Pawlusyň Timoteýe we häzirki döwürdäki iman edýänlere gyssagly tabşyrygy

Pawlusyň Timoteýe tabşyrygy

«Emma sen, Hudaýyň adamy, bu zatlardan gaç we • dogrulygy • dindarlygy • imany • söýgini • sabyrlylygy • ýumşaklygy yzarla.» —1 Timoteos 6:11 NKJV

Timoteýiň ruhy atasy hökmünde, Pawlus oňa iman we Hudaýyň oňa tabşyran işinde sabyrly bolmagy üçin iki hat ýazdy. Bu hatlarda Pawlus Timoteýe köp «tabşyryklar» berdi. Emma 1 Timoteos 6:11-de Pawlus ilkinji gezek «sen» diýen nygtama grek at çalyşmasyny ulandy.

Bu, Pawlusyň ýazan zatlaryna Timoteýiň ünsli bolmagynyň gaty möhümdigini aňladýardy we giňişleýin aýdylanda, Hudaýyň adamy ýa-da aýaly bolmaga ymtylýan her bir adam üçin möhüm bolýar.

Reb Pawlusy Efesde şaýatlygy gurmak üçin ulandy, bu ýer resulyň missionerlik işiniň iň ýokary nokadyna ýeten ýerdi (Resullaryň Işleri 19:10,20). Resul Efesdäki ybadathananyň ýaşulularyna, özüniň gideninden soň iman edýänleri ýoldan çykarjak ýalan çopanlar barada gözýaşly duýduryş beripdi (Resullaryň Işleri 20:28-31). Şonuň üçin ol Timoteýi işi dowam etdirmek üçin şol ýerde galdyrdy (1 Timoteos 1:3; Resullaryň Işleri 20:20,27). Ilkinji hatynda Pawlus Timoteýe, ybadathanada dogry, dindar hereketler arkaly hakykaty öwredip we görkezip, bu ýalan mugallymlara nädip garşy durmalydygyny düşündirdi (1 Timoteos 3:14-16).

Hatyny tamamlap, Pawlus Timoteýe berýän nesihatlarynda has göni boldy: «sen etmeli» (1 Timoteos 3:15) däl-de, «sen hökman» (1 Timoteos 6:11), soňra «men saňa haýyş edýärin» (13-nji aýat) we «Eý Timoteý» (20-nji aýat) diýen şahsy ýüzlenme bilen gutardy. Dindarlyga yzygiderli şahsy ýüzlenme, Timoteýiň Efesde döreýän duşmançylykly ýagdaýda üstünlik gazanmagynyň ýeke-täk ýoludy. «Özüňe we taglymatyňa ünsli bol. Munda yzygiderli bol, çünki şeýle etmek bilen sen özüňi we diňleýjileriňi halas edersiň» (1 Timoteos 4:16 ESV).

1 Timoteos 6:11-de «yzarlamak» (NKJV) ýerine «yzyndan gitmek» (KJV) sözüni ulanmak bilen, Pawlusyň tabşyrygy iki esasy mesele boýunça jemlendi: «bu zatlardan gaç» we beýleki zatlaryň «yzyndan git».

1. Gaç!

«Emma sen, Hudaýyň adamy, bu zatlardan gaç.»

Bir wagyzçynyň Ýusup we Potifaryň aýaly barada gürrüň berenini ýatlaýaryn. Ol şeýle diýdi: «Durmuşda şeýle ýagdaýlar bar, olarda sen hökman gaçmaly! Şol gün Ýusup şeýle ýagdaýlaryň birinde özüni tapdy we gaçdy.» Pawlusyň Timoteýe beren görkezmesi şonuň ýalydy. Sen we men «bu zatlara» garşy durmaly däl, biz olardan mümkin boldugyça uzak gaçmaly.

