Ähli adamlaryň endikli jandarlar diýmek, belki, dogrudyr. Köp endikler, öz-özünden, düýbünden zyýansyzdyr. Irden ýatdan turanda, adam belli bir tertipde hereket edip biler, sebäbi käbir işler ýerine ýetirilmeli. Şol hereketleri ýerine ýetirmek endik meselesine öwrülýär.
Endik endikden has köpdür. «Endik» sözi ulanylanda, ilkinji pikirimiz neşe endiklileri barada bolup biler. Olar, belki, neşeler bilen synag edip başladylar we maddany halanlarynda, has köp ýa-da has uly täsirli bir zat üçin yzyna gaýdyp geldiler. Içlerindäki isleg olary öz içine aldy we zyýanly endik döredi, biz muňa «endik» diýýäris. Emma, biz pikirlerimizi neşeler bilen çäklendirmeli däl, sebäbi endigiň başga-da köp görnüşleri bar.
«Endik» terminini kesgitlemek peýdaly bolup biler. Merriam-Webster onlaýn sözlügi ony «endik dörediji madda, hereket ýa-da iş üçin mejbury, dowamly, fiziologiki ýa-da psihologiki zerurlyk, zyýanly fiziki, psihologiki ýa-da sosial täsirleri bolan we adatça ... yzyna çekilende ýa-da saklananda anyk kesgitlenen alamatlary döredýän» diýip kesgitleýär. Bu kesgitleme meselä çemeleşmekde peýdaly başlangyç nokady, ýöne ony düşündirmek zerur bolup biler.
Ol «mejbury» sözi bilen başlaýar, bu mejbury güýje degişlidir. Bu neşeler ýaly bir madda ýa-da jynsy häsiýetli bir iş üçin garşy durup bolmaýan isleg bolup biler. Kesgitlemä görä, tejribe zyýanly ýagdaýda «endik dörediji» bolýar.
«Anyk kesgitlenen alamatlar», elbetde, endigiň häsiýetine baglydyr. Olar endikli adam tejribeden yzyna çekilende ýa-da saklananda ýüze çykýar. Endik zyýanly bolsa-da, ol dowam edýär, sebäbi adam ony garşy durup bilmeýän lezzetiň esasy çeşmesi hökmünde tapýar.
Çilim çekmek
Çilim çekmek endigiň bir görnüşidir. Häzirki wagtda köp ýurtlar nikotiniň zyýanly madda bolandygyny, çilim çekmegiň göni öýken rakyna baglydygyny ykrar edýärler. Şonuň üçin çilim kompaniýalary köplenç öz gaplaryna anyk saglyk duýduryşlaryny çap etmäge kanuny taýdan borçludyrlar. Käbir ýurtlarda çilim gaplary dükänlerde görkezilip bilinmeýär, eýsem gulply şkaflarda saklanýar. Bir gap çilim satyn almak isleýän adam önümi öňünden görüp bilmez, eýsem dükän işgärinden isleýän zadyny soramaly bolar. Eger müşderi ýaş bolsa, ýaşyny subut etmeli bolup biler.
Öýken ragy agyr kesel bolup, pidanyň agyryly üsgürmegine we dem almagyna kynçylyk döredip, uly azap çekmegine sebäp bolup biler. Çilim çekmekden döreýän kesel öňüni alyp bolýan keseldir. Şonuň üçin hökümetler çilim satyn almagyň öňüni almak üçin eýýäm sereden çärelerimizi görýärler. Çilim bilen baglanyşykly keselleri bejermek üçin köp pul harçlanýandygy sebäpli, köp hökümetler çilimleriň bahasyna goşmaça salgytlar salmagy dowam etdirýärler. Munuň adamlary olary satyn almakdan saklamagyna umyt edilýär.
