalyşýar.
Bu hatda üç adam ady bilen agzalýar: Gaýus, Diotrefes we Demetrius. Bu üç adamyň garaýşy olaryň töweregindäkilere täsir etdi. Olaryň özüni alyp barşy Hudaýyň sözüniň ýaýramagyna we imandaşlaryň abadançylygyna gowy ýa-da erbet täsir etdi.
Siziň beýlekilere nähili täsiriňiz bar? Siziň mysalyňyz Hristiançylygyň dünýewi ýa-da dindar görnüşini höweslendirýärmi? Sizi ýerli buthanaňyzda nähili kabul edýärler? Siz kyn adam, kynçylyk dörediji, ruhlandyryjy, mesele çözüji hökmünde görülýärmi? Siz diňe alýanmy ýa-da berýän hemmi? Siziň teswirleriňiz Rebbe hyzmat edýänleri güýçlendirýärmi ýa-da ruhdan düşürýärmi? Biziň garaýşymyz we özümizi alyp barşymyz imandaşlarymyzyň durmuşyna täsir edýär.
GAÝUS – jomart kömekçi Hudaýyň halkyny ruhlandyrýar (3 Ýahýa 1-8)
Bu hatdan daşary, Gaýus barada başga dört salgylanma tapýarys. Biz Pawlusyň Gaýusy suwa çümdürendigini (1 Korinfliler 1:14), Gaýusyň Pawlusyň syýahatdaşlarynyň biridigini (Resullaryň Işleri 19:29; 20:4) bilýäris we jomart Gaýus barada okaýarys, «onuň myhmansöýerliginden men we bütin buthana lezzet alýarys» (Rimliler 16:23 NIV). Gaýus baradaky bu salgylanmalar şol bir adamy suratlandyryp biler, ýöne Gaýus umumy at bolany üçin, bu beýle bolmazlygy mümkin. Ýöne Ýahýanyň üçünji haty bu aýratyn Gaýus barada käbir gyzykly zatlary aýdýar.
• Onuň jany gülläp ösdi:
«Söýgüli dostum, men seniň sagdyn bolmagyňy we ähli zadyň gowy gitmegini dileýärin, seniň janyň gowy bolşy ýaly» (2). Ýahýa Gaýusyň edýän gowy işleri we hakykaty ynanmagy baradaky habarlary diňläpdi (3-6). Ýahýa üçin bu Gaýusyň janynyň gowy ýagdaýdadygynyň subutnamasydy. Onuň fiziki saglygy bolsa alada döredýärdi we Ýahýa bu barada doga edýändigini aýtdy. 2-nji aýat keseliň hemişe günäniň ýa-da imanyň ýoklugynyň netijesidigini öwredýänleri düzetmelidir. Gaýusda biz ruhy ýagdaýy gowy, ýöne fiziki ýagdaýy gowy bolmadyk adamy görýäris.
• Ol hakykatda ýöräpdi:
«Käbir doganlaryň gelip, seniň hakykaty ynanmagyň we hakykatda ýöremegiň barada aýdanlary maňa uly şatlyk berdi» (3-4). Hakykaty amala aşyrmak üçin ilki ony bilmeli. Täze dogluşyň subutnamasy Mukaddes Kitap bilimi däl, ýaşaýyş. Bu ýöriş biz öz ýanýoldaşymyza nähili garaýandygymyz, maliýe işlerimizi nähili dolandyrýandygymyz, boş wagtymyzda näme edýändigimiz, beýleki adamlar barada nähili gürleýändigimiz we ş.m. bilen aýdyň görünýär.
• Ol doganlaryna hyzmat etdi:
«Söýgüli dostum, sen doganlar üçin edýän işleriňde ynamlysyň, hatda olar saňa nätanyş bolsalar-da. Olar buthana seniň söýgiň barada aýtdylar» (5-6). Bu hatda Gaýusyň wagyzçy, mugallym ýa-da zehinli sazanda bolandygyny görkezýän hiç hili subutnama ýokdy. Şonda-da ol Hudaýyň halkyny ruhlandyrdy. Biz onuň beýlekilere hyzmat etmekde jomart bolandygyny görýäris. Ol öz öýüni imandaşlara açdy, syýahat edýän ministrleriň we ewanjelistleriň zerurlyklaryny üpjün etdi. Ol «olar bilen hakykat üçin bile işledi» (8).
