Hudaýsyz hökümetiň astynda Reb üçin ýaşamak
Köp dini ýolbaşçylaryň öwredýän zatlaryna garamazdan, Ysraýylyň we Ybadathananyň ýa-da Ýygnagyň biri-birinden düýbünden tapawutlanýandygyny ykrar etmek möhümdir. Olary hiç haçan garyşdyrmaly däldir. Ysraýylly kanun döwründe ýaşapdy, hristian bolsa merhemet döwründe ýaşaýar. Ysraýyllynyň durmuşy kanun bilen dolandyrylýardy; hristianyň durmuşynyň mysaly we nusgasy Mesihdir. Ysraýylyň durmuşy we umytlary ýer bilen baglanyşyklydy; hristianyň durmuşy Mesihdir, we onuň raýatlygy gökdendir. Ysraýylly köplenç goňşy milletleri bilen söweşip, käwagt olary ýeňipdi. Hristianyň borjy ähli adamlar bilen parahat ýaşamak we başgalary Halasgärine çekmäge synanyşmakdyr.
Täze Äht hristianyň ýerdäki hökümeti bilen gatnaşygyny üç söz bilen jemleýär: doga ediň, töleň we boýun boluň. Hiç ýerde hristianyň öz hökümet ýolbaşçylaryny saýlamagy, goýunlaryň öz çopanyny saýlamagyndan artykmaç göz öňünde tutulmaýar. Sebäbi tebigy adamyň tebigatynda günäkärlik bar, Mukaddes Ýazgylar onuň günä edýändigini we tebigaty boýunça hudaýsyzdygyny açyk görkezýär. Şonuň üçin, adamyň guran hökümeti esasan hudaýsyz hökümetdir, ýöne hudaýsyzlygyň dürli derejeleri bardyr.
Petrusyň tejribeleri we hatlary
Resul Petrus muny öz hristian durmuşynyň başynda başdan geçirdi. Ýatda saklaň, hristianlyk Pentikost gününde, Reb Isa direlenden 50 gün soň başlandy. Reb göge galandan birnäçe gün soň, Mukaddes Ruh Iýerusalimde bir agyzdan ýygnanan 120 imanlynyň üstüne indi.
Petrusyň ilkinji türmä basylmagy Resullaryň Işleri 4-de, ikinjisi Resullaryň Işleri 5-de, we Herod döwründe has agyr üçünjisi Resullaryň Işleri 12-de ýazylýar. Ahyrsoňy, Petrus öz ölümi bilen Hudaýy şöhratlandyrdy, Rebiň Ýahýa 21:19-da öňünden aýdyşy ýaly. Gadymy hristian ýazyjylary bize zalym imperator Neron döwründe Petrusyň tussag edilip, haça çüýlenmäge höküm edilendigini aýdýarlar. Ol öz jezalandyryjylaryna Rebi ýaly ölmäge mynasyp däldigini aýdyp, ony tersine haça çüýlemegi haýyş etdi.
Bize bu mysaly görkezensoň, onuň ýazan zatlaryny has gowy düşüneris, şeýle hem onuň ýazan zatlarynyň Mukaddes Ruhyň ylhamy bilen ýazylandygyny bilýäris. 1 Petrus 4:16-da ol jemläp şeýle diýdi: «Eger kimdir biri hristian hökmünde ejir çekse, utanjak bolmasyn, eýsem bu meselede Hudaýy şöhratlandyrsyn» (NKJV).
Petrus hristianyň bu dünýäde özüni nähili alyp barmalydygyny görkezdi (2:13-25). Ol öz töweregindäkileriň arasynda dogruçyl bolmaly, şonuň üçin ony erbetlik edýän diýip aýyplap bilmezler. Imanly adam her bir ynsan düzgünine, milli hökümete ýa-da kiçi hökümdarlara boýun bolmaly. Ol ýagşylyk etmeli; ol azat, ýöne Hudaýyň guly (sözme-söz, «gul»). Hristian gullara öz hojaýynlaryna boýun bolmak we hatda zalym hojaýynlardan alyp biljek gynançlaryny we ýalňyş hereketlerini sabyrlylyk bilen kabul etmek maslahat berildi.
