«Dogry adam imany bilen ýaşar!» Habakkuk 2:4 IMB
Garaşmak
Habakkuk b.e. öň 600-nji ýyllarda Ýahuda (Iýerusalim paýtagty bolan günorta Ysraýyl) pygamberdi. Onuň döwründe ýagdaýlar gaty erbetdi. Garyplara zulum we beýleki sosial adalatsyzlyklar bardy. Kanunlar ýa-da «hapa azlygyň» bähbidine üýtgedilip ýa-da ýoýulypdy. Köçelerde zorluk bardy we korrupsiýa giňden ýaýrapdy. Her hili bidüzgünçilik bardy. Ahlak gymmatlyklary ýok bolupdy. Diňe az sanly adam Hudaýa iman edýärdi. Habakkukyň gözüniň alnynda jemgyýetiň dargamagy bolup geçýärdi (1:1-4). Bu wepaly pygamberiň duýgur ýüreginiň «Ýa Reb, näçe wagt kömek üçin gygyrmaly?» diýip aglamagy geň däl (Habakkuk 1:2 IMB). Hudaý beýle açyk günäni nädip höküm edilmezden goýup bilýärdi?
Elbetde, häzirki hristian Habakkuk bilen özüni deňeşdirip biler. Jemgyýetlerimizde we ýurdumyzda häzirki ýagdaýlaryň Habakkuk 1:2-4-den has gowy beýanyny nireden tapyp bileris? «Ýa Reb, näçe wagt kömek üçin gygyrmaly, ýöne Sen diňlemeýärsiň? Ýa-da Saňa «zorluk!» diýip gygyrmaly, ýöne Sen halas etmeýärsiň? Näme üçin maňa adalatsyzlyga seretmäge mejbur edýärsiň? Näme üçin ýalňyşlyga çydap bilýärsiň? Öňümde ýok ediş we zorluk bar; dawa-jenjel bar we gapma-garşylyklar köp. Şonuň üçin kanun ysmaz bolup, adalat hiç haçan ýeňiş gazanmaýar. Erbetler dogrulary gysýarlar, şonuň üçin adalat ýoýulýar.»
Göreşmek
Duýgur hristianyň jany Habakkuk bilen birlikde sorag berýär: «Näme üçin maňa adalatsyzlyga seretmäge mejbur edýärsiň?» (1:3). Hudaý Habakkukyň soragyna jogap berdi, ýöne jogap pygamber üçin hakyky akyl-huşy ýitiriji boldy: «Men bir zat etjek ... Sen muňa ynanmarsyň» diýip, Reb 1:5-11-de jogap berýär. Oňa erbet, zorlukly we gorkunç Haldeýleriň (ýokary galýan Babil imperiýasy) Ýahudany basyp aljakdygy aýdyldy. Hudaý ýurtda giňden ýaýran günäni höküm etmek üçin butparaz milleti ýokary galdyrardy. Ýene-de meňzeşlik agzamazlyk üçin gaty ýakyn. Hudaý bir wagtlar özüne mahsus bolan imandan çaltlyk bilen daşlaşýan ýurdy höküm etmek maksady bilen hudaýsyzlygyň ýokary galmagyna rugsat berýärmi? Habakkuk habary aldy, ýöne ony doly düşünenokdy. Ol Hudaýyň bu terbiýe usulyny saýlandygyny, «Ýa Reb, Sen olary (Haldeýleri) höküm etmek üçin bellediň ... Sen olary jezalandyrmak üçin bellediň» (1:12) diýip jogap berende düşündi. Ýöne Habakkukyň düşünen zady Hudaýyň beýle zady nädip edip biljekdigidi! «Näme üçin Sen hilekärlere çydap bilýärsiň? Näme üçin erbetler has dogrulary ýuwudanda Sen dymýarsyň?» (1:13). Mukaddes Hudaý Ýahudadan has erbet milletiň gülläp ösmegine we basyp almagyna nädip rugsat berip bilýärdi? Hawa, Ýahuda öz jezasyna mynasypdy, ýöne näme üçin Haldeýleri hem jezalandyrmaly däl? Olar has erbetdiler. Bu pikir tanyş dälmi?
Habakkuk bu soraglar bilen göreşen ilkinji adam däldi. Mysal üçin, Asaf atly bir adam mundan öň bu mesele bilen gaty göreşipdi (Zebur 73). Habakkuk hem erbetlik meselesi bilen göreşen soňky imanly däldi. Her bir ösýän hristian haýsydyr bir pursatda bu mesele bilen göreşmeli bolýar.
Seretmek
Habakkukyň jogapsyz soragynyň üstünde oýlananda eýelän pozisiýasy owadandy. 2-nji bap 1-4-nji aýatlaryň ähli zady şonuň hakda. Ol şeýle diýdi: «‘Men gözegçilik nokadymda duraryn we diwarlarda özümi ýerleşdirerin; Ol maňa näme diýjekdigini we bu şikaýata näme jogap berjekdigimi görmek üçin serederin.’ Soňra Reb jogap berdi: ‘Waghy ýazyp, ony tagtalara açyk ýaz, şonda habarçy ony ylgap ýaýradyp biler. Çünki wagy bellenen wagta garaşýar; ol soňy hakda gürleýär we ýalan bolmaz. Ol gijikse-de, oňa garaş; ol hökman geler we gijikmez. Seret, ol ulumsy; onuň islegleri dogry däl – ýöne dogry adam imany bilen ýaşar.’»
