Biz hemmämiz gowy ene-atalar, söýgüli ýanýoldaşlar we güýçli Hristianlar diýip pikir edýän adamlar bilen duşuşdyk. Pygamber Ezekieliň eşiden iň dogry üç adamy “Nuh, Daniel we Eýýup” (Ezekiel 14:20 NKJV) boldy.
Tupan öňündäki dünýäniň bozuklygynda, Hudaý adamyň “ýüreginiň pikirleriniň her bir niýeti hemişe diňe erbetdi” (Barlyk 6:5) diýende, Nuh 500 ýyl Hudaýyň öňünde günäsiz ýaşady. Emma biz onuň Tupan öňündäki durmuşy barada, onuň soragsyz tabynlygyndan başga, köp zat bilemzok.
Daniel butparaz dünýäniň ortasynda Hudaýa şaýat hökmünde ýaşamaga çagyryldy. Daniel kitaby onuň muny nähili mertebe we pespällik bilen edendigini gürrüň berýär. Ol birnäçe butparaz patyşalara wepaly gulluk etdi, ýöne hiç haçan Hudaýa bolan garaşlylygyny ýa-da Hudaýyň öz hojaýynlaryna beren habaryny kompromis etmedi.
Emma Köne Ähtdäki bu “dogry adamlaryň” üçünjisi, Eýýup barada ünsümizi jemläliň. Onuň kitaby köp adamyň okamaýan kitabydyr. “Eýýubyň sabyrlylygy” klşe, we köp adam muny dymyp ejir çekmek diýip pikir edýär. Emma kitaby özüňiz okasaňyz, Eýýubyň dymýan adam däldigini görersiňiz! Ol Hudaýyň oňa nähili adalatsyz çemeleşýändigini gygyrýar. Ol doglan gününe-de nälet okaýar, we hatda Hudaýy öz hereketlerini düşündirmäge çagyrýar. Ol dymyp çydamaly adam däldi! Onda ol nähili dogry hasaplandy?
Eýýup şeýle bir gowy welin, hatda Hudaý hem onuň bilen öwünýär: “Meniň gullukçym Eýýup barada pikirlendiňizmi, ýer ýüzünde onuň ýaly hiç kim ýok, günäsiz we dogry adam, Hudaýdan gorkýan we erbetlikden gaçýan?” (Eýýup 1:8). Eýýubyň iň gowy häsiýetnamasy bardy. We ol ýazmaçady!
Maşgalada
Eýýup maşgala adamy hökmünde nähilidi? Onuň ýedi ogly bardy, we hepdäniň her güni ol ir turup, olaryň biri üçin ýakma gurbanlygy edýärdi (Eýýup 1:5). Şeýlelik bilen, her hepde bir gezek, her bir ogul üçin “ätiýaçlyk üçin” bir gurbanlyk edilýärdi. Şol döwürlerde gyzlar hasaba alynmaýardy. Olar durmuşa çykyp, indi ärleriniň jogapkärçiligindedi. Eýýup wepaly, dindar, gowy, söýgüli kaka bolup, her gün irden çagalary üçin doga edýärdi we şefagat edýärdi, öz giýewleriniň ygtyýaryna bil baglamazdan.
Ol nähili ärdi? Bu biziň häzirki zaman adamlarymyz üçin o diýen aýdyň däl, ýöne ilkinji okyjylar ony geň görerdi! Görýäňizmi, Eýýup “Gündogaryň ähli halklarynyň iň ulusydy”, ýöne diňe bir aýaly bardy (Eýýup 1:3; 2:9). Onuň uly çagalary bardy, şonuň üçin olaryň ejesi kyrk ýaşlarynyň ahyrynda, belki elli ýaşlarynda bolardy. Ol öz döwrüniň baý adamyndan garaşylşy ýaly, täze modele geçmändi. Aslynda, biziň döwrümizde-de köp erkekler muny edýärler. Emma Eýýubyň döwründe garry aýallar häzirki ýaly bir gyra atylmaýardy – olaryň öýde pensiýa meýilnamalary bardy.
Eýýup uzak möhletli, bir aýally adamdy. Onuň kasam astyndaky goragynyň bir bölegi şeýledi: “Men gözlerim bilen äht bagladym; onda näme üçin ýaş gyza seretmeli? ... Eger ýüregim bir aýal tarapyndan aldansa, ýa-da goňşymyň gapysynda gizlensem, onda aýalym başga biri üçin üwetsin, we başga biri onuň üstünde egilsin” (Eýýup 31:1,9-10). We aýaly onuň ejir çekýän wagtynda ondan ýüz öwürse-de, ol sagalandan soň ony yzyna kabul edýär we on sany çagasy bolýar (Eýýup 42:13-17). Siz Eýýubyň hakyky, wepaly, bagyşlaýjy we söýgüli ärdigini, diňe bir aýala doly bagyşlanandygyny netije çykarmaly.