Ahyrsoňy, Petrus bize Mesihiň mysalyny görkezdi: «Ol sögülende, yzyna sögenokdy; ejir çekende, haýbat atmady, eýsem özüni dogry höküm edýäne tabşyrdy» (23-nji aýat).
Indiki bapda, 1 Petrus 3-de, dindar aýallara öz ärlerine boýun bolmak maslahat berilýär, hatda ärleri imansyz bolsa-da. Aýalyň bezegi diňe daşky bolmaly däl, eýsem «ýumşak we asuda ruhuň bozulmaz gözelligi bolmaly, bu Hudaýyň nazarynda gaty gymmatlydyr» (4-nji aýat). Ärler «olaryň [aýallarynyň] bilen düşünjeli ýaşamalydyr, aýala hormat goýmalydyr, gowşak gaby hökmünde, we durmuş merhemetiniň mirasçylary hökmünde» (7-nji aýat).
Hristian hökmünde durmuşlarynyň we şaýatlyklarynyň başyndan, hatda bu at Reb Isanyň yzyna eýerijilerine berilmezden ozal, Petrus we Ýahýa ýewreý hökümdarlaryna şeýle diýdiler: «Hudaýyň nazarynda size Hudaýdan artykmaç gulak asmak dogrumy, siz höküm ediň ... Biz adamlara däl-de, Hudaýa boýun bolmalydyrys» (Resullaryň Işleri 4:19, 5:29). Bu ýatda saklamaly möhüm prinsipdir. Hudaý ähli zatdan ýokary häkimiýetdir. Ol hökümetleri ýerine goýýan Şahsdyr, ynsan tarapyndan nähili häkimiýete gelendigine garamazdan – saýlawlar arkaly, mirasdar hökümdarlar ýa-da hatda öz öňkülerini agdaryp häkimiýeti ele alan bolsalar-da. Hudaý bize hiç haçan öz üstümizdäki häkimiýetlere boýun bolmazlygy aýtmaýar, ýöne Hudaý olara häkimiýeti berenligi üçin, biz boýun bolmaga borçludyrys, diňe olar Hudaý tarapyndan berlen häkimiýetlerini açykdan-açyk aşyp, Hudaýyň bize açykdan-açyk gadagan eden zadyny talap etseler. Şeýle ýagdaýda hristian Iň Ýokary Häkimiýete – Hudaýa – boýun bolmaga borçludyr, ýöne ol netijelerine, nähili bolsa-da, taýýar bolmalydyr.
Durmak we halas bolmak
Hudaý bize Köne Ähtde munyň birnäçe mysalyny berdi. Çykyş 1-de Müsüriň patyşasy ýewreý dogrumçylara ysraýylly aýallardan dogulýan oglanlary öldürmegi buýurdy. Şifra we Puah, dogrumçylar, «Hudaýdan gorkdylar we Müsüriň patyşasynyň buýruşy ýaly etmediler, eýsem oglan çagalary diri sakladylar» (17-nji aýat). Hudaý dogrumçylar bilen gowy gatnaşdy, sebäbi olar Hudaýdan gorkdylar, we Ol ysraýyllylaryň köpelmegine sebäp boldy.
Daniýel kitabynyň açylyş babynda biz ýesir ýaş ýigit Daniýeli we onuň üç dostunyň butparaz patyşanyň saçagyndan iýmit bilen özlerini hapalamakdan ýüz öwrendigini görýäris. Olar Hudaýa ynanýardylar, olar Onuň üçin duranda Ol olary goldar diýip. Hudaý olaryň imanlaryny hormatlady.
Daniýel 3-de patyşa üç dosta öz guran ägirt uly altyn heýkeline sežde etmegi ýa-da ýanyp duran otly peçe zyňylmak jezasyna sezewar bolmagy buýurdy. Olar bu buýruga boýun bolmakdan ýüz öwürdiler we patyşa şeýle diýdiler: «Biz gulluk edýän Hudaýymyz bizi ýanyp duran otly peçden halas etmäge güýçlüdir, we Ol bizi siziň eliňizden halas eder, eý patyşa. Ýöne bolmasa-da, size mälim bolsun, eý patyşa, biz siziň hudaýlaryňyza gulluk etmeýäris, we siz guran altyn heýkele sežde etmeris» (17-18-nji aýatlar). Reb olaryň duruşyny hormatlady, ol peçde olar bilen ýöredi we olara hiç hili zyýan ýetirmedi.
