Bu bap kitabyň ikinji esasy bölümindäki merkezi bapdyr. Bu bölüm Hudaýyň halky we Iýerusalim üçin teselli sözi bilen başlaýar. Hemme zat Hudaýyň Öz hyzmatkäriniň şahsyýetinde gatyşmagyna baglydyr. Biz 41-nji bapdan Ysraýylyň Ýehowanyň hyzmatkäri hökmünde gaty şowsuz bolandygyny bilýäris—
“Olaryň hemmesi boşlukdyr; olaryň işleri hiç zatdyr; olaryň erän butlary ýel we bulaşyklykdyr” (Işaýa 41:29). Işaýa 40:3-de biz Ýehowanyň habarçysy hökmünde Ýahýa çokundyryjy barada açyk pygamberlik bar:
“Rebbiň ýoluny taýýarlaň, Hudaýymyz üçin çölde ýol açyň.” Ýahýa Ýehowanyň ýoluny taýýarlamak üçin iberildi we Ýahýa 1:30-da, Isany görkezip, çokundyryjy şeýle diýdi: “Bu Men barada aýdanymdyr, Menden soň bir adam gelýär, Ol menden öňdedir; çünki Ol menden öň bardy”; bu Hudaýyň Oglunyň şahsyýetiniň öňki şöhratyna açyk görkezijidir. Täze Ähtdäki Isa Köne Ähtdäki Ýehowadyr. Işaýanyň bu ikinji bölümi, Işaýa 40–66-ny öz içine alýan, Ysraýylyň ýene-de ýygnanmagy (Işaýa 66:20) we olaryň Reb üçin gurban hökmünde hödürlenmegi bilen tamamlanýar. Şeýle hem, ähli milletler we diller Rebbiň şöhratyna şaýatlyk etmek üçin ýygnanar (18-nji aýat). Işaýa 40-da Mesihiniň hödürlenmegi bilen başlanýan Ýehowanyň ýolunyň uly finaly şudur:
“Şeýle bolar… ähli ten [geler] Meniň öňümde sežde eder, diýýär Reb” (Işaýa 66:23). Bularyň hemmesiniň esasy—Ysraýylyň bereketlenmegi, milletleriň bereketlenmegi, Rebbiň şöhraty—53-nji bapda güýçli suratda öňümizde goýulýar. Bu pygamberlik babynyň ähmiýeti Täze Ähtde ýygy-ýygydan agzalmagy bilen nygtalýar—onda on dört sany salgylanma tapylýar.
Gyzykly ýeri, Işaýada 66 bap we Mukaddes Kitapda 66 kitap bar. Pygamberiň birinji bölümi 39 babyny öz içine alýar; Köne Ähtde 39 kitap bar. Bu pygamberiň ikinji bölüminde 27 bap galdyrýar we Täze Ähtde 27 kitap bar. Bu pygamberlik bölümindäki merkezi aýratynlyk 53-nji bapdyr we Täze Ähtdäki merkezi hakykat Reb Isanyň Mesihiniň ölümidir. Ýehowanyň hyzmatkäri Işaýa kitabynda ölüme çenli hyzmat etdi we Täze Ähtde Mesih ölüme çenli, hatda haçdaky ölüme çenli-de boýun egdi. Onda biz Işaýanyň bu 53-nji babyny gowy göz öňüne getirmelidiris.
Mesihiň Hudaýlygy Onuň peselmegine sebäp bolýar
Ilki bilen Işaýa 50-de Mesihiň hudaýlygynyň Onuň peselmegine sebäp bolýandygyny aýdyp bileris. Mysal üçin, şol babynyň 3-nji aýatyna serediň,
“Men asmanlary garaňkylyk bilen örtýärin,” älemiň hökümdarynyň dili; ýöne 4-nji aýatda Ol Öwrenijiniň ýerinde. Soňra 6-njy aýatda Ol Öz pesliginiň merhemetinde Oňa şaýatlyk edenler tarapyndan peseldilýär we ýaramaz garalýar. Mesihiň peselmegi Onuň şöhratyna sebäp bolýar
53-nji bapda, Onuň peselmegi Onuň şöhratyna sebäp bolýar!