Işde
Emma ol öz işçilerine nähili hojaýyndy? Häzir biz kärhanalaryň çykdajylary azaltmaga synanyşýandygyny görýäris. Iň köp ýaýran usullar işgärleri azaltmak, iş ýüküni artdyrmak we umuman işgärlerden az pul töläp köp zat almaga synanyşmak. Şübhesiz, tehnologiýanyň adaty iş nusgalaryny üýtgedýän dünýäsinde bularyň köpüsi gaçybatalgasyz, ýöne men köp hakyky nägilelikleriň we adalatsyzlyklaryň bu prosesde äsgermezlik edilýändigine güman edýärin.
Onda Eýýup öz işçilerine nähili çemeleşdi? Ýene-de, kasam astynda, ol şaýatlyk etdi: “Eger men erkek ýa-da aýal gullukçymyň maňa garşy şikaýat eden sebäbini äsgermezlik etsem, onda Hudaý galanda näme etmeli? Ol jezalandyranda, Oňa nähili jogap bermeli? Meni ýaradan Ol ... olary ýaratmadykmy?” (Eýýup 31:13-15)? We onuň jomartlygyna degişli, onuň gullukçylary bu ritoriki soragy soraýarlar: “Eýýubyň etinden doýan kim ýok?” (Eýýup 31:31).
Şeýlelik bilen, Eýýup işçilerine iň az aýlyk berip, olaryň abadançylygyna arka öwüren adam däldi. Beýleki hojaýynlar şikaýat edýän işçini jezalandyrsa-da, Eýýup diňlärdi we rehimdarlyk bilen jogap bererdi. Beýleki hojaýynlar öz çopanlaryndan bir haýwany-da ýitirmezligi talap etse-de, Eýýubyň sürüsini goraýanlara olardan doýup iýmäge rugsat berilýärdi. Bu maňa “Siz öküzüň agzyny ýapmaň, ol däne basanda” (Kanun taglymaty 25:4) diýen sözi ýatladýar. Eýýup muny Pawlus ony sitata getirmezden köp öň öz işçilerine ulandy (1 Korinfliler 9:9).
Şeýlelik bilen, Eýýup öz işçilerine jomart we adalatlydy. Ol olara öz jemgyýetindäki beýleki baý adamlaryň edişi ýaly, pespäl ýa-da emläk hökmünde çemeleşmedi. Eýýup olara özüniňki bilen deň mertebe berdi we olaryň hukuklaryny öz hukuklaryny goranyndan hem has yhlasly goraýardy. Biziň jemgyýetimizdäki ýokary wezipeli korporatiw liderleriň käbirleri mundan öwrenip bilerdi. Iş berijiler hökmünde biz bu aýatlary hökman ýatda saklamaly.
Jemgyýetde
Emma bu gowy häsiýetler diňe her gün bile ýaşamaly we işlemeli adamlara garşydy. Ol umumy jemgyýete nähili raýatdy? Onuň baýlygyndaky adam hökman öz şäheriniň öňdebaryjy adamlaryndan biri bolardy. Ol şäher derwezesinde höküm etmäge çagyrylardy. Belki ol ýakynlaryny goldardy. Belki ol öz adamlaryny güýçsüzleriň hasabyna gorardy.
Eýýup jogap berýär: “Eger men ýalan bilen ýörän bolsam, ýa-da aýagym aldawa howluksa, onda meni dogry terezide çeksinler, Hudaý meniň bitewiligimi bilsin ... Eger men derwezede kömek tapandygymy görüp, ýetimlere garşy elimi galdyran bolsam, onda elim egnimden düşsün, ol ýerinden ýyrtylsyn” (Eýýup 31:5-6,21-22). Bu ýerde Eýýup hiç haçan kazyýetde garyplaryň hasabyna güýçliler bilen ýakynlaşmak üçin sesini bermändigini aýdýar. Eger ol haçanam bolsa adalatsyzlyk bilen elini galdyran bolsa, onda ony ýitirsin! Eýýup diňe öz bitewiligini tassyklamaýar; ol başgaça bolan bolsa, özüne nälet okalmagyny meýletin kabul edýär.
