Halasgäriň pygamberligi
Köne Äht kitaplarynyň arasynda, Täze Ähtde Mezmur kitabynyňky ýaly ýygy-ýygydan sitata getirilýän başga kitap ýok. Onuň 150 mezmuryndan 15-si, adatça, mesih mezmurlary diýlip atlandyrylýar, sebäbi olar Mesih Isa Mesihe degişli bolup, Ony Hudaýyň Ogly we Dawudyň Ogly hökmünde kesgitleýärler. Olar: 2, 8, 16, 22, 23, 24, 40, 41, 45, 68, 72, 89, 102, 110, 118. Olarda Isa diňe bir dogluşy boýunça ýehudylaryň Patyşasy hökmünde däl, eýsem, ölümi we Iblisi ýeňmegi bilen patyşalaryň Patyşasy hökmünde görkezilýär.
Mesih mezmurlary, şeýle hem, Isa Mesihiň, Rebbiň Mesihiniň dogluşy, ýaşaýşy, ölümi, direlişi, asmana galmagy, şöhratlanmagy, gaýdyp gelmegi we ebedi hökümdarlygy bilen baglanyşykly aýdyň pygamberlikleri bilen meşhurdyr. Esasan, Rebbiň ebedilikden ebedilige çenli barlygynyň her bir tapgyry üçin Mesih mezmur-salgysy bar. Bu makalanyň ahyryndaky çyzgy, Mezmurda görkezilen bu mesih wakalaryny sanamaga synanyşar.
Emma ilki bilen Mesih mezmurlarynyň ikitaraplaýyn maksady öwreniler, soňra Rebbiň Mesihine ilkinji anyk salgyny tapýan 2-nji Mezmur barada käbir adaty teswirler beriler.
Mesih mezmurlaryny kesgitlemek iki maksada hyzmat edýär: Täze Ähtdäki Isa Mesihiň Köne Ähtdäki Rebbiň Mesihidigini subut etmek; we iman edenleri öz Mesihini wasp etmäge höweslendirmek.
Maksat #1: Şahsyýetiň subutnamasy
Matta Hoş Habary Isa Nazaretlini Dawudyň Ogly hökmünde kesgitlemek bilen başlaýar, Ýahýa Hoş Habary bolsa Hudaý Sözüniň Dawudyň Ýaradyjysydygyny subut etmek bilen başlaýar, sebäbi “ähli zat Onuň arkaly ýaradyldy” (Ýahýa 1:3 KJV). Şeýle hem Ylhamda Hudaýyň Ogly Özüni “Dawudyň köki we nesli” (Ylham 22:16) hökmünde suratlandyrýar.
Isa Nazaretli baradaky iň gyzgyn jedelli meseleler Onuň Hudaýlygy we Onuň Direlişidir. Ähli bidgatyň Isa Mesihi, Diri Hudaýyň Ogluny inkär etmegi bilen derrew kesgitlenýär. Olar Onuň direlişini göni ýa-da gytaklaýyn inkär edýärler. Mesih mezmurlarynyň pygamberlikleriniň ýerine ýetirilmegi, şonuň üçin Isanyň hakykatdanam Rebbiň Mesihidiginiň inkär edilmez subutnamasydyr. Bu, “Palm Ýekşenbesi” ýaly wakalaryň we ybadathanany arassalamagyň, hakykatdanam beýik Dawudyň has beýik Oglydygynyň ylahy şaýatlyklarydygyny aňladýar.
Hatda gamçylamak we haça çüýlemek hem Rebbiň Mesihidiginiň subutnamasydy. Ýehudylar Mesihiň ölümine düşünip bilmediler, sebäbi olaryň teologiýasyna garşy gelýärdi. Mesih jedelsiz dogry bolmaly bolany üçin, Hudaýyň Ony terk etmegi mümkin däl diýlip hasaplanýardy (Mezmur 22:1). Emma Rebbiň haçdaky gykylygy, “Hudaýym, Hudaýym, näme üçin Meni terk etdiň?” (Mezmur 22:1) Ýehowanyň hemişe Onuň Hudaýy bolup galandygynyň subutnamasydy! Dawudyň sözlerini gaýtalamak bilen, Mesih Özüni bigünädigini hem subut edýärdi.
