Mukaddes Ýazgylarda biz köplenç Hudaýyň adamlara düýşlerinde gürleýändigini görýäris, Elihu Eýýuba aýdyşy ýaly: “Hudaý gürleýär… düýşde, gijeki görnüşde, adamlary çuňňur uky basanda” (Eýýup 33:14, 15), we Reb Ýakuba şeýle gürledi. Bu Ýakubyň Reb bilen ilkinji şahsy gatnaşygy ýaly görünýär, ýöne ol kakasy Yshaga: “Reb seniň Hudaýyň” (Gelip çykyş 27:20) diýipdi.
Başga köp ýaş ýigitler ýaly, ol Rebiň ady bilen tanyşdy, ony ene-atasynyň dilinden eşidipdi we özüniň hem ulanandy, ýöne entek Reb bilen şahsy tanyşlygy ýokdy. Ýakup ilkinji doglanlyk hukugyny we Rebiň bereketini gymmat saýýandygyny görkezdi, hatda olary gaty ýalňyş ýol bilen alsa-da.
Hudaý muny belläp geçdi, Onuň hökümeti Ýakubyň ýalňyşlygyny hasaba alşy ýaly. Hudaý Ýakubyň Onuň bereketine bolan islegini gymmat saýdy, ýöne Ol onuň ýaman ýollary bilen hem wepalylyk bilen iş salyşdy.
Asmana ýeten merdiwan:
Ýakup düýş göreninde, ýerde asmana ýetýän merdiwan gördi, bu Ýakuba ýer bilen asmanyň arasynda ylahy baglanyşygyň bardygyny açyk öwretdi, we bu baglanyşyk Hudaýyň ylahy ykbalynda perişdeler arkaly saklanýardy, çünki Hudaýyň perişdeleri merdiwanda “ýokary galýardylar we aşak düşýärdiler”. Merdiwanyň üstünde Rebiň Özüdi, bu perişde gullugynyň Ol tarapyndan dolandyrylýandygyny görkezýärdi, Ol ýer ýüzündäki missiýalaryna iberen perişdeleri Özüne gaýdyp gelip, Özü üçin eden işleri barada hasabat berýärdiler. Reb muny Ýahýa 1-de Nataniele aýdan sözlerinde nygtaýan ýaly görünýär:
“Dogrusy, dogrusy, size aýdýaryn, mundan beýläk [ýa-da mundan soň] siz asmanyň açykdygyny we Hudaýyň perişdeleriniň Ynsan Oglunyň üstünde ýokary galýandygyny we aşak düşýändigini görersiňiz” (Ýahýa 1:51).
Perişde gullugy indi Ynsan Ogly hökmünde Rebiň gözegçiliginde, bu Resullaryň Işleri 5:19; 10:3; 12:7–11; we Ýewreýler 1:14-de görünýär.
Rebiň Ýakuba aýdan sözleri:
Reb tarapyndan aýdylan her bir söz iň baý merhemetde aýdyldy. Biziň garaşanymyz ýaly, Ýakuba onuň utançly hereketi üçin agyr käýinç ýokdy. Reb Ýakubyň günälerini gözden salmady, ýöne Ol bu wagt Öz hökümdarlyk merhemetini yglan edýärdi. Bu Rebiň açylyş sözlerinden aýdyň görünýär, Ol Özüni şeýle yglan etdi:
“REB, seniň ataň Ybraýymyň Hudaýy we Yshagyň Hudaýy” (Gelip çykyş 28:13).
Öz hökümdarlyk saýlawynda Ybraýymy çagyran we Yshagy saýlan Ol, Ýakubyň tebigy ýagdaýyna garamazdan, ony bereketlemek üçin gatyşýardy.
Ýakuba ilkinji wada edilen zat “seniň ýatan ýeriň, ony saňa we seniň nesliňe bererin” boldy. Bu Ybraýyma we Yshaga berlen wada täzelenmesi bolup, eýýäm bölekleýin ýerine ýetirildi, ýöne Mesih döwründe Ysraýyl wada edilen ýeri eýelände doly ýerine ýetirilmegine garaşýar.