Göni manyda «bu zatlar» açgözlük we tamakinlik, şolaryň ähli ýamanlyklary bilen birlikde, pul söýgisi iň esasy mysaldyr. Tamakinlik butparazlykdyr (Koloseliler 3:5), ýagny ol Hudaýyň iman edýäniň durmuşyndaky iň ýokary ornuny çalşyrýar. Reb Isa şeýle diýdi: «Hiç bir hyzmatkär iki hojaýyna hyzmat edip bilmez, çünki ol ýa birini ýigrener we beýlekisini söýer, ýa-da birine wepaly bolar we beýlekisini ýigrener. Siz Hudaýa we pula hyzmat edip bilmersiňiz» (Luka 16:13 ESV). Pul Patyşa biziň dünýämizde iň ýokary höküm sürýär. Adamlar öz aýlyklary ýa-da bar zatlary bilen kanagatlanmaýarlar. Olar has köp zat edinmek we dynç alyşlaryny uzaltmak üçin has köp pul isleýärler. Şonuň üçin humar oýunlary we lotereýalar gaty meşhurdyr. Muňa garamazdan, Pawlus Timoteýe kanagatlylyk bilen dindarlykda uly gazanç barada maslahat berdi (1 Timoteos 6:6-8).

1 Timoteos 6-nyň giňişleýin kontekstinde «bu zatlar» ýalan taglymatlary öz içine alýar, olar Rebiň we Onuň resullarynyň ruhy taýdan sagdyn taglymatlaryna garşydyr (3-nji aýat). Bu «dürli taglymatlar» iman edýänleri dindarlykdan daşlaşdyrmak mümkinçiligine eýedir. Olar:

• Iman edýänleriň Mesihde eýe bolan hakyky azatlygyny aç goýýan düzgünlerde we kadalarda özlerini görkezýärler (1 Timoteos 4:1-7),
• Esasynda ýamanlykdan gelip çykýarlar, we
• Öz dindarlyklaryny amala aşyrmak bilen maliýe gazanjynyň bardygyny öňe sürýärler (1 Timoteos 6:5).

Timoteýiň gaçmaly beýleki zatlary özüni merkez edinen mugallymlaryň tekepbirligi we şonuň bilen baglanyşykly ýamanlyklar (4-nji aýat), olaryň getirýän bozulmalary we hapaçylygy (5-nji aýat), nägile ruh (6-8-nji aýatlar) we akmak hem-de zyýanly höwesler (9-njy aýat) boldy.

Hatyň tutuş kontekstinde «bu zatlar» Efesdäki ybadathananyň «käbirleri» tarapyndan duçar bolýan ähli aldawçy we ýalňyşdyryjy taglymatlary, şonuň bilen birlikde ýaman amallary öz içine alýar. Şonuň üçin «bu zatlar» Hudaýdan iman arkaly gelýän dolandyryşy öňe sürmegiň arassa maksady bolmadyk islendik taglymat ýa-da amal hökmünde kesgitlenip bilner (1 Timoteos 1:4). Ruhy taýdan sagdyn taglymatyň hemişe «arassa ýürekden, oňat wyjdanlylykdan we çyn ýürekden iman edýänlerden gelip çykýan» söýgini döretmek maksady bar (1 Timoteos 1:5). Ilki bilen, Timoteý ýalan mugallymlara garşy durmaly we Hudaý tarapyndan berlen ygtyýaryny ulanyp, olara başga taglymatlary öwretmezligi tabşyrmalydy (1 Timoteos 1:3). Eger olar onuň tabşyryklaryna gulak asmasalar, onda ol olardan «gaçmalydy». Ol olaryň bilen hiç hili işi bolmaly däldi; we ol bu mugallymlary ret etmelidi (1 Timoteos 4:7), kabul etmelidi (1 Timoteos 5:11), daşlaşmalydy (1 Timoteos 6:5), gaçmalydy (1 Timoteos 6:20; 2 Timoteos 2:16) we özüni arassalamalydy (2 Timoteos 2:21). Emma şol bir wagtyň özünde ol Pawlusdan öwrenen zatlaryny öwretmegi dowam etdirmelidi (1 Timoteos 3:14).

2. Yzarla!

«Emma sen, Hudaýyň adamy ... dogrulygy, dindarlygy, imany, söýgini, sabyrlylygy, ýumşaklygy yzarla.» — 1 Timoteos 6:11 KJV

Pawlus Timoteýiň öz ruhy atasynyň yzyndan gidýän we eýýäm bu alty sany amaly zady görkezýän «Hudaýyň adamy»dygyny bilýärdi. Emma Timoteý şeýle etmegi dowam etdirmelidi. Biz hem olary şägirtlikde maksadymyz etmeli. Alty zat üç topara bölünýär:

• Hudaýa tarap bolan dogrulyk we dindarlyk,
• Içki bolan iman we söýgi, we
• Daşky bolan sabyrlylyk we ýumşaklyk.

