Tamar
Tamar Rebbimiz Isanyň nesil daragtynda agzalýan ilkinji aýal we Täze Ähtde agzalýan ilkinji aýal. Onuň ýaly, biz hemmämiz günä etdik. Şonuň üçin Rebbimiz Isa öz ýaradylyşyna geldi: «Bu ynamdar söz we ähli kabul etmäge mynasypdyr, Mesih Isa dünýä günäkärleri halas etmek üçin geldi» (1 Timoteos 1:15 NKJV).
Tamar Ýahudanyň Kenanly aýalyndan bolan uly ogly Eriň aýalydy. Er erbet adamdy, we Hudaý ony ýerden aýyrdy. Häzirki dünýäde köp erbet adamlar bar. Aslynda, «bütin dünýä erbet adamyň täsiri astynda ýatyr» (1 Ýahýa 5:19). Rebbimiz her bir erbet adam bilen öz wagtynda iş salyşar. «Çünki ine, peç ýaly ýanýan gün gelýär; we ähli tekepbirler we ähli erbetlik edýänler sypal bolar; we gelýän gün olary ýakar, diýýär Goşunlaryň Ýehowasy» (Malaki 4:1 JND). «Ine, Rebbimiziň güni gelýär ... Ol onuň günäkärlerini ýok eder ... [Ol] dünýäni erbetligi üçin, we erbetleri öz adalatsyzlygy üçin jezalandyrar» (Işaýa 13:9,11 NKJV).
Eriň ölüminden soň, onuň dogany Tamar bilen durmuş gurdy. Ol hem erbet adamdy we uly dogany bilen birmeňzeş ykbala sezewar boldy. Ýahudanyň kiçi ogly Şelah bardy, we ol Tamara ony ulalanda bermegi wada etdi, ýöne etmedi.
Ýahudanyň aýalynyň ölüminden soň, goýunlaryny gyrkmaga barýarka, ol fahişe hökmünde gizlenen bir aýaly gördi. Ol ondan öz ýanynda ýatmagyny isledi. Olar ylalaşdylar we netijede ol göwreli boldy. Ýahuda şol aýalyň öz gelni Tamar bolandygyny bilmedi.
Hemme zat aýan boldy. Ýahuda Tamaryň göwrelidigini eşideninde, ol: «’Ony çykaryň we ýakyň!’ ... Ol gaýynatasyna iberip, şeýle diýdi: ‘Bulara degişli adamdan men göwreli boldum.’ We ol: ‘Haýyş edýärin, bular kiminki – möhür, ýüp we taýak – kesgitläň’» (Gelip çykyş 38:24-25). Ýahuda olaryň öz eden ylalaşygyndan gelendigini boýun aldy. Ol: «Ol menden has dogry boldy, sebäbi men ony oglum Şelaha bermedim. We ol ony hiç haçan bilmedi» (26-njy aýat). Bu günä arkaly Tamar ekiz oglan, Perez we Zerah (Matta 1:3) dünýä getirdi.
Bu hekaýada hiç kim uly ýalňyşlykdan daşda däl. Diňe Hudaý öz uly hökümdarlygynda şeýle köp döwük bölekleri ulanyp, Rebbimiz Isanyň, ynsan hökmünde, geljek nesil daragtyny üpjün edip bildi. Tamar günäkär aýaldy; we Rebbimiz Isa «günäsiz» adamlar üçin geldi. Ol: «Men dogry adamlary çagyrmaga gelmedim, eýsem günäkärleri toba etmäge» (Luka 5:32) diýdi.
Bu aýaldan ýa-da başga bir aýaldan Rebbimiz Isanyň Şahsyýetine hiç zat goşulmady ýa-da goşulyp bilmezdi. Günäniň hiç bir häsiýeti Oňa hiç haçan geçirilip bilmezdi. Ol Mukaddes Ruh tarapyndan göwrelendi we Ol Merýem gyzyň göwresinde Özüne taýýarlanan bedeni aldy: «Sen Maňa bir beden taýýarladyň» (Ýewreýler 10:5).