Wadanyň indiki bölegi tebigy nesle degişli: “Seniň nesliň ýeriň topragy ýaly bolar, we sen günbatara, gündogara, demirgazyga we günorta ýaýrarsyň.” Mukaddes Ýazgylar bu wadanyň ýerine ýetirilişine bol bolup şaýatlyk edýär, we häzir, dürli milletleriň we şahsyýetleriň Ýakubyň neslini ýok etmek üçin ähli synanyşyklaryndan soň, dünýäde on üç milliondan gowrak adamyň bardygy hasaplanýar. Mesih höküm sürmezden öň, ýerdäkileriň üçden iki bölegi ýok ediler (Zakarýa 13:8), we ýere gaýdyp gelýänleriň arasyndaky pitneçiler arassalanar (Ezekiýel 20:38), ýöne müňýyllyk döwründe Ýakubyň nesli päsgelçiliksiz köpelende olaryň sany nähili uly bolar.
Soňra Reb Ýakuba: “Sende we seniň nesliňde ýeriň ähli maşgalalary bereketlener” diýdi. Bu, Ysraýyl geljekki günde Mesih döwründe bereketlenende hökman ýerine ýetiriler. Hatda Ysraýylyň ýowuz duşmanlary, Müsür we Assiriýa, Ýakubyň nesli bilen baglanyşykly bereketlener, çünki müňýyllyk güni barada şeýle ýazylýar:
“Müsür, Meniň halkym, we Assiriýa, Meniň ellerimiň işi, we Ysraýyl, Meniň mirasym bereketli bolsun” (Işaýa 19:24, 25).
Şübhesiz, munyň soňky bölegi Mesihe degişli edilip bilner, Ybraýyma berlen wadada bolşy ýaly (Galatýalylar 3:16), çünki Mesih hökümdarlygynda we Onuň haçdaky ölümi sebäpli, bereket ýewreýlere we butparazlara, häzir we geljekki dünýäde gelýär.
15-nji aýatdaky sözler Ýakuba nähili ajaýyp merhemetli:
“Ine, Men seniň bilen, we sen giden ähli ýerlerde seni goraryn, we seni ýene-de bu ýere getirin: çünki Men saňa aýdan zadymy ýerine ýetirýänçäm seni terk etmerin.”
Bu Hudaýdan Ýakuba şertli däl wada bolup, onuň doly ýerine ýetirilmegi Ýakubyň kimdigine ýa-da näme edip biljekdigine bagly däldi, eýsem doly wada beren Zadyň merhemetine we güýjüne baglydy. Hudaý, Ýakubyň islegi ýa-da haýyşy bolmazdan, Ýakup bilen bolmagy, ony giden ýerinde goramagy we ony gidýän ýerinden yzyna getirmegi öz üstüne aldy.
Hudaý Öz wada eden ähli zadyny ýerine ýetirýänçä Öz barlygyny Ýakuba kepillendirdi. Ýakubyň Hudaýynyň merhemeti şeýle; Isada öwrenen we bilýän Hudaýymyzyň merhemeti şeýle, Ol şertli däl bereket berýän we bizi asman ýurdumyza getirmänkä bizi hiç haçan terk etmeýän Zadyr.
Ýakubyň jogaby:
Biz Hudaýdan şeýle ajaýyp wadalary bilen bilelikde şeýle ajaýyp görnüşiň Ýakuby şatlyk bilen oýarandygyny pikir edip bilerdik, ýöne beýle däldi, çünki “ol gorkdy.” Hudaýyň huzurynda bolandygyny duýmak kakasyny aldan we doganyny talam adamyň ýüregine gorky saldy. Ol Hudaýyň huzuryna meýletin gelmändi, çünki ol: “Hökman Reb bu ýerde; we men muny bilmedim” diýdi.