Dogrulyk Hudaýyň öňünde dogry ýaşamagy we Onuň talap edýän zatlaryna laýyklykda ýaşamagy aňladýar. Bu Onuň nazarynda dogry bolmagyň häsiýetidir. Mysal üçin, baýlyklary dogry ulanmak (17-19-njy aýatlar). Dogrulyk dindarlygyň bir bölegi – hemişe Hudaýa ýaraýan ýollar bilen ýaşamaga ymtylmak – we iman edýäniň durmuşynyň ähli görnüşlerine degişlidir. Bu Hudaýy duýmak ýa-da bilmek we Onuň ähli pikirlerinde we işlerinde Oňa degişli bolan zatlary bilmekdir. Durmuş ýörelgesi Hudaýa bolan iman ykrar edişi bilen yzygiderli bolmaly. 1 Timoteos 1:5 dindarlygy yzarlamak üçin zerur elementleri görkezýär:

• Arassa ýürek – meniň aňym we islegim, ýa-da maksatlarym Hudaýyň islegine sazlaşykly bolmaly.
• Oňat wyjdan – men duýgur bolmaly, şonuň üçin meniň durmuşymda Hudaýyň makullamaýan zady bolmaly däl.
• Çyn ýürekden iman – meniň imanymda hiç hili ikiýüzlülik ýa-da ýalan zat bolmaly däl. Men Hudaýy aldadyp bilmerin. Men başgalara hiç zady gizlemeli däl. Men hakyky hristian bolmaly.

Iman Hudaýa ynanmak we Onuň Sözüne bil baglamakdyr. Imany yzarlamak, Mukaddes Ýazgylardaky ähli zadyň Hudaý tarapyndan ylhamlanandygyna ynanmagymy aňladýar (2 Timoteos 3:16). Men olaryň ýalňyşsyzdygyny – ýekeje-de ýalňyşsyzdygyny kabul edýärin. Şonuň üçin, adamlaryň pelsepeleri ýa-da «ylymlary» bilen Mukaddes Ýazgylaryň arasynda islendik gapma-garşylyk bar bolsa, men adamlara däl-de, Hudaýa ynanýaryn. Men Hudaýyň ýalan sözläp bilmeýändigini we Mukaddes Ýazgylaryň imanyň we amalyň ähli taraplary üçin ýeterlikdigini bilýärin.

Söýgi dindarlygyň beýleki içki güýjüdir. Söýgini yzarlamak, Hudaýyň meniň ýüregime guýan söýgüsi bilen doly dolanmagy aňladýar (Rimliler 5:5). Bu söýgi meniň durmuşymda hem görünmeli. Pawlus onuň 1 Korinfliler 13-de nädip hereket edýändigini beýan edýär. Bilelikde, iman we söýgi iman edýäniň durmuşynda agalyk etmeli esasy ýa-da görnükli aýratynlyklardyr (1 Selanikliler 3:6, 1 Selanikliler 5:8; 1 Timoteos 1:14, 1 Timoteos 2:15; 2 Timoteos 1:13; Ylham 2:19).

Sabyrlylyk çydamlylygy aňladýar. Şeýlelik bilen, sabyrlylygy yzarlamak, durmuşyň synaglaryna we ýagdaýlaryna garamazdan – olaryň häsiýeti nähili bolsa-da – dowam etmegi aňladýar. Ýumşaklyk mylaýym häsiýeti görkezmegi aňladýar we bu, ýalan mugallymlara we ünsi sowýanlara garşy durlanda aýratyn zerurdyr (2 Timoteos 2:24-25).

3. Söweş!

«Imanyň oňat söweşini söweş.» —1 Timoteos 6:12 ESV

Pawlusyň Timoteýe tabşyrygy 12-nji aýatda yzygiderli hereketi talap edýän başga bir buýruk bilen dowam edýär. Resul oňa şeýle etjekler barada duýduryş beripdi:

• Imandan daşlaşarlar (1 Timoteos 4:1),
• Durmuş ýörelgeleri bilen imany inkär ederler (1 Timoteos 5:8),
• Imandan azaşarlar ýa-da daşlaşarlar (1 Timoteos 6:10),
• Imandan sowulyp ýalňyşarlar (1 Timoteos 6:21), ýa-da
• Ýaramsyz bolar («reprobate» KJV-de), bozuk aňlara eýe bolar (2 Timoteos 3:8).