Ondan başga-da, döwlet kömek ulgamy bolmadyk jemgyýetde görnükli sadaka beriji bolmagyna garaşylardy. Eýýup jogap berýär: “Eger men öz bölegimi ýetimler iýip bilmez ýaly ýeke özüm iýen bolsam ... eger men eşik ýoklugyndan heläk bolýan birini gören bolsam, ýa-da onuň ýüregi goýunlarymyň ýüňünden ýyladylanda maňa pata bermedik bolsa, onda Hudaýdan gelen ýok ediş meni gorkuzýar ... Emma hiç bir syýahatçy köçede galmaly däldi, çünki men gapylarymy syýahatçylara açdym ... Çünki eger men altyny öz umydym eden bolsam, we baý bolanym üçin şatlan bolsam, bu hem höküme mynasyp adalatsyzlyk bolardy” (Eýýup 31:17,19-20,24-28,32).
Köp görnükli adamlar dürli haýyr-sahawat guramalaryna pul berýärler. Olar gowy adamlar, we men olaryň jomartlygyny kiçeltmeýärin. Emma Eýýup has ileri gidýär. Ol diňe pul bermeýär, özüniň kaşaň ýaşaýşyny dowam etdirýär. Eger ol köçede garyp adamy görse, ony öýüne çagyrýar, iýmitini we içgisini paýlaşýar, duş, ýatak we arassa eşik berýär. Eýýup diňe öz çek kitabyny açmaýar; ol öz öýüni, stoluny we eşik dolabyny açýar – sebäbi ol ilki öz ýüregini açdy.
Näme üçin ol dogrydy?
Eýýup näme üçin muny edýär? Bu diňe jomart bolmakdan buýsanýandygy üçin edýän zady dälmi? Ýok. Eýýup üçin jomartlyk onuň esasy borjundan daşary bir zat däl. Eýýup üçin bu esasy borç. Erkeklere we aýallara başgaça çemeleşmek “Hudaýdan gelen ýok edişi” çagyrmakdyr. Siz onuň pikirlenişini görüp bilersiňiz. Eger ol bir nätanyş adama rehimdarlyk etmese, onda Hudaýyň Eýýuba rehimdarlyk etmegine näme päsgel berýär? Eger Eýýup bu nätanyş adamyň heläk bolmagyna rugsat berse, onda Hudaýyň Eýýubyň heläk bolmagyna näme päsgel berýär? Eýýubyň aýdyşy ýaly, “Eger men altyny öz umydym eden bolsam, we baý bolanym üçin şatlan bolsam, bu höküme mynasyp adalatsyzlyk bolardy” (Eýýup 31:24-25,28). Bu Eýýubyň öz baýlygyny bir duzak hökmünde görýän ýaly, eger ol ony ýüregine gaty ýakynlaşdyrsa, ony ýuwutmak üçin garaşýan ýaly. Ol ony öz ruhundan uzakda saklaýar, ony mätäçleriň ugruna itekläp.
Emma indi biz muny agzanymyzda, ýüregiň bu gizlin ýerleri barada näme? Eýýup öz baýlygyna umyt baglamady, ýöne onuň ýüregine agalyk eden başga bir zat bardymy? Ol Hudaýdan başga zat üçin ýer goýdumy? “Eger men Güneşi ýalpyldanda, ýa-da Aýy ýagtylykda hereket edende synlan bolsam, şeýlelik bilen ýüregim gizlinlikde aldansa, we agzym elimi öpse, bu hem höküme mynasyp adalatsyzlyk bolardy, sebäbi men bu zatlardan ýokarda bolan Hudaýy inkär eden bolardym” (Eýýup 31:26-28).
Bular biziň häzirki zaman adamlarymyz üçin köp zat aňlatmaýar. Köpümiz ýaradylyşyň gözelligini görmek üçin durmaýarys; şonuň üçin biz ony ybadat etmäge hiç haçan synalmaýarys. Emma bu gözellige üns berýänler köplenç şeýle bir güýçli täsir edýärler welin, butparaz bolup galýarlar. Köp radikal ekologlar bu duzaga düşýärler. Olar ýaradylyşyň beýikligi we gözelligi bilen şeýle bir ýeňilýärler welin, durmuşlaryny ony goramaga bagyşlaýarlar. Ol olaryň durmuşynda ilkinji zat, olaryň hudaýy bolýar. Olar gowy zatdan şeýle bir täsir edýärler welin, iň gowy zady gözlemegi pikir etmeýärler.
