Hudaý bilen ýakynlygy başdan geçirmek
Çykyş 3-de ýazylan «ýanýan gyrymsy agaç» wakasyndan öň, Musa diňe Ýewreýleriň Hudaýy barada hekaýalary eşidipdi. Ol Ýehowany şahsyýet hökmünde tanamaýardy. Ýöne Hudaýyň Musa üçin ýörite wezipesi bardy we Ol onuň bilen gatnaşyk gurmak isledi. Şonuň üçin Reb olaryň ilkinji duşuşygyny başlady, ondan soň Musa hiç haçan öňküsi ýaly bolmady. Indiki 40 ýylyň dowamynda onuň Hudaý baradaky düşünjesi we Reb bilen ýakynlygy ýetişdi. Olaryň ilkinji duşuşygyndan birnäçe aý geçensoň, Reb Özüniň Musa bilen «ýüzbe-ýüz, adam dosty bilen gürleşýän ýaly» gürleşendigini aýtdy (Çykyş 33:11 NKJV). Emma, bu olaryň ýanýan gyrymsy agajyň ýanyndaky özara gatnaşygyny gaty beýan edip bilmezdi.
Geliň, Hudaýyň Musa bilen ilkinji duşuşygyndan käbir ýörelgeleri göz öňünde tutalyň, adam bilen onuň Ýaradyjysynyň arasynda dowamly dostlugyň nädip ösüp biljekdigini düşünmek üçin.
Gysgaça taryh
40 ýaşynda Musa Müsürden gaçyp, özü ýaly Ybraýymyň nesilleri bolan Midýanlylar bilen ýaşady. Olar diňe bir Hudaýyň bardygyna ynanýandyklary we käbir dini gymmatlyklary saklaýandyklary üçin, Musa olaryň bilen ýaşamak üçin ýeterlik derejede rahatlyk tapdy, Ýetroň gyzy Zipora bilen öýlendi. Müsür standartlary boýunça Musa jemgyýetçilik basgançagynyň iň aşagyna düşüpdi; ol Müsüriň ýokary gatlagyny terk edip, çarwa çopanlaryň arasynda ýaşady – «her bir çopan Müsürliler üçin ýigrençdir [gaty halanmaýar]» (Barlyk 46:34). Hudaý Musany öňündäki kyn we agyr işe taýýarlamak üçin çölüň aňyrsynda 40 ýyllyk häsiýet gurmak işini ulanardy. Musa guzylara seretmegi, ejiz goýunlary ýyrtyjy haýwanlardan goramagy we ýönekeý durmuş bilen kanagatlanmagy öwrendi. Uzak çöllükde pes çopan bolmak Musa çynlakaý kiçigöwünliligi öwretdi (Sanlar 12:3). Bu we beýleki tejribeler ony täze wezipä taýýarlady – ol Ysraýyl üçin Hudaýyň bellenen halasgäri bolmalydy.
Bir gün Horeb dagynyň eteginde sürüsini bakyp ýörkä, Musa dagda ajaýyp bir görnüşi gördi: Bir gyrymsy agaç ýanýan ýalydy, ýöne ýalyn ony ýakmaýardy. Mukaddes Kitap şeýle diýýär: «Rebbiň Perişdesi oňa gyrymsy agajyň ortasyndan ot ýalynynda göründi» (Çykyş 3:2). Hudaý çekýärdi we Musa jogap berýärdi, munuň netijesi adam üçin hemişe peýdalydyr. Biz «Rebbiň Perişdesiniň» peýda bolmagyny «teofaniýa» diýip düşünýäris. Teofaniýa, Mesihiň Atasynyň habarçysy hökmünde ýere inkarnasiýadan öňki saparydyr.