Maksat #2: Wasp etmäge höweslendirmek
Mezmurlara ýakynlaşýanlar, olaryň ýewreý poeziýasy hökmünde ýazylandygyny we şonuň üçin wasp etmek üçin niýetlenendigini ýatda saklamalydyrlar. Bu, Mesih mezmurlaryny ybadatyň möhüm elementi edýär, sebäbi olar Hudaýyň halkyny wasp etmäge höweslendirýär. Bu, kabul edilmek üçin perişdeçe çeper sözlemegiň zerurdygyny aňlatmaýar. Mezmurlar bizi Hudaýy wasp etmäge ýürekden, çyn ýürekden sadalyk bilen höweslendirýär.
Isa fariseýlere we kanunçylara: “Hawa; siz hiç haçan okadyňyzmy: ‘Çagalaryň we emziklileriň agzyndan sen waspy kämilleşdirdiň’?” (Matta 21:16) diýende, Ol Mezmur 8:2-den sitata getirýärdi. Bu Mesih mezmury Mesihiň ebedi ruhanylygyna degişli bolup, ähli hoşboý ysly zatlar (Lewiler 2:16) gurbanlyklara goşulýardy. Gurbanlygyň dindarlyk kämilini aňladýan hoşboý ysly zatlar, Mesihiň Ruhany hökmünde waspyň we ybadatyň adam çäklendirmelerimizi doldurýandygyny aňladýar.
Şonuň üçin Mesih mezmurlaryny bilmegiň maksady, olary Kanun astyndaky prozelitler ýaly aýtmak däl, eýsem, öz-özünden şükranlyk üçin köp material bermekdir. Rebbiň Süýjüsinde ýygnanýanlar, Mesihiň Özüniň, şol süýjüde, Ýahuda kesgitlemekde Mezmur 41:9-dan (Ýahýa 13:18) we “Olar Meni sebäpsiz ýigrendiler” (Ýahýa 15:25) diýende Mezmur 69:4-den sitata getirendigini ýatda saklamalydyrlar.
Ikinji Mezmuryň derňewi
Patyşanyň şahsyýeti
2-nji Mezmur “Rebbiň Mesihine” (Mezmur 2:2) ilkinji salgyny bermek aýratynlygyna eýedir. Emma kim “Bu şöhrat Patyşasy kim?” (Mezmur 24:10) diýip soraýan bolsa, Täze Ähtde munuň Mesihden, Diri Hudaýyň Oglundan başga hiç kim däldigini görkezýär. Şübhesiz, ýazyjy Dawut öz tejribesini beýan edilen wakalar bilen deňeşdirip bilýärdi (2 Samuel 5:17), ýöne patyşa hiç haçan özüni Hudaýyň ýeke-täk Ogly bilen deňeşdirmäge synanyşmady (Resullar 4:25-28).
Mezmur 2:7 Täze Ähtde üç gezek sitata getirilýär: “Sen Meniň Oglum: bu gün Men Seni dogurdym” (Resullar 13:33; Ýewreýler 1:5; 5:5). Mukaddes Ruh munuň diňe Mesihe, Diri Hudaýyň Ogluna degişlidigini görkezmek üçin uly tagalla edýär. Ol muny Rebbiň direlişini we Onuň hudaýlygyny subut etmek üçin hem ulanýar.
2-nji Mezmur Reb Isa Mesihiň ret edilmegini we soňra ähli duşmanlaryny ýeňmegini suratlandyrýar. Ol diňe bir höküm sürmäge ahlak taýdan hakly däl, eýsem, “eger ogul bolsa, onda mirasçy” (Galatýalylar 4:7), “Ol ähli duşmanlaryny aýaklarynyň astyna goýýança höküm sürmelidir” (1 Korinfliler 15:25) şertleri bilen hem laýyk gelýär.
Patyşa garşy hökümdarlar
Bu dünýäniň hökümdarlary bu Patyşany ykrar etmezlige we Oňa boýun bolup dyza çökmezlige birleşdiler. Olar öz güýçlerini saklamak üçin bilelikde maslahatlaşýarlar. Olar biri-birini ýigrenseler-de, öz despotik erbetlikleriniň duşmanyna garşy tagallalaryny utgaşdyrýarlar.