Emma Eýýup ýaradylyşyň gözelligini gördi, we henizem synalmady. Ol eýýäm has haýran galdyryjy bir zady bilýärdi; ol ony ýaradan Hudaýy bilýärdi. Şeýlelik bilen Eýýup bu ýaradylyşyň gözelligine ähli zatdan ýokarda bolan Ýaradyjynyň kontekstinde haýran galyp bildi.
Eýýup her kategoriýada tapawutlanýan ýaly. Ol söýgüli ene-ata, wepaly är, adalatly we jomart iş beriji, öz jemgyýetinde adalatyň tarapdary, garyplara jomart, we ähli zatdan ýokarda Hudaýa ybadat edýän, kiçi gowy zatlara ýoldan çykmazdan.
Eýýup ýeterlik gowydymy?
Biz Eýýup ýaly dogrumy? Eger biz özümizi gowy adamlar diýip pikir etsek, diňe özümizi Eýýup bilen deňeşdirmeli. Şonda biz bu adamyň standartlaryndan näçe pes düşýändigimizi göreris. Emma Eýýubyň standartlary hem ýeterlik gowymy? Eýýup özüni ýeterlik gowy diýip pikir etdimi?
Kitabyň ahyrynda Hudaý özüni Eýýuba açýar. Eýýubyň jogaby: “Ine, men nejis! Saňa näme jogap bereýin? Elim agzymyň üstünde” (Eýýup 40:4). Emma Hudaý oňa diňe ýarym surat bilen gitmäge rugsat bermez. Hudaý ýene-de gürleýär, meseläni hasam güýçlendirmek üçin. Eýýubyň sözleri: “Men düşünmedik zatlary aýtdym, meniň üçin gaty ajaýyp zatlar ... Men Seni gulagyň eşidişi bilen eşitdim, ýöne indi gözüm Seni görýär ... Şonuň üçin men özümden ýigrenýärin, we topraga we külle toba edýärin” (Eýýup 42:3-6).
Men Eýýubyň dogrulyk standartlaryna laýyk gelýän hiç kimi bilemok. Emma Eýýup hem Hudaý bilen deňeşdirilende özüniň nähili nejis we ýigrenji bolandygyny gördi. Onda Hudaýyň standartlaryndan näçe pes düşmelidigimizi ýene-de pikir ediň! Hudaýyň standartlaryny kanagatlandyryp biljek diňe bir adam bardy we hemişe bolar. Nuh däl, Daniel däl, hatda Eýýup hem däl. Diňe Eýýamyz Isa Mesih Atanyň öňünde durmaga ýeterlik gowudyr.
Eger biz uly höküme garşy durmaga umyt etsek, biziň üçin diňe bir ýol açyk. Isa şol hökümde duranda, biz Onuň bir bölegi bolmaly. Biziň öz dogrulygymyz hapa ýyrtyk-ýurtuklardyr; biz diňe Isanyň dogrulygy bilen geýinen bolsak, barlaga döz gelip bileris.
Emma biz aýdyp bileris, Hudaý Öz kämil Ogly bilen biziň günäkärlerimiziň arasyndaky tapawudy bilmez ýaly kördürmi? Biz Hudaýy şeýle bir hile bilen nädip aldap bileris? Hawa, bu hile däl. Biz Isa iman bilen gelende, diňe Onuň dosty bolmaýarys; biz Onuň bedeniniň bir bölegi bolýarys. Biz Oňa çatylypdyrys. Biz Onuň dogrulygyndadyrys, sebäbi biz Ondadyrys!
Emma bu nähili many berip biler? Bu Isanyň biziň günämiz bilen hapalanýandygyny aňlatmaýarmy? Hawa, şeýle bolardy, ýöne Isa eýýäm şol günä üçin jezany töledi. Ol biziň günämiz üçin öldi, biz günämizden ölüp, Onuň dogrulygynda ýaşamak üçin. Isa diňe Öz merhemetleri bilen mynasyp däl; Ol biziň ýalňyşlyklarymyzy ýuwmak üçin ähli zady etdi.
Emma bu halas ediş diňe Isa bilen birleşenler üçin elýeterlidir. Eger siz heniz Ony öz Halas edijiňiz we Eýýamyňyz bolmagyny soramadyk bolsaňyz, ony şu gün ediň! Oglyň öňünde dyz çökmedik bolsaňyz, Atanyň öňünde durup bilmersiňiz.