1-nji aýat
Pygamber Hudaýyň merhemetiniň aýratyn subýektleri bolanlaryň imansyzlygyna gynanýar. Rebbiň Goly Hudaýyň güýjüniň simwolydyr, Ol köplenç Öz duşmanlaryny ýeňmek we Oňa bil baglaýanlary halas etmek üçin ulanylýar (Işaýa 51:9; Işaýa 52:10; Işaýa 53:1; Işaýa 59:16; Işaýa 62:8; we Işaýa 63:5-e serediň, bu adyň ulanylyşy üçin). Käwagt, 53-nji bapda bolşy ýaly, Rebbiň Goly şahsyýetleşdirilen ýaly görünýär.
2-nji we 3-nji aýatlar
“Ol Onuň öňünde öser.” Bu “Rebbiň Goly” Ýehowanyň öňünde ösýär. Oňa, Mesih Öz tenli günlerinde gury ýerden çykan kökdi; ähli mümkinçiliklerindäki durmuş we miweli bolmak Onda bardy. Ysraýyl gury ýerdi. Ol ýerde Rebimiz üçin iýmit ýokdy. Onuň ähli goldawy ýokardan gelýärdi. Ysraýyl üçin Ol masgaralanma we ýigrenç obýektidi—şonuň üçin “gynançly adam we hasrat bilen tanyş.” 4-nji we 6-njy aýatlar
Bu Ysraýylyň geljekki ynanmak we toba etmek günündäki dili bolar, çünki millet mukaddes Günä Göterijiniň duýgudaşlykly, şeýle hem gurbanlyk we halas ediji ejirleriniň hakykatyny henizem öwrener. 4-nji aýat, Matta 8:17-de agzalşy ýaly, bize şuny öwredýär—Ol ilki Öz ruhunda Öz güýji bilen aýyran zadyny göterdi. Ol Öz halkynyň çeken ähli zatlaryna Öz ýüreginiň çuň we mukaddes duýgulary bilen girdi. Ol Öz günäsiz kämililiginiň ýiti duýgudaşlygynda ejir çekdi; olar bolsa Hudaýyň hökümet eliniň astynda öz günäleri üçin. Mukaddes Günä Göterijiniň ejirleri dogry düşüniljek güni hökman geler, şonda Ysraýyl çuň toba bilen aýdar:
“Ol biziň günälerimiz üçin ýaralandy.” Pygamber Hoşea Ysraýyl üçin bu günäni ýuwmak günini göz öňünde tutýar, ol öz soňky babynyň 1-nji we 2-nji aýatlarynda şeýle diýýär:
“Eý Ysraýyl, Reb Hudaýyňa dolan; çünki sen öz günäň bilen ýykyldyň. Özüňiz bilen sözleri alyň we Rebbe dolanyň; Oňa aýdyň, ähli günäni aýyr, we bizi merhemet bilen kabul et; şeýlelik bilen biz dodaklarymyzyň gölelerini bereris.” Ysraýyl onda Işaýa 53-nji bapda öz milli toba gününde aýdjak sözlerini tapar. 5-nji aýat
Olaryň günäleri, edil şonuň ýaly, “günä keçisiniň” (Lewiler 16:21, 22) başynyň üstünde boýun edilýär.
“günä keçisi” (Lewiler 16:21, 22).
Olar mukaddes Ejir çekijini, edil şonuň ýaly, “Rebbiň paýy” düşen (Lewiler 16:8, 9, 15) adam hökmünde ykrar edýärler. Toba eden halkyň dodaklaryndan hakyky boýun ediş çykar—biz ýoldan çykdyk; her kim öz ýoluna gitdi. Olaryň boýun egmezligi we pitnesi nähili ulydy! Ýöne, ajaýyp merhemet!—“Reb ählimiziň günäsini Onuň üstüne goýdy.” Elbetde, bu aýatlarda biz Günäni ýuwmak güniniň uly antitipe-sini görýäris: Hudaýyň dogry talaplary günä gurbanlygynyň gany bilen doly ýerine ýetirildi—Günäni ýuwmak. Halkyň günäsi günä keçisiniň üstündäki boýun edişde ýerine ýetirildi—Çalyşma.