Kiçigöwünli çemeleşme
Hudaý Musany ady bilen çagyrdy, we ol gyrymsy agaja ýakynlaşanda, Oňa buýurdy: «Bu ýere ýakynlaşma. Aýaklaryňdan çyzyklyklaryňy çykar, çünki duran ýeriň mukaddes ýerdir» (5-nji aýat). Musanyň Hudaýyň huzurynda näme üçin çyzyklyklaryny çykarmalydygy bize aýdylmaýar, ýöne biz birnäçe sebäbiň bardygyny bilýäris. Musanyň aýakgaplary el bilen ýasalan bolardy we onuň elleriniň işini aňladardy. Onuň aýaklary ony islegine görä alyp giderdi, bu onuň islegini görkezýärdi. Aýakgaplarynyň aşagyndaky tegmiller onuň ähli geçmişdäki ýalňyşlyklarynyň ýazgysyny bererdi. Mundan başga-da, aýakgaplar adamyň aýaklaryny goraýar we Hudaý Musanyň Özüniň Musanyň galkany we goragy boljakdygyny düşünmegini isledi. Hudaýyň huzurynda Musa öz elleriniň işleriniň arassalygyny, öz islegini we geçmişdäki ýalňyşlyklaryny bilip, Rebbiň kynçylyk döwürlerinde ony gorajakdygyny açardy.
Bu tejribeden öň Musa Müsürde öz elleri bilen bir adamy öldüripdi we ýurtdan pyýada gaçyp, adalatyndan sypypdy. Ol öz-özünden bar bolan we üýtgewsiz Älemiň Hudaýyna ynsan tagallasy esasynda ýakynlaşyp, kabul edilip bilmezdi. Ne-de Musa Hudaýyň öz durmuşy üçin islegini kabul etmän, Hudaýa kabul ederlikli hyzmat edip bilmezdi, bu geçmişdäki şowsuzlyklary we lapykeçlikleri bir gyra goýmagy hem aňladýardy. Aýakgaplaryny çykaryp, mukaddes ýerde durmak bilen, Musa öz ylahy çagyryşyna – Hudaýyň öz durmuşy üçin maksadyna girmäge taýyn boldy.
Ylahy açyş berildi
Göräýmäge, Musa aýakgaplaryny çykaryp, Rebbiň Perişdesi özüni Musa Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň Hudaýy hökmünde tanatdy. Musa ýüzüni öwrüp, gizläp jogap berdi. Hudaý Özüni bilkastdan patriarhlaryň Hudaýy hökmünde tanadýar; bu Musanyň Gudratly Hudaýyň Ybraýyma, Yshaga we Ýakuba özüni tanadan özboluşly usulyny oýlanmaga itererdi. Stefan «şöhrat Hudaýy biziň atamyz Ybraýyma» Urda göründi diýip aýdýar (Resullar 7:2). Yshak Rebbiň sesini ilkinji gezek Moria ýurdunyň bir dagynda, kakasy ony Hudaýa gurban etjek bolanda eşitdi (Barlyk 22). Soňra Hudaý Yshaga agyr açlyk döwründe ýol görkezmek üçin görnüşde göründi (Barlyk 26:2). Ýakup Paddan Arama öz janyny halas etmek üçin gaçyp barýarka, Beteliň golaýyndaky ýeke ýerde, Hudaý Ýakuba asmana çykýan merdiwan baradaky düýşünde özüni görkezdi (Barlyk 28). Her bir ylahy tanyşdyryş geň we ajaýypdy, we Musanyň Hudaý bilen ilkinji duşuşygy hem şondan az özboluşly bolmazdy. Hudaý patriarhlara her gezek gürleşende, Öz wadalaryny tassyklamak üçindi. Musa bulary we Öz sadyklygyny biljekdi.
Boýun egmegiň jogaby
Musanyň kiçigöwünliligine we boýun egmegine jogap edip, Hudaý oňa Müsürdäki Öz halkynyň agyr ýagdaýy barada habar berdi. Hudaý olaryň ejirini görüpdi we olaryň agyryny eşidipdi, we indi olaryň halas bolmagynyň wagty gelipdi. Musa halasgär bolmalydy (Resullar 7:35). Musanyň Hudaýyň açyşyna her gezek jogap berende, bereket we has köp açyş bolýandygyna üns beriň. Hudaýyň öňünde kiçigöwünlilik we Onuň Sözüne hormat goýmak bereket we Hudaýyň islegini has gowy düşünmäge getirýär. Reb Isa Öz şägirtlerine haçlanmazdan bir gije öň bu wada berdi: «Meniň tabşyryklarymy saklaýan we olary berjaý edýän, Meni söýýän şoldur. We ony söýýän Atam tarapyndan söýüler, we Men ony söýerin we Özümi oňa aýan ederin» (Ýahýa 14:21). Reb Isa bolan söýgi, Onuň Sözüne ynanmak we oňa boýun egmek arkaly Oňa bildiriljekdir. Munuň netijesi, Mesihiň Öz Sözüne boýun egýänlere Özüni has köp görkezmek baradaky wadasynyň ýerine ýetirilmegidir. Bilkastdan bilmezlik, pitne ýa-da ylalaşyk, Hudaýy çynlakaý bilmek we başdan geçirmek isleýänler tarapyndan Mukaddes Ýazgylara jogap bolmaly däldir.