Rebiň huzury ýalňyşlyk edýän adam üçin özüne çekiji ýer däldir: bu onuň bolmak isleýän iň soňky ýeridir, çünki Hudaýyň huzury onuň hakyky kimdigini açýar. Bu toba eden günäkär bilen başgaça, ol diňe özüniň açyklandygyny däl, eýsem şol bir yşykda Hudaýyň Öz ýüreginiň ähli merhemetinde we ýagşylygynda kimdigini gören. Luka 7-däki garyp günäkär Isa Mesihiniň huzuryny gorkunç ýer hasaplamady, ne-de ogşalan, geýdirilen we aýakgap geýdirilen wagtynda ataşynyň huzuryny. Halasgär Hudaýyň söýgüsini we merhemetini hakykatdan bilýän ýürekden ähli gorky kowulýar.
Hudaýyň huzurynda bolanyndan soň, Ýakup öz bolan ýeriniň “Hudaýyň öýi… asmanyň derwezesi” bolmalydygyny duýdy, ýöne onuň ýüreginiň duýgulary Zeburçynyň ýazanlaryndan gaty tapawutlydy:
“Meniň janym Rebiň howlularyna teşne, hatda ysgynsyz bolýar: meniň ýüregim we bedenim diri Hudaýa gygyrýar” (Zeburlar 84:2).
Hudaýyň öýi hakykatdan hem asmanyň derwezesidir, Hudaýyň Öz Ruhy arkaly açan zatlaryndan lezzet almak üçin ýol, şeýle hem ýer ýüzüne “asman zatlaryny” gürlemek üçin gelen Ogly tarapyndan açylan zatlar. Ýakup, Musa we Dawut Köne Äht mukaddesleriniň arasynda Hudaýyň öýi barada bize aýdyp bilerdiler, ýöne olar Isa Mesihiniň gany bilen iň mukaddes ýere girmäge batyrgaýlygy bolanlar ýaly “asmanyň derwezesinden” girip bilmediler (Ýewreýler 10:19), we olar
“bir Ruh arkaly Ata girmäge mümkinçilikleri bar” (Efesliler 2:18).
Olaryň aýdanlary we Köne Ähtde ýazylan zatlar biziň üçin nusgawy görnüşde öwüt-ündewlere doly, ýöne Hudaýyň öýüniň we Hudaýyň huzuryna girmegiň doly hakykaty Reb Isa Mesihiniň gelmegine we Onuň Ynsan hökmünde asmana girmegine garaşýardy.
Ilkinji gorkusyny ýeňip, “Ýakup ir bilen turdy, we ýassyk edip goýan daşyny aldy, we ony sütün edip dikeltdi, we onuň üstüne ýag guýdy, we ol ýeriň adyny Betel diýip atlandyrdy,” bu Hudaýyň öýi diýmekdir.
Sütün ajaýyp wakanyň, Ýakubyň wakaly taryhynda täze babyň başlangyjynyň, onuň Hudaýyň huzurynda dynç alandygynyň we ähli merhemet Hudaýynyň baý wadalarynyň şaýatlygydy. Ýakup şol ýatdan çykmajak gijede bolan ähli zatlaryň mukaddes häsiýetini sütüniniň üstüne ýag guýup görkezdi.
Ýeriň köne ady Luz bolup, egri diýmekdi, we bu Ýakubyň ömrüniň nähili bolandygyny, göni däl-de, egridigini görkezýärdi, ýöne indi Ýakup üçin ol Betel, Hudaýyň ýaşaýan ýeri bolup, Ýakubyň soňky taryhynda gaty ähmiýetli orun tutdy (Gelip çykyş 28:19; 31:13; 35:1–16).
Ýakubyň kasamy:
Garyp Ýakup Hudaýyň çäksiz we hökümdarlyk merhemetine kasamynda nähili gowşak jogap berdi. Hudaýa Öz merhemeti üçin ýönekeý minnetdarlyk bildirip, Onuň öňünde şatlanmagyň ýerine, ol “Eger Hudaý men bilen bolsa” diýip başlady.