Rebbiň paýy düşdi (Lewiler 16:8, 9, 15). Toba eden halkyň dodaklaryndan hakyky boýun ediş çykar—biz ýoldan çykdyk; her kim öz ýoluna gitdi. Olaryň boýun egmezligi we pitnesi nähili ulydy! Ýöne, ajaýyp merhemet!—“Reb ählimiziň günäsini Onuň üstüne goýdy.” Elbetde, bu aýatlarda biz Günäni ýuwmak güniniň uly antitipe-sini görýäris: Hudaýyň dogry talaplary günä gurbanlygynyň gany bilen doly ýerine ýetirildi—Günäni ýuwmak. Halkyň günäsi günä keçisiniň üstündäki boýun edişde ýerine ýetirildi—Çalyşma.
Günäni ýuwmak gününde iki keçi hem zerurdy, çünki olar Reb Isa Mesih Özüni ebedi Ruh arkaly Hudaýa gurban edeninde, Onuň ýeke-täk gurbanlyk we halas ediji işiniň bu iki tarapyny görkezýärdi. Ol Öz bigünä gurbanlygy bilen Iudaizmiň ähli dabaraly ulgamyndaky her bir gurbanlygy kölegede galdyrdy, çünki öküzleriň we geçileriň ganynyň günäni aýyrmagy we Hudaýa gelýänleri kämilleşdirmegi mümkin däldi (Ýewreýler 10:1-4).
7-nji we 8-nji aýatlar
Bular Hudaýyň garşylyk görkezmeýän Guzusynyň meýletin boýun egmegi; Oňa adalatsyz garalmagy; Onuň kesilmegi; we şonuň bilen birlikde, Onuň ölümine hakyky sebäp barada gürrüň berýär:
“Meniň halkymyň günäsi üçin Ol uruldy.” Ajaýyp Halasgär!
Baý adamyň gabyrynda jaýlanmagy bilen, günäkär adamlaryň erbet işlerine Hudaý tarapyndan kesgitlenen çägiň bardygyny tassyklaýar:
“sen şu ýere çenli gelersiň we ondan aňry däl.” Hudaý şol durmuşyň ahlak gözelligine Öz minnetdarlygyny tassyklamak üçin alada edýär. Adamlar aýdyp bilerler: “biz Ony görenimizde, Onuň isläp biljek gözelligi ýok.” Şol mübärek Adamyň jadylygy, ahlak kämililigi ynanmaýanlar üçin özüne çekiji däldi, ýöne şonda-da ol ýerde ajaýyp gözellik bardy, “mukaddesligiň gözelligi.” Şeýlelik bilen biz okaýarys: “Ol Öz ölüminiň içinde baýlar bilen boldy; çünki Ol hiç hili zorluk etmedi, ne-de Onuň agzynda hile bardy.” Hakykatdan-da, Pasga guzujysy ýaly, Halasgär hudaýy mukaddesligiň gözleriniň barlagyndan geçdi—onunjy günden on dördünji güne çenli saklandy we kemçiliksiz ýa-da tegmilsiz bolandygy subut edildi. 10-njy aýat
Adamlaryň elinden adalat üçin çeken ähli ejirlerinden has çuň, Hudaýyň elinden günä üçin çeken ejirleri bardy—bu diňe we doly Onuň gurbanlyk ölüminiň içinde.
“Ol Ony gynançly etdi.”
