Pasha maşgalalara näme öwredýär
Sahna
Islendik dindar ýewreý öýündäki sahnany göz öňüne getiriň. Hakykatdanam, Iýerusalimdäki şol taýýarlanan ýokarky otagdaky sahnany göz öňüne getiriň, ýerde Reb Öz şägirtleri bilen «Soňky agşam nahary» diýip atlandyrýan Pasha nahary üçin ýatyrdy.
Birinji käse geçirilenden soň, maşgalanyň iň ýaş agzasy soraýar: «Näme üçin bu gije beýleki ähli gijelerden tapawutlanýar? Çünki beýleki ähli gijelerde biz hamyrmaýaly ýa-da hamyrmaýasyz çörek iýýäris, ýöne bu gije diňe hamyrmaýasyz çörek? Beýleki ähli gijelerde biz islendik görnüşli otlary iýýäris, ýöne bu gije diňe ajy otlar? Beýleki gijelerde biz et gowrulan, gaýnadylan ýa-da bişirilen iýýäris, ýöne bu gije diňe gowrulan? Beýleki ähli gijelerde biz otlary diňe bir gezek çümdürýäris, ýöne bu gije biz olary iki gezek çümdürýäris?» 1
Musa berlen asyl görkezme b.e.ö. 1491-nji ýylda şeýle diýýär:
We şeýle bolar, çagalaryňyz size: «Bu hyzmat bilen näme diýmek isleýärsiňiz?» diýenlerinde, siz şeýle diýersiňiz: «Bu Rebbiniň Pasha gurbanlygydyr, Ol Müsüriň çagalaryny uranda we biziň öýlerimizi halas edende, Müsürdäki Ysraýyl çagalarynyň öýlerinden geçdi» (Müsürden çykyş 12:26-27 KJV).
Pasha naharynyň çylşyrymly däp-dessurynyň ösmegi hakyky Mesihiniň (1 Korintoslylar 5:7-8) käbir manylaryny gizläp bilse-de, biz bellemeli başga zatlar hem bar. Biz nahar üçin bile ýygnanan giň maşgalany görýäris, ýaş çagalar öz ýaşulularyna sorag bermäge höweslendirilýär. Biz mundan birnäçe netije çykaryp bileris: maşgalalar bile naharlanmaly, iň bolmanda Şenbe naharynda teklip edilişi ýaly hepdede bir gezek; nahar maşgala agzalarynyň bile gürleşýän jemgyýetçilik pursaty bolmaly; çagalar sorag bermäge höweslendirilmelidir; we ulular olara jogap bermeli we olary söhbetdeşlige çekmelidir.
Bile naharlanmak
Maşgala (hatda giň maşgala hem) nahar üçin bile ýygnananda, bu şatlykly pursat, baglanyşyk döwri bolmaly. Ýöne häzirki wagtda maşgalalar barha köp böleklere bölünýär. Köp maşgalalar bile naharlanmaýar. Onuň ýerine, çagalar we ulular telewizoryň daşynda, dyzlarynda tabaklar bilen otyrlar. Bu maşgala agzalaryny bir-birinden bölýär we telewizory naharyň merkezi we güýmenje çeşmesi edýär. Telewizoryň zyýanly täsiri Nil Postmanyň «Özümizi ölüme güýmenje etmek» atly kitabynda ara alnyp maslahatlaşylýar, bu kitap ähli ene-atalar tarapyndan okalmalydyr.2
Maşgalalar ýüzbe-ýüz bolmaly. Ähli nesilleriň goşulmagy hem gowy. Ata-eneleriň maşgalada gymmatly roly bar. Olar biziň ýitirmek howpy abanýan gymmatlygymyzdyr. Biz nesilleriň arasyndaky giňelýän boşlukdan şikaýat edýäris, ýöne muny düzetmek üçin az zat edýäris we möhüm çeşmäni ýitirýäris.