Mukaddesler özlerinde bolmadyk sowgady ulanmakda tutanýerli bolanda, Mesihiň işine uly zyýan ýetirilýär. Elbetde, biz hyzmatyň täze ugurlaryny synap görmelidigimiz we her bir sowgadyň ösmegi zerurdygy hakykat, ýöne Mesihiň Bedeni her birimiz özümize berlen sowgat bilen gowy we ynamly işlänimizde iň gowy işleýär. Gaýus jomart adam bolsa-da, Ýahýa ony «ynamly» (5) diýip atlandyrmagy makul bilýär. Ol Hudaýa ynamlydy, özüniň diňe maddy emläginiň dolandyryjysydygyny ykrar edýärdi. Ol Hudaýyň hyzmatkärlerine, mugallymlaryna we ewanjelistlerine hem ynamlydy, bilýärdi ki, «Reb hoş habary wagyz edýänleriň hoş habardan ýaşamagyny buýurdy» (1 Korinfliler 9:14).
DIOTREFES – öz-özüni söýýän imanly Hudaýyň halkyny polýarizasiýa edýär (9-10)
Biz Diotrefesi Mukaddes Ýazgylaryň başga ýerinde tapmaýarys. Bu gowy zat! Hristian ýygnaklary Diotrefesiň garaýyşlary bolan dogan ýa-da uýa bolanda ejir çekýärler. Bu adam barada bilýän ähli zadymyz 9-10-njy aýatlarda bar we olar gaty gynançly okalýar. Belki, Diotrefes Mukaddes Ýazgylary bilýärdi. Belki, ol gowy mugallymdy. Ol hökman biperwaý ýa-da ýalta däldi, sebäbi ol öz ýerli buthanasynyň işlerine çynlakaý çemeleşýärdi. Ýöne onuň ýüreginde çynlakaý mesele bardy: ol «birinji bolmagy halaýar» (9).
Siz käwagt özüňizi beýleki dogan-uýalaryňyzdan birneme möhümräk hasaplaýarsyňyzmy, siziň teklipleriňiz ýa-da Mukaddes Ýazgylaryň düşündirişleri ähli adamlara mejbury edilmelidir öýdýärsiňizmi? Diotrefes görnüşli adamyň teologiýasy konserwatiw ýa-da liberal bolup biler. Şeýle adamlar öz özüni alyp barşyny goramak üçin Mukaddes Kitaby ulanýan bolsalar-da, olaryň meselesi ýüreklerinde ýatyr. Birinji bolmagy halaýanlar, taslamany ýa-da çäräni dolandyrmasalar, beýlekileriň sowgatlaryndan we hyzmatyndan lezzet almakda kynçylyk çekýärler. Olar beýlekileriň hyzmatyny öz pozisiýalaryna howp, bereket däl-de bäsdeşlik hökmünde kabul edýärler.
Karar kabul etmekde, Diotrefes ýaly adamlar Hudaýyň işine nähili täsir edýändigini däl-de, maňa nähili täsir edýändigini soraýarlar. Alada perdesiniň astynda, Diotrefes ýaly adamlar imandaş hristianlar barada ýamanlyk bilen gybat edýärler. Olar käbirleri bilen gatnaşykdan ýüz öwrüp, ylalaşmaýanlary gatnaşykdan çykarmak bilen gorkuzyp, eksklýuziw kiçijik torlary öňe sürýärler (10).
Siz öz dogan-uýalaryňyz bilen nähili gatnaşýarsyňyz? Siz ýalňyş öwretmegi ýa-da haýyr-sahawatly däl özüni alyp barşy güman edeniňizde, degişli adam bilen ýa-da başgalar bilen şol adam barada gürleşýärsiňizmi? Siz ýalňyş bolmagyňyzy ýa-da şol aýatlara seretmegiň başga dogry ýollarynyň bolmagyny kabul edip bilýärsiňizmi? Ýadyňyzda saklaň, hakykaty saklaýan bolsaňyz-da, öz teniňiziň özüni görkezmegine ýol berseňiz, ýalňyşlykda ýöräp bilersiňiz. Ýahýa Çümdüriji ýaly, biz hem özümize ýatlatmaly: «Ol ulalmalydyr; men kiçelmelidim» (Ýahýa 3:30).