Şahsyýet krizisi
Musanyň Hudaýyň «Indi gel, men seni Faraona ibererin» (Çykyş 3:10) diýen buýrugyna jogaby näme boldy? Ol jogap berdi: «Men kim, Faraona gitmeli?» (Çykyş 3:11). Musanyň iki taraply şahsyýet krizisi bardy. Birinjiden, ol özüniň kimdigine ynanmaýardy. Ikinjiden, ol Hudaýyň kimdigini bilmeýärdi: «[Siziň] adyňyz näme?» (Çykyş 3:13), ýa-da aňlatma boýunça, «Siz kim?»
Adatça, bir adamyň täze tanyşan adamy barada öwrenýän ilkinji zady onuň adydyr, we Musa Müsürde wekilçilik etmeli adamy bilmelidi. Musanyň haýyşy, akylynyň öz ukypsyzlygyndan Hudaýyň güýjüne we ygtyýaryna geçendigini görkezýärdi. Bu, durmuşymyzda Hudaýyň maksatlaryny düşünmegiň ilkinji ädimidir.
Hudaýyň Musanyň ikinji soragyna jogaby «MEN KIM BOLSA, ŞOL MEN» (14-nji aýat) boldy. Olaryň Müsürden halas bolmagyna we soňraky çöl tejribesine taýýarlyk üçin, Hudaý Öz äht halkyny Özüni «MEN» – öz-özünden bar bolan Biri hökmünde bilmegini isledi. Hudaýyň soraglaryna beren jogaplary arkaly, Musa Hudaýyň islegini ýerine ýetirmegiň öz kimdigine däl-de, eýsem Hudaýyň kimdigine baglydygyny düşünerdi.
Hudaý Özüni açmak we Öz islegini bildirmek üçin adam bilen duşuşyklary başlaýar. Musa Özüni tanadanyndan soň, Reb Öz kararyny bildirdi: «Men olary Müsürlileriň elinden halas etmek üçin aşak düşdüm» (8-nji aýat). Hudaý şahsyýet hökmünde ýere oňa gürleşmek üçin gelipdi, we Musanyň ýeke-täk kabul ederlikli jogaby Oňa derrew ýakynlaşmakdy. Musa Hudaýa gelmäge taýyn bolmalydy, ondan soň ol Hudaý üçin gitmäge taýyn bolardy. Bu onuň Müsüre gitmek baradaky ilkinji garşylygyny düşündirýär, çünki Rebbi bilmezden beýle bir iş mümkin bolmazdy.
Girmek üçin çagyryş
Dowzahdan halas bolmak we dünýäniň erbetliginden halas bolmak Hudaý bilen garaşsyz hakykatlar däldir. Hudaý adamy bir zatdan çagyranda başga bir zada girmek üçindir. Hudaýyň adam üçin halaslygy günäden doly halaslykdyr we şeýlelik bilen Hudaýa mukaddes edilen halky, ýagny aýratyn edilenleri kepillendirýär. Netijede, Ol Köne we Täze Äht mukaddeslerine duýduryş berýär: «Mukaddes boluň, çünki Men mukaddesdirin» (Lewiler 11:44; 1 Petrus 1:16). Musa Hudaýyň Ysraýyllylary gulçulykdan we Müsürden halas etmek planlarynyň Ysraýyllylary Müsürden aýyrmagy hem öz içine alýandygyny bilmelidi. Günäniň gulçulygyndan we Müsüriň dünýäwiliginden halas bolmak ylahy bereketli durmuşa, hyzmat arkaly Hudaýy begendirmek mümkinçiligine we Onuň bilen gatnaşykdan lezzet almaga getirýär.