Çilim gaplarynda görkezilen «SAGLYK DUÝDURYŞY» diýen batyrgaý sözleriň adamlary çilim çekmekden gorkuzjakdygyny pikir edip bilerdik. Duýduryş saklaýjy hökmünde hyzmat etmeli. Bir gapdaky sözler «Çilim çekmek saglygyňyza zyýan berip biler» ýa-da «Çilim öldürýär» diýende, kim çilim çekmegi dowam etdirmek islär? Adamlaryň çilim çekmegi dowam etdirmeginiň sebäbi, olaryň bozup bilmeýän endigi döredilendigidir. Diňe akyl güýji olary ony taşlamaga mejbur etmek üçin ýeterlik güýçli däldir.
Hristian üçin başga bir pikirlenmeli zat bar. Iman edeniň bedeni Mukaddes Ruhyň ybadathanasydyr (1 Korintoslylar 6:19). Meniň bedenim Oňa degişli bolany üçin, men ony gowy fiziki saglykda saklamaga çalyşmaly. Çilim çekmek, elbetde, adama hiç hili saglyk peýdasyny bermez!
Içgi we neşeler
Çilim çekmek Hudaýyň Sözünde agzalmasa-da, alkogola degişli birnäçe duýduryşlar bar – esasanam Nakyllar kitabynda.
Şerap gyzyl bolanda oňa seretme … ahyrynda ol ýylan ýaly çakýar we ýylan ýaly sanjýar (Nakyllar 23:31-32 KJV). Nakyllaryň bu bölegi serhoşlygyň täsirlerini aýdyň suratlandyrýar we köp içmegi betbagtlyk we gaýgy bilen baglanyşdyrýar (29-njy aýat). Başga bir aýatda «Patyşalar üçin şerap içmek däl» (31:4) diýilýär. Käbir Injil gahrymanlary aşa köp içip, özlerine utanç getirdiler.
Käbirleri Injiliň alkogol içmegi gadagan etmeýändigini we Isanyň şerap içendigini çalt aýdarlar. Jogap hökmünde biz Injil döwründe suwuň häzirki arassalaýyş usullarynyň ýokdugyny we köplenç içmäge ýaramazdygyny aýdardyk. Injilde köp adamlaryň şerap içendigini okasak-da, biz Reçabylaryň ony ret edendigini we kakalaryna boýun bolmak bilen baglanyşykly saklanandyklary üçin öwgüli bolandyklaryny hem okaýarys (Ýeremiýa 35).
Köp iman edýänler alkogoly başga bir adamyň büdremegine sebäp bolup biljek zatlaryň biri hasapladylar. Siz näçe içýändigiňizi dolandyryp bilersiňiz, ýöne sizi içýän görýän has gowşak adam alkogol içmegiň kabul edilip bilner diýip pikir edip biler, oňa «höwes» döredip, şeýlelik bilen endikli bolup biler. Saklanýan iman edýänler köplenç Rimlylar 14:21-de tapylan prinsipi ulanyp, bir zadyň iman edýän dogana ýa-da çaga zyýanly bolup biljekdigini pikir edip, ony etmeýärler.
Serhoşlyk köp maşgalalara gaýgy getiren ýaly, neşe serişdelerini ulanmak hem şeýle. Şeýle endik ýaş adamyň neşe bilen synag etmäge höweslendirilende kiçijik ýagdaýda başlap biler. Dostlarynyň öňünde «salkyn» görünmek üçin olar razy boldular. Ilkibaşda tejribe oňyn görünýärdi we döredilen duýgular synag edýäni has köp zat üçin yzyna gaýdyp gelmäge höweslendirdi. Tizden lezzetli bolan zat zerurlyga öwrüldi, sebäbi şahsyýet garşy durup bolmaýan içki islegler bilen ýeňildi. Pes duýup we göterilmäge mätäç bolup, neşe ulanyjy öz isleglerini has köp alyp kanagatlandyrýar. Pul, soňra, endigi maliýeleşdirmek üçin gorkunç tizlikde ýitýär, bu bolsa onuň durmuşyna goşmaça meseleler getirýär.
