Keramatly adamlar koplenc dini suratlarda we reňkli aýnalarda şekillendirilýär. Olary tanamak üçin kellesiniň daşynda yşyk halkalary ulanylýar. Olara gudratlar degişli edilýär. Hatda käbir adamlar olara doga edýärler.
Adamlar hemişe gahrymanlara sežde etmäge mynasyp bolupdyrlar. Gadymy döwürlerde we häzirki wagtda gahrymanlara hormat goýmak we hatda olara sežde etmek adaty zatdy. Atletler koplenc bu sežde etmegiň obýektleri bolýarlar. Ýaş iňlis atletleri Angliyanyň futbol ýyldyzy Dewid Bekham ýaly bolmak isleýärler. Olar oňa sežde edýärler.
Dünýä boýunça millionlarça adam üçin Muhammet we Budda öz dinleriniň däp-dessurlaryna görä keramatly adamlar hökmünde görülýär. Olarda adamdan üstünlik aurasy bar. Adamlar tebigy taýdan dindardyrlar. Gunä sebäpli hakyky Hudaýdan daşlaşanlygymyz üçin, biz görýän zatlarymyza hormat goýmaga ymtylýarys.
“Keramatly adam” näme aňladýar?
Iňlis ýazyjysy Jon Blançard adamlaryň “Men keramatly adam” diýmekligi nädogry ýa-da öwünjeňlik hasaplaýandygyny belläp geçdi. Ol öz kitabynda, Dünýäde Hristian näme? (Evangelical Press, 1996) şeýle ýazdy: “Asyrlar boýy nädogry ulanylmagy netijesinde ýüze çykan bilinmeýän duýgy, keramatly adamyň aýratyn gowy hristian, mukaddes ýaşaýyşda hormatly uçurym, ruhy super ýyldyzdygydyr.”
Meseleleri has-da erbetleşdirmek üçin, “keramatly adam” sözüni gündelik durmuşa düşürýän umumy ulanylyş bar: “Meniň ejem keramatly adamdy.” Şeýle ulanylanda, bu söz öz hakyky manysyny ýitirýär we gowy adam üçin başga bir söz bolýar. Şeýle nädogry görünýän sözüň takyk kesgitlemesini nädip tapyp bileris?
Hristian üçin jogap, iň ýokary ygtyýarlygyň Hudaýdygy bolmaly. Keramatlylyk meselesinde däp-dessurlar näme diýse-de, diňe Hudaý Hakykatdyr, “ýalan sözläp bilmeýän” (Ýahýa 14:6; 1 Ýahýa 5:20; Ýewreýler 6:18 KJV). Isa “Seniň Sözüň Hakykatdyr” (Ýahýa 17:17) diýende, Ol Hudaýyň Mukaddes Kitapda adam dilinde bize habar berendigini tassyklady. We keramatlylyk meselesindäki bulaşyklygy aradan aýyrmak üçin oňa ýüzlenmeli. Resullaryň Işleri 17:11 bize Bereýalylaryň “bu zatlaryň şeýledigini görmek üçin Mukaddes Ýazgylary gözlänleri üçin has asyllydygyny” aýdýar. Biz hem şony etmeli.
Täze Ähtde adatça “keramatly adam” ýa-da “mukaddes” diýlip terjime edilýän söz hagios, bu “aýratyn goýlan” diýmegi aňladýar. Pawlus nirede bolsa-da hristianlara “keramatly adamlar” diýip ýüzlenýärdi. Rim hristianlary “Hudaýyň söýgüli, keramatly adamlar diýlip atlandyrylanlar” (Rimliler 1:7). We Korinfdäki ybadathana ýazan hatyny şeýle başlady: “Mesihde mukaddes edilenlere” (1 Korinfliler 1:2). Ol şeýle hem Filippi we Kolose ybadathanalaryna ýüzlendi. Petrus öz ilkinji hatyny “Hudaýyň öňünden bilmegine görä saýlananlara ... Ruhyň mukaddes etmegi arkaly” (1 Petrus 1:2) diýip ýüzlendi. Ýuda hem öz hatyny “Hudaý tarapyndan mukaddes edilenlere” (Ýuda 1) diýip ýüzlendi. “Mukaddes edilen” “keramatly adam” üçin işlikdir.
Adam nädip keramatly adam bolýar?