Tamaryň durmuşy Hudaýyň merhemetiniň Rebbimiz Isa Mesihiň nesil daragtyna ony galdyryp we ýerleşdirip görkezýän mysalydyr.
Rahab
Rahab fahişedi. Mukaddes Ýazgylarda köplenç «fahişe Rahab» diýlip atlandyrylsa-da, Rebbimiz Isanyň nesil daragtynda şeýle atlandyrylmaýandygyny bellemek gerek. Ýazgaryş aýryldy.
Eger biz öz nesil daragtyny ýazsak we öz nesil daragtynda Rahab ýaly bir aýaly tapsak, ony agzap geçmezlige meýilli bolardyk. Biziň Hudaýymyzda bolsa beýle däl. Geçmişimiz nähili bolandygyna garamazdan, Rebbimiz Isa bizi şol gorkunç durmuşdan we geljek gazapdan halas edip bilýär.
Rahab, bir millet, Ýerihoda, Hudaýyň hökümi astyndaky şäherde ýaşaýardy. «Indi, Nunyň ogly Ýeşuw Akasiýa jülgesinden iki adamy gizlin içalylyk etmäge iberdi, şeýle diýip: ‘Gidiň, ýeri, esasanam Ýerihony synlaň.’ Şeýlelik bilen olar gidip, Rahab atly bir fahişäniň öýüne geldiler we şol ýerde galdylar» (Ýeşuw 2:1).
Rebbimiz Rahabyň ýüregini adamlary kabul etmäge taýýarlady we Ol olary Rahabyň öýüne ýolbaşçylyk etdi. Biz Hudaýymyzyň bize ýolbaşçylyk etmegine, görkezme bermegine we dolandyrmagyna bil baglap bileris, Ol köplenç garaşmadyk ýollar bilen ýolbaşçylyk etse-de. Ýöne elbetde, biz Onuň ýolbaşçylyk edýän eline ynanyp bileris. Ýerihonyň üstünden gazanylan ýeňişden soň öz durmuşlaryna seredip, bu iki adam Ýusup ýaly: «Hudaý ony gowylyk üçin niýetledi» (Gelip çykyş 50:20) diýip bilerdiler. Rahab Hudaýa boýun bolmazdan ýaşapdy, ýöne ol Hudaýyň höküm sürýän merhemetiniň we rehimdarlygynyň obýekti boldy. Ol diri Hudaýa ynanmaga islegli boldy, şeýle diýip: «Rebbimiz Hudaýyňyz, Ol ýokardaky gökde we aşakdaky ýerde Hudaýdyr» (Ýeşuw 2:11).
Iman bilen fahişe Rahab ynanmadyklar bilen heläk bolmady, ol içalylary parahatlyk bilen kabul edeninde (Ýewreýler 11:31).
Ol ynanmak üçin imana eýedi we şonuň üçin heläk bolmady. Ol içalylara: «Men bilýärin, Rebbimiz size ýeri berdi» (Ýeşuw 2:9) diýdi. Merhemet, rehimdarlyk we iman onuň durmuşynda işjeň göründi, ölüden halaslyga alyp bardy.
Ýakup bize: «işsiz iman ölüdir» (Ýakup 2:26) diýýär. Ýöne Rahab öz işleri bilen aklanyldy «ol habarçylary kabul edeninde we olary başga ýol bilen ibereninde» (25-nji aýat). We öz diwarly şäheriniň tiz wagtda ýykyljakdygyna we ýok ediljekdigine ynanýan Rahab içalylara: «Atamy, enemi, doganlarymy, uýalarymy we olaryň ähli zatlaryny goraň, we janymyzy ölümden halas ediň» (Ýeşuw 2:13) diýdi.