Başga howply endikler
Maddalary göz öňünde tutanymyzdan soň, endikli pikirler we amallar barada birneme üns bermeli. Mysal üçin, humar endiklidir. Çalt we aňsat baýamak üçin, bu bilet «şowly» bilet bolar diýen umyt bilen lotereýa ýa-da lotereýa bileti satyn alnyp bilner. Ýa-da, belli bir atyň ýaryşda ýeňjekdigine ýa-da belli bir toparyň oýunda ýeňjekdigine pul goýlup bilner. Birneme pul ýeňmek adamy tejribäni gaýtalamaga höweslendirýär. Hatda ol üstünlik gazanmasa-da, indiki gezek gözlenýän «şowlylygy» döreder diýen umyt hemişe bar. Gaty tizden sarp ediji endik döreýär, pul ýitýär we bergiler köpelýär. Iman edýän adam humaryň hiç bir görnüşine gatnaşmaly däl, eýsem hemişe Rebbiň ynamyna bil baglamaly. Humar betbagtçylykly netijeleri bolup biljek jogapkärçiliksiz endikdir.
Eýýäm seredilen endikler gaty aýdyň bolup biler, ýöne käbirleri akylda bar bolany üçin gizlin galýar. Jynsy görnüşli endikler barada duýdurmak möhümdir. Ýalaňaç ýa-da ýarym ýalaňaç şekiliň ilkinji görnüşi şonuň ýaly has köp isleg döredip biler we tizden dolandyryp bolmaýan endik döredilip bilner. Internetiň we akylly telefonlaryň peýda bolmagy bilen, pornografiýa girmek we açyk-aýdyň bolan onlaýn işlere gatnaşmak gaty aňsatdyr. ýalňyş Mukaddes Ýazgylara görä. Pawlus Timoteýi duýdurdy: «Özüňi arassa sakla» (1 Timoteos 5:22). Bize bu ündew häzirki döwürde öňküsinden has köp gerek.
«Ten» bilen «Ruh» arasynda hemişe göreş bar, olar «biri-birine garşydyr» (Galatýalylar 5:17). Eger biz aman galmak islesek, «Ruh tarapyndan ýolbaşçylyk edilmeli» (18-nji aýat). Hudaýyň niýeti, Öz halkynyň mukaddes bolmagydyr. Hajar ýaly, biz hemişe «Sen Hudaý meni görýärsiň» (Barlyk 16:13) diýip bilmeli. Emma, biz Rebbiň diňe ähli hereketlerimizi däl, eýsem ähli zatlarymyzy hem görýändigini ýatda saklamaly. pikirlerimizi. Şol hereketler we pikirler Oňa ýaraýarmy?
Rebbiň öňünde dogruçyl bolmak möhümdir. Dawudyň sözlerini alyp, olary dogalarymyzyň bir bölegi edeliň:
Meni syna, eý Hudaý, we ýüregimi bil: meni syna, we pikirlerimi bil (Zebur 139:23).
Hereket etmek
Her bir iman edýäniň içinde günäkär tebigat bar, ony öldürmeli ýa-da ýok etmeli (Rimlylar 8:13). Eger biz şol köne tebigaty günäkär endiklere we amallara boýun bolmak bilen iýmitlendirseň, durmuşymyza weýrançylyk we kynçylyk getireris. Bize Mukaddes Ruhyň kömegi ähli zatdan has köp gerek.
Käwagt endik şeýle bir agyrlaşýar welin, hünärmen kömegi zerur bolýar. Şükürler bolsun, eger biz günälerimizden toba etsek, arassalanyp bileris, sebäbi «Sende bagyşlama bar» (Zebur 130:4). Elbetde, Hudaýyň Sözünde tapylan köp sanly duýduryşlara gulak asyp, endikden ilkinji nobatda gaça durmak has gowudyr.
Biz adamyň durmuşyny öz içine alýan şeýle bir güýçli endikler barada pikir etdik. Gyzyklanmalar we dynç alyşlar öz ornuny eýeleýär, ýöne biz olaryň aşa ähmiýetli bolmagyndan we bizi zerur bolanyndan has köp meşgul etmeginden goranmaly. Seretdigimiz kynçylyklardan gaça durmak üçin, biz «Isa seretmegi» dowam etdirmeli (Ýewreýler 12:2). Ýeňiş diňe Onda tapylýar!