10-njy aýatdan 12-nji aýata çenli—Isanyň halas ediji we Hudaýy şöhratlandyryjy ölüminden gelip çykýan uly netijeler
“Ol Öz neslini görer.” Öz görnüşine meňzeş bir nesil, bir topar dörediler. “Ol Öz günlerini uzaldar.” Haç Onuň üçin soň däl, ýok, Ol ölümiň we gabyryň güýçli ýeňijisi bolup çykar. “Rebbiň islegi Onuň elinde üstünlik gazanar.” Ol Hudaýyň islegini ähliumumy ýagdaýda berkarar eder. Geljekki patyşalygyň dolandyrylyşy bir wagtlar Golgotada deşilen şol ukyply ellerde bolar. “Ol Öz ruhunyň zähmetini görer we kanagatlanar.” Onuň işiniň miwesi işe we Işçä mynasyp bolar—Haçyň ejirine, utanjyna we ýitgisine laýyk jogap. “Onuň bilimi bilen Meniň dogry hyzmatkärim köpleri dogrulykda öwreder.” Dogry bereketleriň esasy Onuň ölüminde goýuldy we Hudaýyň öňünde bereketlere getirilen ähli adamlar Mesihiň tamamlanan işiniň gymmaty arkaly öz ýagdaýlarynyň dogrulygynda öwrediler. “Çünki Ol olaryň günälerini göterer.” Hudaý bilen Öz halkynyň arasynda hiç hili bulut bolmaz. Olaryň arasynda duran ähli zat Hudaýyň kanagatlanmagy üçin doly we dogry çözüldi. Şonuň üçin, Hudaýyň dogry hyzmatkäri tarapyndan öwredilenleri ýüreklerinde we ynsaplarynda doly dynç alarlar. “Men Oňa beýikler bilen paý bererin.” Bir wagtlar Haçyň elhenç ejirlerinde ýeke bolan Ol, öwezini dolýan şöhratda ýeke bolmaz. Şonda Onuň ýoldaşlary bolar. Hudaý yglan edýär (Mesihiň tamamlanan işinden doly kanagatlanmagynyň uly beýany): “Men Oňa beýikler bilen paý bererin.” Halasgär Öz söýgüsiniň özüni bilmez işjeňliginde—haçyň Onuň söýgüsini gutarmandygynyň subutnamasy—“güýçliler bilen oljany paýlaşar.” Mesihiň geljekki şöhrat gününde beýikler we güýçliler kimler? Ony haça çykan dünýäde Onuň ady üçin masgaralananlar. Bu ýerde Onuň bilen ret edilmegi paýlaşanlar, ol ýerde Onuň bilen şöhraty paýlaşarlar.
Hudaý bularyň hemmesini dört sebäpden diýýär
Hudaý bularyň hemmesini dört sebäpden diýýär:
“Ol Öz ruhuny ölüme dökdi.” Onuň ölümi şöhratda hiç haçan unudylmaz. “Ol günäkärler bilen sanaldy.” Onuň utanjyna doly jogap beriler. Ýer Ony ýigrenip we masgaralap bilse-de, Hudaý Ony asmanda hormatlaýar we Özüniň Oňa bolan razylygyny haýran galdyryjy äleme görkezer. Bu bap “Patyşanyň hormatlamak isleýän adamyna näme ediler” (Ester 6:6) ýaly soraga jogap berýär. “Ol köpleriň günäsini göterdi.” Hudaý başgalaryň aklanmagy üçin Mesihi ölüme alyp giden şol söýgä şöhrat bilen jogap berýär. Bir wagtlar “günäni göteren” Ol, şöhraty göterer. “Ol günäkärler üçin dileg etdi.” Onuň ejir çekmegiň iň ýokary nokadynda aýdan şol dogasy: “Ata, olary bagyşla; çünki olar näme edýändiklerini bilmeýärler” (Luka 23:34), haçyň daşyny gurşap alan dürli-dürli märekeler tarapyndan az ähmiýet berilse-de, asmanda doly bahalandyryldy we bu ýerde Rebbiň islegi Onuň elinde üstünlik gazananda, Hudaýyň Oňa berjek sylagyny getirýän bu aýratynlyklara goşulýar.
Bu ajaýyp pygamberlik Ýazgysy baradaky bu oýlanmany tamamlap, biz çyn ýürekden aýdarys:
“Oňa şöhrat we hökümdarlyk ebedi we ebedi bolsun. Amin.”