Bu salgylanmalar keramatly adamlaryň ruhy super gahrymanlar däl-de, Isa Mesihiň gymmatly gany bilen halas edilen we mukaddes edilen adaty erkekler we aýallar bolandygyny açyk görkezýär. Pawlus muny gündelik durmuşynda “keramatly adamlar” bolmadyk Korinflilere açyk düşündirdi. Olaryň agzybirliginiň ýoklugyny we tertipsizligini ýazgarandan soň, şeýle ýazdy: “Ne ogrylar, ne açgözler, ne serhoşlar, ne sögünçiler, ne-de zorlukçylar Hudaýyň Patyşalygyny miras almazlar. We sizden käbirleri şeýle bolupdyňyz: ýöne siz ýuwuldyňyz, ýöne siz mukaddes edildiňiz, ýöne siz Reb Isa Mesihiň ady bilen we Hudaýymyzyň Ruhy bilen aklanyldyňyz” (1 Korinfliler 6:10-11).
Biz halas edilende, derrew mukaddes edildi, sebäbi “ölümden ýaşaýşa geçip” (Ýahýa 5:24), Hudaý üçin “aýratyn goýuldyk”. Şol pursatda biz “garaňkylygyň güýjünden” “Onuň söýgüli Oglunyň patyşalygyna” (Koloseliler 1:13) geçirildi. “Aýratyn goýulmak” bizi “keramatly adamlar” edýär.
Biz Adamdan miras galan bedenlerde ýaşaýarkak, biziň ýagdaýymyz koplenc mukaddes we mukaddes däl zatlaryň garyndysy bolýar, we biziň amallarymyz Mesihiň halas ediş işi bilen gelen ýagdaýymyza hemişe mynasyp bolmaýar. Ýöne biz mukaddesligi öwrenip we amala aşyryp bileris, sebäbi mukaddeslik Ruhy bize “çagyrylan hünärimize mynasyp ýöremegi” (Efesliler 4:1) öwredýär.
Muny iki söz bilen jemläp bolar: “ýagdaý” we “amal”. Biziň ýagdaýymyz mukaddes edilen we göklerde oturan (Efesliler 2:6) bolsa-da, amal boýunça biz henizem ýerde ýöreýäris. Pawlus muny Koloselilere düşündirdi we olary “ýokardaky zatlary gözlemäge, Mesih Hudaýyň sag elinde oturýan ýerde. Pikiriňizi ýokardaky zatlara goýuň, ýerdäki zatlara däl” (Koloseliler 3:1-2) diýip ündedi.
Bir wagtlar günäkär bolanlar indi Rebbiň işi bilen mukaddes edildi. Biz ahlak/ruhy super adamlar däl, eýsem Hudaýyň söýgüsini we merhemetini alan adaty adamlar. Biz “gorkunç çukurdan, palçykly palçykdan” çykarylan günäkärler. Ýöne indi aýaklarymyz “gaýanyň üstünde” goýuldy, “ýörişlerimiz” “berkidildi” we agzymyza “täze aýdym” goýuldy (Zebur 40:1-3).
Biz muny şübhelenýärismi?
Belki biz henizem muny şübhelenýäris. Kemçilikli düşünje we gowşaklyk bilen, biz Hudaýyň isleýän zadyny – Onuň Ogluna has meňzemegi (Rimliler 8:29) nädip bolup bileris? Ýüregimizde gorkunç zatlar gizlenip, soňra ökünýän sözler we işler bilen çykanda, Hudaý bizi nädip mukaddes hasaplap biler? Biz Petrusyň sözlerini nädip amala aşyryp bileris? “Tabyn bolýan çagalar hökmünde, özüňizi bilmezlikde öňki höweslere görä şekillendirmän, eýsem sizi çagyran Mukaddes bolany üçin, siz hem ähli hereketleriňizde mukaddes boluň; sebäbi ýazylgydyr: ‘Mukaddes boluň, çünki Men mukaddesdirin’” (1 Petrus 1:14-16).