Bu, olaryň Rebbiň wadasyndan habarlydygyny we oňa bilkastdan garşy çykýandygyny subut edýär. Bu ilki bilen Hirodes we Pontius Pilat, halk bilen bilelikde, Rebbiň Mesihini haça çüýlänlerinde ýerine ýetirildi: “Şol gün Pilat we Hirodes dostlaşdylar: sebäbi olar öň biri-birine duşmançylyk edýärdiler” (Luka 23:12).
Mezmur şol nokatdan öňe geçip, ýerde ret edilen Şahsyň indi Gökde tagta çykandygyny açýar. Mundan başga-da, Ol atasy Dawudyň patyşalygyny alar, ýöne şonda-da Ol Ýessa ogluna näbelli bir dünýäde höküm sürmelidir.
Reb Isa ýehudylaryň Patyşasy bolup doglandan bäri, Ol dogluşyndan bäri höküm sürmäge haklydyr. Emma Onuň adam atasy Dawudyň tagtynda oturjakdygy baradaky wada Onuň ömründe hiç haçan ýerine ýetirilmedi. Şeýle hem “ýeriň iň çetki ýerleri seniň eýeçiligiň üçin” (Mezmur 2:8) wadasy pygamberligiň soňky ýerine ýetirilişiniň entek garaşylýandygyny subut edýär.
Bularyň hemmesi Isanyň Hudaýyň Oglydygyny inkär edýänler tarapyndan ret edilýär. We Onuň “Rebbiň Mesihi” diýen talaby ýehudy we butparaz dünýä güýçleri tarapyndan gazaply garşy alynýar. Şeýlelik bilen mezmurçy “halk boş zatlary oýlap tapýar” (Mezmur 2:1) diýip tassyklaýar. Ylahy karar üýtgewsizdir we Hudaýyň Patyşasy ähli milletleri ýeňilmezlik bilen ýeňer we höküm sürer.
Ylahy gazap
Ýumor geň bir hadysa bolup, ähtimal günä gelýänçä ýokdy. Ýykylmagyň gülkünç täsirleri gülki döredip biler. Emma Hudaýy güldürýänler Mesihi agdarmaga we Ony mirasynyndan mahrum etmäge synanyşanda ýumor gazaba ýol berýär. Mezmur 2:4-de Ol ilki “gülýär”, soňra “masgaralaýar”, soňra hökümdarlaryň Öz Patyşasyny ykrar etmekden we Oňa boýun bolup dyza çökmezlikden ýüz öwürmegine “gazabyny” görkezýär.
Adamyň akmaklygynyň ironiýasy, Hudaýyň Öz Patyşasyny eýýäm täçlendirendigi we Onuň gökde tagta çykandygydyr: dünýä hökümdarlary hemişe gijä galýarlar. Patyşa üýtgewsiz karar bilen ýeňilmez güýç wada edildi: “Sen Meniň Oglum, bu gün Men Seni dogurdym” (Mezmur 2:7). Bu karar Täze Ähtde ýene-de gaýtalanýar (Ýewreýler 1:5). Garşylyk wagty geçdi, ýöne Ogluna boýun bolup ýaşamak üçin entek wagt bar.
Dini ulgam boýunça ulanylyşy
Soňky döwürlerde dünýä güýçleri Hudaýyň Ogly baradaky wadasyny ýerine ýetirmezlige dildüwşer. Ylalaşmaz garşydaşlar pygamberlige garşy durmak üçin ýene-de amatly nikada birleşer. Emma bu Nebukadnezaryň düýşündäki heýkeliň aýaklaryndaky garyşmaz palçyk we demir garyndysy ýaly bolar (Daniel 2:1). Syýasat we din Adam Oglunyň gelmegine garşy durmak üçin Onuň kanuny miras talabyna garşy mukaddes däl birleşme döreder.