Ol şeýle hem hristian söweşiniň güýçlenip we erbetleşip dowam etjekdigini maslahat berdi, şonuň üçin Timoteý olara garşy söweşmegi bes etmeli däldi (2 Timoteos 3:13-14, 2 Timoteos 4:1-5). Şonuň üçin Timoteý Rebbimiz Isa Mesihiň peýda bolmagyna çenli Pawlusdan gelen bu buýruklaryň ählisini ýerine ýetirmelidi (1 Timoteos 6:13-14). Timoteý ebedi ýaşaýşa ýapyşmak (12-nji aýat) we oňa ynanylan hakykatyň goýumyny goramak (20-nji aýat, şeýle hem 2 Timoteos 1:13-14 serediň) bilen imany saklamalydy. Söweş şeýle hem ähli ýalan atlandyrylýan «ähli zady bilýänleriň» hormatsyz gürrüňlerine we gapma-garşylyklaryna garşy durmagy öz içine alýardy (20-21-nji aýatlar).

Ahyrky, Hudaýyň ähli erkek we aýal adamlaryna

Timoteýe berlen bu tabşyryklar Pawlusyň hatlaryny okaýan Hudaýyň ähli halkyna kynçylyk döredýär. Timoteý ýaly biz hem Hudaý üçin we Onuň hakykaty üçin durmagy we ýaşamagy dowam etdirmeli. «Isa Mesihdäki merhemetde güýçli boluň» (2 Timoteos 2:1).

SOŇKY BELLIKLER

1. Pawlusyň Timoteýe ýazan hatlarynda nygtama at çalyşmasynyň beýleki ulanylyşlary 2 Timoteos 1:18, 2 Timoteos 2:1,3, 2 Timoteos 3:10,14, 2 Timoteos 4:5,15-de tapylýar. Seret Thomas Newberry tarapyndan Iňlis-Grek Testamenty.
2. «Eger kimdir biri» (3-5-nji aýatlar) we «Emma şol ... käbirleri» (9-10-njy aýatlar) bilen «Emma sen, Hudaýyň adamy» (11-nji aýat) deňeşdiriň.
3. Göni terjimeler şeýle okalardy: 1) «gaçmagy dowam et,» 2) «yzarlamagy dowam et» we 3) «söweşmegi dowam et.» Şeýle hem 2 Timoteos 2:22 serediň.
4. 1 Timoteos 1:3,6,19, 1 Timoteos 4:1, 1 Timoteos 5:15,24, 1 Timoteos 6:10,21; 2 Timoteos 2:18.

Bizi bu tabşyrygy saklamaga höweslendirmek üçin, resul bize «ähli zatlary durmuşda goraýan» Biriniň nazarynda ýaşaýandygymyzy ýatlatdy (1 Timoteos 6:13 JND). Onda Ol Öz halkyny, nähili agyr gapma-garşylyklardan geçmeli bolsalar-da, gorap bilmezmi? Mundan başga-da, eger biz wepalylyga çagyrylan bolsak, gapma-garşylykda bizden öň giden Biriniň nazary astyndadygymyzy ýatdan çykarmalyň. Ol hem – günäkärleriň garşylygy, göriplik we kemsitme bar bolsa-da – Hudaýa doly wepalylykda hereket etdi, hakykaty sabyrlylyk we ýumşaklyk bilen saklady we şeýlelik bilen oňat ykrar etdi. Mundan başga-da, wepalylygyň sylagy bolar. Şonuň üçin buýruk Isa Mesihiň peýda bolmagyna çenli arassa we aýypsyz saklanmalydyr. Onuň peýda bolmagynyň şöhraty, biziň tarapymyzdan islendik kiçijik wepalylyga jogap getirer, hakykatdan-da, bu Mesihiň kämil wepalylygyna şöhratly jogap bolar. Soňra, adamlaryň ýigrenen, kemsiden we haça çykan Biri şöhratda görkezilende, Onuň ähli wepalylygyna doly jogap bolmak bilen bir hatarda, Hudaýyň ähli zady doly görkeziler. Imanyň eýýäm açan zady ähli dünýä açylar! Hudaýyň öýüni emele getirýänler Hudaý üçin şaýatlyk etmekde ýalňyşyp bilerler. Hudaýyň adamy Hudaýy diňe belli bir derejede görkezip biler. Emma Mesihde Hudaýyň ebedi şöhraty üçin doly görkezilişi bolar. —Hamilton Smit (uýgunlaşdyrylan)