Ybadathanalar bilelikde nahar iýmek we agzybirlikden lezzet almak arkaly bu artýan böleklere bölünme meselesine kömek edip bilerler. Ýerli ybadathana, ahyrsoňy, giň maşgalanyň bir görnüşidir we bu höweslendirilmelidir (1 Timoteos 5:1-3). Käwagt nahar üçin bile ýygnanmaýan ybadathana agzybirlik gurmagyň, dostluklary höweslendirmegiň we daşardakylary ybadathana maşgalasyna garşylamagyň bir ýoluny ýitirýär. Edersheimiň pikiriçe, birinji asyrdaky Pasha baýramynda maşgalalaryň hemişe garyplar we olary garşylajak maşgalasy bolmadyklar üçin ýer goýmagy däp bolupdyr.3
Bile ara alyp maslahatlaşmak
Ýyllar mundan ozal, men işlän bir mekdepde okuw işi hökmünde, 11 ýaşly çagalary dostlaryndan aýry stollarda naharlanmaga mejbur etdik. Hemmeler nätanyşlar bilen oturdy. Soňra biz olardan synag barada näme pikir edýändiklerini soradyk. Olar muny geň we ýakymsyz diýdiler. Biziň maksadymyz olara nahar wagtynyň jemgyýetçilik pursaty we täze dostlar edinmek üçin mümkinçilikdigini öwretmekdi.
Biz şeýle hem ýerli polisiýa işgärimizi her hepde dürli okuwçy topary bilen naharlanmaga çagyrdyk. Biz ýaşlaryň polisiýa garşy garaýyşlaryny üýtgetmek we şübhe we duşmançylygyň ýerine dostluk we ynam gurmak isledik. Birnäçe ýyl soň, men şol işgäriň ogluny ýerli kollejde okatdym. Ol maňa kakasynyň çagalar bilen şol wagty gymmat saýandygyny aýtdy.
Bile naharlanmak köne we täze gatnaşyklary gurmaga kömek edýär, garaýyşlary alyşmaga höweslendirýär we has çuňňur ara alyp maslahatlaşmalara we özara ynama getirýär. Käbir ene-atalaryň nahar wagtyndaky iň gowy sözleri: «Dym we naharyňy iý» diýmekdir. Şeýle garaýyş ters netije berýär.
Çagalar bize öz tejribeleri barada aýtmak isleýärler, we olar daş-töweregindäki bulaşyklygy düşündirmäge kömek isleýärler. Olar gürlemegi öwrenmänkäler zatlary tutýarlar, urýarlar, silkýärler we öz dünýäsini düşündirmegi öwrenýänçäler ähli görnüşli synaglary edýärler. Olar eýýäm garaýyşlary we gymmatlyklary ösdürýärler.
Gürlemek bilen, diňlejek islendik adama şol gün başdan geçiren ähli gyzykly, gorkunç, ýakymly ýa-da agyryly tejribelerini aýtmak islegi gelýär. Men ýaňy-ýakynda şeýle söhbetdeşlik etdim:
«Ata! Men bu gün ýykyldym, aýagym agyrdy, we gan akdy.»
«Onda näme boldy?»
«Mugallym meni Ilkinji kömek otagyna äkitdi.»
Çagalaryň ünsli ulularyň gulagy bolanda, olar «Näme üçin gan akýar? Näme üçin gan gyzyl?» ýaly has köp soraglar berýärler. We bu olara Halasgärimiz barada gürlemek üçin mümkinçilik döredip biler.?
Çagalara biziň gyzyklanmamyzy we ünsümizi bermekden ýüz öwürmek, olara söýgini we Hudaýyň olara beren tebigy instinktlerine jogaby bermekden ýüz öwürmekdir. We bu olaryň intellektual, emosional we ruhy ösüşini togtadyp biler.
Ene-atalar, ata-eneler, ýekşenbe mekdebiniň mugallymlary, ýaşulular we ýerli ybadathanadaky diakonlar hökmünde, geliň, biziň aladamyzdaky ähli adamlar üçin sorag bermegi, öwrenmegi we öwretmegi gyzykly etmäge çalyşalyň. Pasha nahary bize muny öwredýär.
TEKLIP EDILÝÄN OKALGA
- Alfred Edersheim, Rebbimiziň döwründäki ýewreý jemgyýetçilik durmuşynyň eskizleri.
- Nil Postman, Özümizi ölüme güýmenje etmek?
- Alfred Edersheim, Isanyň ömri we döwri, Mesih.
