XVII asyryň filosofy Jozef Hall bir gezek şeýle diýdi: «Bir gezek bozulan abraýy bejermek mümkin, ýöne dünýä hemişe ýarylan ýere gözüni diker». Nähili dogry. Has erbet, käbir abraýlar şu günki asylly şazadany ertirki hapa jenaýatçyga öwürmegi halaýan adamlar tarapyndan bilkastdan ýok edilýär. Hiç kimiň gowy abraýy peselmekden azat däl, we gynansak-da, az sanly adam hakykatdanam ýigrenje mynasyp bolup, özüne mynasyp zady alýar.
Eger siz dogruçyl, hormatly durmuşda ýaşan bolsaňyz, ýöne siziň ölümiňizden soň adamlar siziň ýaramaz, ýalançy aýalbazdygyňyzy aýtsalar, özüňizi nähili duýardyňyz? Men siziň muny halamazdygyňyzy çaklaýaryn. We eger Mariýa Magdalina şu günler öz hakda aýdylýan zatlary bilýän bolsa, ol hem muny halamazdy diýip çaklaýaryn.
Käbir sebäplere görä, Mariýa aýratyn erbet çemeleşmek üçin saýlanyp alyndy. Ol jelep, «gorkunç günäkär» we «Isa söýen» şägirt diýlip atlandyryldy (biz hemmämiz muny Ýahýa hakda onuň güýçli ruhylygy sebäpli aýdylandygyny bilýäris, Ýahýa 21:20-24). Mariýa, şeýle hem, Rebbiň fiziki söýgi gyzy, Onuň aýaly we Onuň çagalarynyň enesi bolmakda aýyplandy we sanaw dowam edýär. Onuň ady iň zalym ýollar bilen esassyz ýere hapalandy, we indi meşhur roman diňe ýagdaýy hasam erbetleşdirdi.
Ýöne Şeýtanyň däli hereketlerinde hemişe bir usul bar. Mariýa Magdalinanyň abraýyny ýok etmek bilen, ol Rebbiňkini hem ýok edip biljekdigine ynanýar. Adamlary Isanyň (1) diňe bir ynsan bolandygyna we/ýa-da (2) Onuň bir aýal bilen fiziki gatnaşykda bolandygyna ynandyrmak bilen, ol imansyzlary öz garaňkylyk patyşalygynda hemişelik tussag edip biler. Şonuň üçin, ýagdaýy dogrulamak üçin ýene bir synanyşyk. Mariýa Magdalina kimdi? Ol näme üçin möhüm? Mukaddes Ýazgylar onuň hakda näme diýýär we näme diýmeýär?
Mariýa Magdalina kimdi?
Matta Täze Ähtiň ilkinji kitaby bolany üçin, Mariýa ilkinji gezek ol ýerde, 27:56-da, Isa haçda öz ruhuny tabşyrandan soň peýda bolýar. Magdalina ady Mariýanyň dogduk şäheri Magdala (ýewreýçeden «minara» diýmek) Tiberiýanyň golaýyndaky Jelileýada, örän baý, ýöne bozuk, ýüň matalary we boýaglary bilen tanalýan şähere degişlidir. Tekst bu aýallaryň Isa Jelileýada gulluk eden wagtynda ony üpjün etmek üçin ýeterlik maliýe serişdeleriniň bardygyny aňladýar. Şonuň üçin Mariýa Magdalinanyň pulunyň bolmagy ähtimal.
Alym Herbert Lokýer ony «ýokary derejeli we amatly ýagdaýly aýal» diýip atlandyrdy. Tekstde onuň jelep bolandygyny hiç ýerde aýdylmaýar. Lokýer şeýle ýazdy: «Şeýle erbet abraýyň bardygyny görkezýän hakyky subutnamanyň bir bölegi-de ýok». We ol gowy kompaniýada syýahat etdi. «Ýakup bilen Ýosanyň (Ýusubyň) enesi» Mariýa, direlen Halasgäriň Emmaus ýolunda duşan Klopasyň aýalydy (Ýahýa 19:25; Luka 24:13, 18). «Zebedeýiň ogullarynyň enesi» Salome, Merýem Gyzyň uýasy we resuly Ýahýanyň enesidi (Matta 10:2; Markus 15:40; Ýahýa 19:25). Salomeniň adamsy Zebedeý, baý balykçydy. Şeýlelik bilen Salome Isanyň daýzasydy; resuly Ýahýa, Onuň doganoglanydy. Isa haçdan aşak seredip, Ýahýa: «Ine, seniň eneň!» diýende, Ol Ýahýa öz enesine-resulyň daýzasy Mariýa seretmegi tabşyrýardy (Ýahýa 18:27). Mukaddes Ýazgylar resuly Ýahýanyň derrew «ony öz öýüne alandygyny» (27-nji aýat) aýdýar, bu bolsa onuň Ýahýa 19:25-de haçdaky aýallaryň arasynda sanalmagyny, ýöne Isanyň hakykatdanam ölen wagtynda beýleki Injillerdäki sanawlarda ýoklugyny düşündirýär.