Daniýel, garry adam hökmünde, soňky hökümetde ýokary wezipäni eýeledi. Bir wagt onuň duşmanlary patyşany ýaranjaňlyk we basyş bilen indiki 30 gün üçin özünden başga hiç kime doga etmegi gadagan edýän yzyna gaýtarylmaz permana gol çekmäge mejbur etdiler. Daniýel muny bilse-de, bu ony hemişe edişi ýaly doga etmekden saklamady. «Daniýel ýazgynyň gol çekilendigini bilende, öýüne gitdi. We öz ýokarky otagynda, penjiresi Iýerusalime tarap açyk, ol şol gün üç gezek dyzyna çökdi, we Hudaýynyň öňünde doga etdi we şükür etdi, irki günlerden bäri adaty bolşy ýaly» (6:10). Daniýel Hudaýa boýun bolmagynyň jezasyny bilýärdi, bu onuň duşmanlary tarapyndan patyşa permana boýun bolmazlyk hökmünde garalýardy. Ol öz wepalylygynyň netijelerine sezewar boldy: Daniýel ýolbarslaryň çukuryna zyňyldy we gijäni şol ýerde geçirdi. Reb oňa hiç hili zyýan çekmäge rugsat bermedi, patyşa bolsa adaty güýmenjesiz agyz beklemek bilen ukusyz gije geçirdi.
Durmak we halas bolmazlyk
Biz Hudaý üçin wepaly we boýun bolup duranymyzda, Hudaýyň goragynyň şeýle gudratlaryna garaşyp biljekdigimizi duýmazlygymyz üçin, we soňra ejir çekmek biziň paýymyz bolsa, lapykeç ýa-da hatda aldanan ýaly duýmazlygymyz üçin, Ýahýa Çömmüldirijä seredeliň. Isanyň bu öňünden gelijisini Ol pygamberleriň iň ulusy diýip atlandyrdy. Ol Hudaýyň prinsipleri üçin berk we batyrgaý durdy, diňe Ýahýa 1-de ýazylan ýewreý dini ýolbaşçylary bilen däl, eýsem dogany Filipusyň aýaly Herodias bilen öýlenen zynaçy patyşa Herod bilen hem ýüzbe-ýüz boldy. Herod Ýahýany türmä basypdy we wagtal-wagtal oňa gulak asmagy halaýardy.
Öňräk, Ýahýa Isanyň artmalydygyny we özüniň azalmalydygyny aýtdy, ýöne ol Isanyň, şonça gudrat eden bolsa-da, ony azat etmek üçin hiç zat etmändigine geň galan ýaly görünýär. Ol hatda Isanyň hakykatdan-da Mesihmidigini ýa-da başga birine garaşmalydyklaryny soramak üçin habarçylar iberdi (serediň Matta 11:2-5). Halas ediş gudratynyň ýerine, Matta 14 we Markus 6 bize Ýahýanyň wepalylygy sebäpli türmede kellesiniň kesilendigi baradaky gynançly habary berýär!
Ýewreýler 11 imanly erkekler we aýallar, olaryň gazananlary we halas boluşlary barada gürrüň berýär. 33, 34 we 35-nji aýatlaryň başy öňki aýatlaryň jikme-jiklikleri bolmazdan bularyň birnäçesini jemleýär. Soňra 35-nji aýatyň galan bölegi we indiki üç aýat şeýle diýýär: «Başgalar gynamalara sezewar boldular, halas bolmagy kabul etmediler, has gowy direlişi gazanmak üçin. Ýene başgalar masgaralamalaryň we gamçylamalaryň synagyna sezewar boldular, heý, zynjyrlaryň we türmä basylmagyň. Olar daşlandylar, iki bölege kesildiler, synaldylar, gylyç bilen öldürildiler. Olar goýun derilerinde we geçi derilerinde gezindiler, garyp, ejir çekýän, gynamalara sezewar bolýan – dünýä olara mynasyp däldi. Olar çöllerde we daglarda, gowaklarda we ýeriň gowaklarynda gezindiler.» Dünýäde köp hökümetleriň hudaýsyz bolan ýerinde Reb üçin ýaşamak aňsat däldigi açykdyr.