“Eger” diýmek üçin iň kiçijik sebäp hem ýokdy, çünki Hudaý oňa şertli däl ýagdaýda özüniň ýanynda boljakdygyny wada beripdi. Hudaý oňa giden ýerinde gorajakdygyny wada beripdi, ýöne çörek ýa-da eşik barada hiç zat aýtmandy, bular Ýakubyň pikirlerinde esasy orun tutýan ýaly görünýärdi. Rebiň wadasyna ýönekeý iman oňa her günki ähli zerurlyklaryny kepillendirjekdi.
Ýene-de, Hudaý ony ýere yzyna getirmegi wada beripdi, şonuň üçin Ýakupdan hiç hili kasam gerek däldi. Häzirki ýagdaýynda Ýakup, köp hristianlar ýaly, Hudaý bu barada bir söz hem aýtmasa-da, özünden bir zadyň talap edilýändigini pikir edýärdi.
Şonda-da, Hudaýa bolan ýönekeý iman ýetmezçiligine garamazdan, Ýakupda Hudaýyň zatlaryna bolan isleg bardy, şonuň üçin ol: “We bu daş, men ony sütün edip goýdum, Hudaýyň öýi bolar” diýip goşdy. Geljekki günde Dawut ýaly, ol Hudaý üçin ýaşaýyş ýerini isledi, we bu ýaşaýyş üçin iň laýyk ýeriň Hudaýyň oňa görünen ýeri bolandygyny bilmäge mümkinçilik beren ylahy berlen ýaglama bardy. Hudaý Ýakuby hut şol ýere yzyna çagyrdy we şeýle diýdi:
“Tur, Betela git, we şol ýerde ýaşa; we Hudaýa gurbanlyk sypasyny gur” (Gelip çykyş 35:1),
we bu sözi eşidip,
“Ýakup öz öýüne… Aýryň aranyzdaky ýat hudaýlary” (2-nji aýat) diýdi.
Betela bu çagyryş Ýakupda ony Öz öýüne we ybadatyna çagyran Hudaýyň mukaddesligini duýmagy oýatdy.
Ahyrynda, Ýakup: “We maňa berjek ähli zadyň ondan birini hökman Saňa bererin” diýdi. Ýakup diňe çörek we eşik soran bolsa-da, ol Hudaýyň oňa has köp berjekdigini duýýan ýaly görünýärdi, şeýle Hudaýyň ony ösdürmän ýanynda bolmajagyny bilýärdi. Hudaýyň oňa berjek ähli zadynyň ondan bir bölegini Ýakup Hudaýa yzyna bermegi öz üstüne aldy. Bu ýerde Ýakup Hudaý bilen söwda edýärdi, we elbetde öz peýdasyna, ýöne Hudaý Öz garyp gullugynyň hakyky we dogry isleglerini bilýärdi, hatda şeýle görnüşde beýan edilse-de. Eý, köp adamlar Hudaý tarapyndan maddy zatlarda baý bereketlendi, ýöne Ýakubyň ondan birine-de ýetmediler.
Hristianlykda ähli eýeçiligimiz käwagt Hudaýa degişli hasaplanýar, we biz Hudaýyň bize beren zatlarynyň diňe dolandyryjylarydyrys (Luka 16:11, 12): ýöne häzirki eýeçiliklerimiz hem özümize degişli hasaplanýar (Resullaryň Işleri 5:4), olary dogry ulanmak jogapkärçiligi bilen. Baýlara ondan birini bermek maslahat berilmeýär, eýsem olar
“ýagşy işlerde baý bolmaly, paýlamaga taýyn, paýlaşmaga islegli” (1 Timoteos 6:18) bolmaly.
Berýän ähli adamlar muny ýönekeýlik bilen etmeli (Rimliler 12:8), hatda garyp dul aýal ýaly, ähli ýaşaýşymyzy berip bilmesek-de (Markus 12:41–44), ýa-da Rebiň şägirtleri ýaly, Ony yzarlamak üçin ähli zatlaryny terk edenler ýaly (Luka 18:28).