Hudaýyň maksady diňe ýewreýleri gulçulykdan we Müsürden halas etmek däl-de, eýsem «olary şol ýerden gowy we giň ýere çykarmakdy» (Çykyş 3:8). Hudaýyň planlarynda Müsür (dünýä) bilen Kengan (ýeňişli hristian durmuşy) arasynda galmak barada hiç zat ýokdy; Sina dagyna gitmek diňe olaryň Kengandaky iň soňky ykbalyna tarap zerur ädimdi. Goşen Hudaýyň uly açlyk döwründe Öz halkyny iýmitlendirmek üçin beren üpjünçiligi we olary köpeldip, bir millet döredip biljek ýeridi. Ýöne Öz halkynyň Müsürden çykyp, doly ýeri – «süýt we bal» ýurduny (17-nji aýat) miras almak wagty gelipdi, we Hudaýyň Öz äht halky bilen, Müsür tarapyndan päsgelçiliksiz, gatnaşyk edip biljek ýeridi.
Hudaýyň huzuryndan lezzet almak
Hudaýyň Musanyň garşylygyna jogaby «Men hökman seniň bilen bolaryn» (12-nji aýat) boldy. Hudaý tarapyndan herekete çagyrylanda, Musa ilki Hudaýyň ukyplaryna ynanmagyň ýerine öz ukypsyzlyklaryna üns berdi. Biz durmuşda öz ylahy çagyryşymyzy kabul edip we ýerine ýetirip kanagat taparys. Öz ukyplarymyz, ýetmezçiliklerimiz ýa-da şahsy gyzyklanmalarymyz bilen meşgullanmak wagt alýar we diňe Hudaý tarapyndan ulanylmagymyza päsgel berýär. Netijede, Musanyň halasgär bolmaga laýyk däldigini bahana edip görkezen şahsy ýetmezçilikleriniň her biri, Hudaýyň ony bu wezipe üçin saýlamagynyň sebäplerini has-da nygtady. Pawlus Hudaýyň Öz maksatlaryny näme üçin bu usulda amala aşyrmagy saýlaýandygyny düşündirdi: «hiç bir ten Onuň huzurynda öwünmesin» (1 Korintos 1:26-29).
Reb sizi Özüni bilmäge we durmuşyňyz üçin Öz çagyryşyny öwrenmäge çagyrýarmy? Onuň hemişelik huzurynyň wadasy kynçylyk döwürlerinde akylyňyzy gorar: «‘Men seni hiç haçan terk etmerin, ne-de seni taşlaryn.’ Şonuň üçin biz batyrgaýlyk bilen aýdyp bileris: ‘Reb meniň kömekçimdir; men gorkmaryn. Adam maňa näme edip biler?’» (Ýewreýler 13:5-6). Musa Hudaýyň hemişelik huzuryny öz durmuşynyň galan böleginde duşan köp kynçylyklarynda ajaýyp teselli çeşmesi tapdy. Bu parahatlyk üpjünçiligi diňe onuň Rebbiň «Gel» diýen buýrugyna öňki boýun egmeginden gelip çykdy.
Jemleýji sözler
Reb bilen has çuňňur ýakynlyk, imanlynyň Hudaýyň açylan Sözüne iman bilen tabyn bolmagy we boýun egmegi bilen ösýär. Bu şeýle ýönekeý! Musa Hudaýyň Sözüne her gezek tabyn bolanda, Hudaý Özüni Musaga has köp görkezmek bilen jogap berdi. Reb Isa her bir hristian bilen şol bir zady etmegi wada berýär (Ýahýa 14:21) – boýun egmek we iman bizi Hudaýyň ýüregine has ýakynlaşdyrýar. Diňe şeýle ýol bilen adam Iň Beýigiň gizlin ýerinde ýaşap we ogullygyň ähli ajaýyp bereketlerinden we artykmaçlyklaryndan lezzet alyp biler (Zebur 91:1).