Matta 10-da, Reb On Ikini iberende, olara olary möjekleriň arasyndaky goýunlar ýaly iberýändigini aýtdy. Olar ýylanlar ýaly akylly we kepderiler ýaly zyýansyz bolmalydylar, we fiziki taýdan erbet garşylanmagyna garaşmalydylar. Reb olara özüniň hatyrasyna häkimleriň ýa-da patyşalaryň öňüne getirilende nähili ýa-da näme gürlemelidikleri barada alada etmezligi aýtdy, sebäbi şol sagatda olara näme aýtmalydygy beriljekdi. Ýahýa 15-de Rebiň öz şägirtlerine dünýäniň olary özüni ýigrenişi ýaly ýigrenjekdigini aýdandygy ýazylýar. Hakyky Hudaýa gulluk edýändigini öňe sürýän dini ýolbaşçylar we bu dünýäniň syýasy ýolbaşçylary Reb Isany haça çüýlemek üçin birleşdiler.
Şu gün
Häzirki wagtda köp hökümetler hristianlary işjeň yzarlaýarlar ýa-da olaryň işlerini çäklendirmek üçin kanunlar çykarýarlar. Beýleki hökümetler dini azatlyk diýip atlandyrýan zatlaryny berýärler, ähli dinlere çydamlylyk görkezýärler we dini işlere az gatyşýarlar. Olar idealda ähli dinlere deň garardylar, ýöne tejribede bu adatça Mukaddes Kitabyň taglymatyna laýyklykda Rebe doly gulluk etmek isleýän hristianlaryň belli bir derejede çäklendirilýändigini aňladýar. Häzirki dünýäde hakyky dindar hökümeti tapmak mümkin däl. Emma, Reb özüniňkiler bilen hemişe bolmagy wada berdi. Ol dünýäni ýeňdi we onuň şazadasyny we hudaýyny – Şeýtany – Golgotada ýeňdi. Biz şeýle hem bilýäris: «Patyşanyň ýüregi Rebiň elindedir, suw akymlary ýaly; Ol ony islegi boýunça öwürýär» (Süleýman Pygamberiň Nakyllary 21:1).
Biz Rebiň bu hudaýsyz dünýäde nähili ýaşandygyna seredenimizde, yzarlamaly nusgamyzy görýäris. Pygamber Işaýa Onuň bu dünýäde nähili ýaşajakdygyny öňünden aýtdy: «Ol gygyrmaz, sesini galdyrmaz, sesini köçede eşitdirmez. Ezilen gamyşy döwmez, tüssäp duran keteni söndürmez» (Işaýa 42:2-3). Reb «ýagşylyk edip we şeýtanyň ezýän ähli adamlaryny sagaldyp gezdi,» Petrus Korneliýusyň öýünde ýygnanan märekä şaýatlyk etdi (Resullaryň Işleri 10:38).
Isa dünýäde boldy, ýöne dünýäden däldi. Biz Oňa meňzemäge çalyşmalydyrys. Ol ýagşylyk etmek üçin guramalara goşulmady. Ol şahsy taýdan ägirt uly ýagşylyk etdi. Ol demonstrasiýalary guramasa-da ýa-da olara gatnaşmasa-da, yzyna eýerýän märekeler Oňa üýşýärdi. Hudaýyň Ogly bolsa-da, Ol öz hukuklaryny talap etmedi. Onuň durmuşy Hudaý Atasy bilen hemişe, ýakyn gatnaşykda ýaşan garaşlylyk durmuşydy. Goý, biz Ondan öwreneliň we Onuň yzyna eýereliň. Bir gün tizden Ol ähli ýamanlygy ýok eder, öz Patyşalygyny gurar we dogrulykda höküm sürer – we biz Onuň bilen höküm süreris! Hudaýsyz hökümet hemişelik ýok ediler.