Habakkuk sabyrly garaşmagy we Rebiň jogabyna ünsli seretmegi karar etdi. Ol gaharjaň we lapykeç bolup, Hudaýdan jogap talap etmedi. Ol «Hudaý meniň meselelerime üns bermeýär» diýmedi. Ýok, ol garaşdy we seretdi. Eger biz hem şony edip bilsek!
Gözegçilik nokady ýa-da gözegçilik diňi, gözegçiniň töweregi görüp, näme bolup geçýändigini has gowy bilip we öz pozisiýasyny gorap bilýän ýeridi. Bu, düşünenok bolan ýagdaýlarymyza jogap garaşýarkak Hudaýyň bizden isleýän garaýşyny suratlandyrýar. Gaty uzak görüp bilmeýän düzlükde galmaň. Aşakda näme bolup geçýändigini Hudaýyň gözünden görmek has aňsat bolan diňe çykyň. Asaf diňe mukaddes ýere girende Rebiň jogabyny düşündi (Zebur 73:16-17). Jogapsyz soraglary Rebe tabşyryp, Onuň jogabyna garaşmak we seretmek mümkin. Biz Oňa garaşýarkak, diňe jogapsyz soraglarymyz bar diýip imanymyzdan ýüz öwürmäliň. Gözegçilik diňi, Hudaýyň size beren hakykatynyň goralýan gözegçilik nokadydyr.
Hudaý Habakkuka, hemişe garaşýan we seredýän hristiana jogap berşi ýaly jogap berdi. Ol «Ol maňa hakykatdanam jogap berdimi, ýa-da bu diňe meniň hyýalymydy?» diýmedi. Hudaý jogaplar üçin kriptogrammalar iberenok! Hudaýyň Habakkuka beren jogaby şeýle bir açykdy welin, ony ýazyp, başgalara ýetirip bolýardy. Aslynda, Hudaý jogaby wagty ýitirmezden ýaýratmagy isledi (2:2).
Ýöremek
Ine, Hudaýyň Habakkuka erbetlik meselesi barada beren jogaby. Erbetlik hakykatdanam bar; ol hyýaly däl. Ýöne ol diňe çäkli wagt üçin bolar – we bu wagt Hudaý tarapyndan bellenendir. Taryh tötänleýin däl, eýsem bir maksada tarap barýar we Hudaýyň maksadynyň öňüni almak mümkin däl. Ol hökman Onuň meýilnamasy boýunça amala aşar (2:3). Bu ýerde 3-nji aýat Ýewreýler 10:37-de sitirlenende «ol» «Ol» bolýar. Taryhyň maksady bir şahsyýetde – Reb Isa Mesihde jemlenendir. Ähli erbetlik Onuň tarapyndan ýeňiler we Ol ähli zadyň Rebi bolar.
Hristian bu aralykda näme etmeli? Ol «imany bilen ýaşamaly» (2:4). Biz mukaddes Hudaýyň erbetligiň barlygyna nädip çydap bilýändigini we näme üçin ýalňyş adamyň hemişe iň gowy ylalaşygy alýandygyny düşünenok bolmagymyz mümkin, ýöne dogry adam imany bilen ýörär.
Haldeýlere yglan edilen bäş sany betbagtlykda uniwersal prinsip bar – olaryň agressiýa, açgözlük, ekspluatasiýa, haýasyzlyk, butparazlyk (2:5-19) üçin islegi. Hudaý bize ähli erbetligiň Hudaýyň höküminiň astyndadygyny ynandyrýar. Öz-özüni ýok etmegiň tohumy Hudaý bilen dogry bolmadyk adamyň janyndadyr (2:4). Soňky höküm hökman geler, ýöne bu aralykda hristian imany bilen ýöremeli (2 Korinfliler 5:7).
Ybadat etmek
Habakkukyň 3-nji babynda biz pygamberiň Rebe ybadat edýändigini görýäris. Bu Hudaý bilen ähli göreşlerimiziň netijesi bolmaly, ýöne biz köplenç garaşmagy, seretmegi we ýöremegi halamaýandygymyz üçin gaharjaň we gaharjaň bolýarys. Habakkukyň ybadaty hakykatdanam 2:20-nji aýatda başlady: «Reb Öz mukaddes ybadathanasynda; ähli ýer Onuň öňünde dymsyn.» Ol Hudaýyň ylahy hökümdarlygyna we hökümine dymyp tabyn bolmagy öwrendi – bu ybadatdy. Ol Hudaýa ýeke-täk ýakynlaşmagynyň merhemet üçin ýalbarma (3:2) bolandygyny düşündi – bu ybadatdy. Ol Hudaýyň şöhratyndan haýran galdy (3:3-4) – bu ybadatdy. Ol Hudaýyň taryhdaky beýik işleri barada oýlandy (3:5-15) – bu ybadatdy. Ol titredi, çünki ol çuňňur ruhy tejribeden geçipdi we hökümde gelýän diri Hudaýyň hakykatyny bilipdi (3:16) – bu ybadatdy. Ol şatlanýardy, çünki ol erbetligiň netijesi bolan kyn döwürlere we kynçylyklara garamazdan, Rebiň henizem onuň güýji we halas bolşy bolandygyny bilýärdi (3:17-19) – bu ybadatdy. «Ýöne men Rebde şatlanyn» (3:18). Bu hili ybadat diňe Reb bilen garaşýan, göreşýän, seredýän we ýöreýän adamyň ýüreginden gelýär.
Deýwid R. Reýd tarapyndan″ } ]