DEMETRIUS – gowy mysal Hudaýyň halkyny ruhlandyrýar (11-14)
Biz Efesde ýaşan Demetrius barada okaýarys. Ol kümüşçi bolup, «Artemis (grek hudaýy) kümüş ybadathanalary ussalar üçin az iş getirmeýärdi.» Aslynda, ol ussalar birleşiginiň prezidenti ýalydy (Resullaryň Işleri 19:24,38). Bu Demetrius hristian bolup, häzir Ýahýanyň hatyny Gaýusa getirýän bolup bilermi? Eger bu Demetrius, döredijilikli-işewür-lider, Diotrefesiň «höküm süren» ýygnagynyň bir bölegi bolan bolsa, ol gaty kynçylyk çekmeli bolardy!
Belki, Ýahýa bu hatda Demetriusy goldady, sebäbi ol Diotrefes tarapyndan abraýdan düşürilýän başga bir gowy adamdy. Bular gyzykly mümkinçilikler, ýöne olar diňe çaklamalar bolup galýar. Bu adam baradaky faktlar bir aýatda bar we nähili ajaýyp beýan: «Demetrius barada ähli adamlar gowy gürleýärler – hatda hakykatyň özi hem. Biz hem ol barada gowy gürleýäris we siz biziň şaýatlygymyzyň dogrudygyny bilýärsiňiz» (12).
Demetriusyň ýaşaýyş ýoly beýlekiler üçin gowy nusga boldy. Diňe beýlekiler oňa haýran galyp, ol barada gowy gürlemediler, eýsem onuň özüni alyp barşy hakykat bilen ylalaşykdady. Käwagt, käbir ýagdaýlarda, biz adamlar bilen ylalaşykda bolmak bilen Hudaýyň açan hakykaty bilen ylalaşykda hereket etmegiň arasynda saýlamaga çagyrylyp bileris. Ýöne adatça, Rebbe we Onuň halkyna hyzmat etmäge bagyşlanan durmuş Onuň halky üçin ylham bolýar.
Elbetde, biziň maksadymyz Isany görmek we Oňa eýermek. Ýöne ýolda biz beýlekileriň, henizem ýaşaýanlaryň we bizden öň gidenleriň dindar mysallaryndan hem peýdalanyp bileris. Olar kämil bolmazlar, ýöne Hudaý olaryň bagyşlanan durmuşlaryny bizi öz-özümizi söýýän dini durmuşymyzdan çykarmak üçin ulanyp biler. Olaryň mysaly bizi imanyň indiki ädimini ädimlemäge ruhlandyryp biler.
Mysallar barada pikir edeniňizde, siz beýlekilere nähili mysal berýändigiňizi göz öňüne getirdiňizmi? Eger ähli adamlar siz ýaly Mukaddes Kitapda görkezilen, ruhy, Isany söýýän we höwesli bolsa, siziň ýerli buthanaňyz nähili görnüşde bolardy? Reb biziň hristian durmuşymyzy beýlekileri ruhlandyrýan ýagdaýda ýaşamaga kömek etsin.
Netije
Biz Gaýusyň, Diotrefesiň we Demetriusyň durmuşlarynyň olary tanaýanlara, duşanlara we olaryň barada eşidenlere täsir edendigini gördük. Siziň we meniň hem beýlekilere täsirimiz bar. Siz beýlekileri ruhlandyrmaga, goldamaga we hyzmat etmäge çalyşýarsyňyzmy? Hudaýyň Sözü siziň barada gowy ýa-da erbet gürleýärmi? Siziň durmuşyňyz beýlekileri haýsy ugurda ruhlandyrýar? Resul Pawlus ýazdy: «Doganlar, meniň mysalyma eýermegiňizde beýlekiler bilen birleşiň we size beren nusgamyza laýyk ýaşaýanlara üns beriň» (Filipililer 3:17). Siz şu gün we ertir nähili mysal bolarsyňyz? Reb bize Gaýus we Demetrius ýaly bolmak üçin merhemet bersin.