Aýdyň, Mariýa Magdalina Rebbiň enesiniň, onuň uýasy Salomeniň we Klopasyň aýalynyň ýakyn dosty bolupdy - hemmesi uly ýaşly aýallar. Tekstde onuň olardan ýaşdygyny görkezýän hiç zat ýok. Biz bilýänimizçe, ol Isanyň enesiniň ýaşyndady we uly çagalary bardy. Mukaddes Ýazgylar onuň ýaşyny aýtmaýar. Onuň daşky görnüşi barada teswir bermeýär. Ol durmuşa çykandygyny ýa-da maşgalasynyň bardygyny aýtmaýar. Şeýle hem, onuň Rebbiň göwnünden turan owadan ýaş aýaldygy baradaky teoriýany, has-da Onuň bilen fiziki gatnaşykda bolandygy baradaky küfürligi goldaýan bir bölek-de subutnama bermeýär. Ol 12 resulyň we käbir aýallaryň Isa bilen Hudaýyň Patyşalygyny wagyz eden wagtynda syýahat edendigini aýdýar. Bu aýallar «erbet ruhlardan we kesellerden sagaldylypdy - ýedi jyn çykan Magdalina diýilýän Mariýa, we Hirodyň dolandyryjysy Huzanyň aýaly Ýoanna, we Susanna, we oňa öz emläklerinden üpjün eden başga-da köp aýallar» (Luka 8:2-3). Mariýa, sagaldylandan soň, öz durmuşyny Mesihe bagyşlapdy, Rebbe wepalylyk bilen yzarlapdy we beýleki aýallar ýaly Onuň gullugyny maliýeleşdirmäge kömek edipdi.
Bikanun gatnaşyk baradaky talaplary ýalana çykarmak
Ýöne imansyzlar öňe gidýärler, onuň abraýyny ýok etmäge we hatda Isanyň bilen bikanun gatnaşykda bolandygyny aňlatmaga karar berýärler, ýa-da Dan Braunyň romanynda Da Winçi kody aýdylyşy ýaly, Oňa öýlenip, Onuň çagalaryny dünýä indirdi. Käbirleri öz argumentlerini goldamak üçin Ýahýa 20:1-17-ni ulanýarlar. Bu bölüm Mariýanyň gije gabyra gelendigini, Isany tapmandygyny, aglandygyny, soňra Ony görendigini aýdýar; we Ol oňa: «Maňa ýapyşma» (17-nji aýat) diýdi. Bu birnäçe aýat bir işi döretmeýär, esasanam Matta Injili onuň «beýleki Mariýa (Klopasyň aýaly)» bilen gidendigini aýdanda (Matta 28:1); Markus onuň Klopasyň aýaly we Salome bilen gidendigini aýdanda (Markus 16:1-2); we Luka Ýoannanyň, Klopasyň aýalynyň we beýleki aýallaryň hem ol ýerde bolandygyny aýdanda (Luka 24:10).
Mukaddes Ýazgylar alymy Alfred Edersheim düşündirdi: Onuň Petrus bilen Ýahýa beren habary (Ýahýa 20:2): «Biz olaryň nirede goýlandygyny bilmeýäris», onuň gabyra ýeke gitmändigini aňladýar. . . .Gabyrda duşuşmak üçin dürli ýerlerden iki topar aýal gitdimi ýa-da ýok, olaryň arasynda iň görnükli figura Mariýa Magdalina bolupdy - dindar aýallaryň arasynda Petrus resullaryň arasynda nähili görnükli bolsa, şonuň ýaly. Ol ilkinji bolup gabyra ýeten ýaly. Mariýa Magdalinanyň hakyky ähmiýeti
Has möhümi, Magdalaly Mariýa direlen Halasgäri ilkinji gören adamdy (Markus 16:9). We mesele şunda. Şeýtan direlişiň hakykatyndan az zat ýigrenýär, bu onuň heläkçiligini möhürledi, ölüm güýjünden mahrum etdi we onuň ot we kükürt kölünde ebedi azabyny kepillendirdi (Ýewreýler 2:14-15; Ylham 20:10). Şonuň üçin ol Mariýa Magdalinany abraýdan düşürmek üçin müňýyllyklaryň dowamynda ähli hilelerini ulandy. Hudaýyň bu dindar, wepaly, imanly aýaly erbetligiň ýalanlarynyň we ýigrenjiniň obýektine öwrüldi, sebäbi ol Isa Mesihiň bedenli direlişine we şeýlelik bilen Şeýtanyň ýeňlişine ilkinji şaýatlyk etmek üçin deňsiz-taýsyz artykmaçlygy aldy.
Gynansak-da, köp adam Şeýtanyň ýalanlaryny ýuwutdy. We dünýä ýaramazlaşdygyça, olaryň sany artar. Ýöne bir gün Mariýanyň abraýy doly bejeriler, we hiç kim Şeýtanyň ýasan «ýarygyny» görmez. Şol gün, hemmeler ilki onuň eden ýaly, direlen Halasgäri görmäge gaty meşgul bolar. We her bir dyz eger we her bir dil «Isa Mesih Hudaý Ataň şöhraty üçin Rebdir» diýip ykrar eder (Filipililer 2:10-11).