Hudaý biziň kemçiliklerimize göz ýumup, olaryň ýok ýaly bolup görünmegine ýol bermeýär. Gaýtam, Ol bizi Mesihde, ýuwulan we mukaddes edilen görnüşde görýär, Pawlus Korinflilere düşündirişi ýaly (1 Korinfliler 6:10-11). Şeýle bolansoň, Petrusyň bizi Hudaý mukaddes bolany ýaly mukaddes bolmaga ündemegi has-da täsirli. Biz “merhemetde we Rebbimiz baradaky bilimde ösmäge” (2 Petrus 3:18) çalyşmaly. Ol biziň häsiýetimiziň Onuň Oglunyňka has meňzeýändigini görýän wagtynda Atamyza lezzet berýäris. Biz mukaddes ýöremeli, mukaddes gürlemeli we mukaddes pikirlenmeli, hemişe Hudaýyň Mukaddes Sözünden, Mukaddes Kitapdan iýmitlenmeli. Pawlus ýazdy: “Mesihde bolan bu pikir sizde hem bolsun” (Filippililer 2:5). Başgaça aýdylanda, biz Mesihde ýetişdigimizçe, gündelik amallarymyz gökdäki ýagdaýymyza has laýyk gelmeli. Biz Mesihe meňzeşlige hiç wagt ýetmeris, ýöne oňa ymtylmaly.
Nädogry pikir nädip ösdi?
Onda käbir irki hristianlar nädip şeýle hormatlandy? Bu gaty ýönekeý. Biz adamlar başgalara hormat goýmaga mätäçlik duýýarys. Irki hristianlar rimliler tarapyndan yzarlanylanda, hakykatdan-da batyrgaý adamlara hormat goýuldy. Olaryň barada şowsuzlyklardan has köp eşidilýär. Emma, imanyndan dänen şowsuz adamlar hem bardy, olar ýerli ybadathanadan çykaryldy. Bileleşige dikeldilmek üçin olar koplenc şehit hökmünde jezalandyrylmagyna garaşýan türmedäki güýçli hristiandan şahadatnama soraýardylar. Bu rehimdar adamlar öz gowşak doganlarynyň dikeldilmegi üçin araçylyk edýärdiler. Tertullian bu barada şeýle ýazdy: “Ybadathanada bu parahatçylygy bolmadyk käbir adamlar ony türmedäki şehitlerden dilemegi adaty edindiler” (H. Bettenson, Irki Hristian Atalar, Oxford University Press, 1969).
Ybadathanalar gitdigiçe nadanlyga we batyl yrymlara batdygyça, türmedäki “keramatly adamlaryň” ybadathana ygtyýarlyklary bilen üstünlikli araçylyk edip biljekdigi, onda olaryň Hudaý bilen hem şeýle edip biljekdigi kabul edildi. Köp adamlar olaryň diri wagtyndaky araçylyklary üstünlikli bolsa, ölenlerinden soň hem şeýle bolup biljekdigini düşündiler. Şeýlelik bilen “ölen keramatly adamlara doga etmek” kulti ösdi. Gitdigiçe, haýran galmak hormata, hormat bolsa sežde we butparazlyga getirdi. Araçylyk dogasy hemmämiziň etmeli zadymyz bolsa-da, we hatda käbirleriň aýratyn işi bolsa-da, ölen keramatly adamlary Ýewreýler 7:25-e görä diňe Isanyňky bolan ýagdaýa galdyrmak başga bir mesele, Ol biziň üçin “hemişe araçylyk etmek üçin ýaşaýar”.
Biz näme etmeli?
Mukaddeslik doga edilmeli ýagdaý bolsa-da, ol Ruhyň we Hudaýyň merhemetine baglylykda gözlenmeli ýagdaýdyr. Biz ýagdaý taýdan Mesihyň halas edişi sebäpli mukaddes bolsa-da, amaly mukaddeslik henizem hemişe gazanmaga dowam edýän zadymyzdyr. Bir gün biz Hudaýyň hakyky huzury bolan mukaddesligiň şol ýagty ýagdaýyna getirileris. Biz Reb Isany göreris we özümiz mukaddes bolarys – ruhda, jan-da we bedende doly arassa we günäsiz, Ol arassa bolany ýaly (1 Ýahýa 3:2-3).
Häzir biz ruhy taýdan mukaddes diýip bolar – bu biziň ýagdaýymyz. Biz şeýle hem amaly taýdan mukaddes edilýäris – bu biziň häzirki ýagdaýymyz. We bir gün tizden biz doly mukaddes bolarys – bu biziň hemişelik ýagdaýymyz bolar.