Dawut bu syýasy-dini konfederasiýany heläkçilige uçrajak akmak amatly nika hökmünde görkezýär. Sebäbi Mezmur 2:6-9 Hudaýyň Öz Patyşasyny gökdäki Sionda şöhrat we hormat bilen eýýäm täçlendirendigini açýar. Rebbiň duşmanlary hemişe gijä galýarlar, sebäbi atalarynyň haça çüýlän Şahsy ölüden direldi we gökde Atasy bilen tagta çykdy. Perişdelerden eýýäm höküm sürýän Ol (1 Petrus 3:22) entek ähli ýerdäki duşmanlaryny aýaklarynyň astyna goýar, sebäbi Ol höküm sürmelidir (1 Korinfliler 15:25).
Hakykatdanam, iki müň ýyl mundan ozal bolup geçen zat, Danieliň 70-nji Hepdesi palçyk we demir bäşinji dünýä imperiýasynda ýerine ýetirilende has giň gerimde görüner. Mezmur 2 diňe Ybadathana döwrüniň çägine degip, soňra 2000 ýyl öňe, Hudaýyň Oglunyň “bulutlarda gelmeginden” (Matta 24:30) soňky wakalara bökýär. Şondan soň, Ol Adam Oglunyň köpçülikleýin aklanyşyny garaşýar. Şeýlelik bilen, Ogul we Mirasçy Öz şöhrat tagtynda (Matta 25:31) görüleninde, pitneçiler halas bolmagyň ýeke-täk umydy hökmünde “Ogluny öpmäge” (Mezmur 2:12) çagyrylýar.
Mezmur 2 baradaky bu birnäçe teswirler galan Mesih mezmurlaryny özbaşdak öwrenmek üçin islegiňizi artdyrsyn. Aşakdaky çyzgy kömek üçin berilýär.
MEZMURLARDAKY MESIH SALGYLARYNYŇ HRONOLOGIÝASY
Mowzuk Mezmur Täze Äht
Ebedi Hudaý 102:25-27 45:6 Ýewreýler 1:8,10
Hudaýlyk – Hudaý Ogly 2:7 Ýewreýler 1:15
Onuň Patyşa Dogluşy 89:3-4 Matta 1
Günäsiz Adamlyk 45:7 22:9-10 Ýewreýler 1:8 Luka 2:40,52
Synag wagtynda günäsizlik 91:11-12 Matta 4:6; Luka 4:11
Palm Ýekşenbesi 8:2 Matta 21:16
Ybadathanany arassalamak 69:9 Ýahýa 2:17
Ýahuda tarapyndan dönüklik 41:9 69.25 Ýahýa 13:18 Resullar 1:20
Gowy Çopan 23 Ýahýa 10:27-30; 18:9
Erbetleriň maslahaty 2:1-2 Resullar 4:25-28
Gamçylamak 129:3 Luka 18:33
Geýimlerini oýnamak 22:18 Matta 27:35; Ýahýa 19:24
Haça çüýlemek 22:16 Ýahýa 19:37
Haçdaky azaplary 22 Matta 27:39-50
“Men suwsadym” 69:21 Matta 27:34; Markus 15:36; Luka 23:36; Ýahýa 19:29
Onuň gurbanlyk terk edilişi 22:1 Matta 27:46; Markus 15:34
Onuň ölümden üstünligi 31:5 Luka 23:46
Gan bilen töleg 40:6-8 Ýewreýler 10:5-7
Direliş 16:10 118:22 Resullar 2:27-31 Resullar 4:11; 1 Petrus 2:7
Asmana galmak 24:3-5 68:18 110:1 Efesliler 4:8 Resullar 2:34
Onuň şöhratlanmagy 16:8-11 Resullar 2:25
Onuň ölümsiz, ebedi ruhanylygy 110:4 Ýewreýler 5:6
Onuň ýere güýç bilen gaýdyp gelmegi 110:5-7 22:27-28 Matta 22:44 Ylham 14:20; 19:16
Milletleriň üstünden hökümdarlyk 72 2:8-9 22:27-28 Ylham 20:4
Onuň ebedi Patyşalygy 89:35-36 Ylham 11:15
Mesih mezmurlaryndan başga mezmurlardaky Mesih salgylary