Ölümden halas bolmak we heläk bolmazlyk üçin ýeke-täk ýol Rebbimiz Isa ynanmakdyr. «Oňa ynanýan her kim heläk bolmaz, eýsem ebedi ýaşaýşa eýe bolar. Çünki Hudaý dünýäni şeýle söýdi, Ol öz ýeke-täk Ogluny berdi, Oňa ynanýan her kim heläk bolmaz, eýsem ebedi ýaşaýşa eýe bolar» (Ýahýa 3:15-16). Rahaba näme etmelidigi aýdyldy; ol etdi we halas boldy. Siz halas bolmak üçin Hudaýyň aýdýan zatlaryny etmäge – Rebbimiz Isa Mesihe ynanmaga taýýarmy?
Adamlar giden badyna, ynanmak bilen «ol gyzyl ýüpi penjirä baglady» (Ýeşuw 2:21). Gyzyl ýüp Hudaýyň Guzusynyň, Rebbimiz Isa Mesihiň ganynyň suratydyr.
Ysraýyl çagalaryna Pasga guzusynyň ganyny öz öýleriniň gapysynyň ýokarky bölegine we iki gapy sütünine sürtmek tabşyryldy, «çünki Rebbimiz Müsürlileri urmak üçin geçer; we Ol gapynyň ýokarky bölegindäki we iki gapy sütünindäki gany göreninde, Rebbimiz gapydan geçer we ýok edijiniň siziň öýleriňize girip sizi urmagyna ýol bermez» (Çykyş 12:23). Olary howpsuz eden gandyr we Rebbimiziň sözi olary ynamly etdi. Petrus: «Siziň kümüş ýa-da altyn ýaly çüýreýän zatlar bilen halas edilmändigiňizi bilip ... eýsem Mesihiň gymmatly gany bilen, kemsiz we tegmilsiz guzy ýaly» (1 Petrus 1:18-19) diýdi.
Rahab we onuň öýündäkileriň hemmesi howpsuzdy, sebäbi gyzyl ýüp penjirä baglydy. Olar dynç alyp we parahatlykda bolup bilýärdiler. «Guzyda janymyz dynç alýar, Onuň söýgüsini hiç bir dil aýdyp bilmez; ähli günälerimiz, şeýle uly, şeýle köp, Onuň ganynda ýuwuldy.»
Rut
Ilkinji adamsynyň ölüminden soň, Rut Rahabyň ogly Boaz bilen durmuş gurdy: «Salmon Rahabdan Boazy dünýä getirdi, Boaz Rutdan Obedi dünýä getirdi, Obed Ýessaýy dünýä getirdi» (Matta 1:5).
Gaýynenesi Rahab ýaly, ol-da bir milletdi. Moably bolsa-da, nesil daragtynda «Moably Rut» diýlip atlandyrylmaýar. Rahab ýaly, Hudaýyň merhemeti bilen ýazgaryş aýryldy. Rebbimiz: «Ammonly ýa-da Moably Rebbimiziň ýygnagyna girmez; hatda onunjy nesle çenli onuň nesillerinden hiç biri Rebbimiziň ýygnagyna ebedi girmez» (Kanun taglymaty 23:3) diýip yglan edipdi. Onda Rut Rebbimiz Isanyň nesil daragtynda nädip tapylyp bilnerdi? Bu diňe Hudaýyň arassa merhemetiniň esasynda bolup bilerdi.
Onuň ilkinji adamsy öldi, ýöne ikinjisi, Boaz, Rebbimiz Isanyň bir görnüşidir. Onuň ähli zerurlyklaryny kanagatlandyran Boazdy. Bir wagtlar ol gynançly we gamgyn boldy. Ol aglady; dynçlyk ýokdy. Emma ol adamsy Boazyň öýünde dynçlyk tapdy. Şol ýerde ol kanagatlandy – adynyň manysy hem şol.
Rut öz hudaýyny, halkyny we ýurduny terk etmäge taýýardy, çünki «ol gitmäge karar etdi» (Rut 1:18). Salonikliler ýaly, ol «butlardan Hudaýa ýüz öwürdi, diri we hakyky Hudaýa gulluk etmek üçin» (1 Salonikliler 1:9). We Ybraýym ýaly, ol «öz ýurdundan, öz maşgalasyndan we öz atasynyň öýünden çykmaga» (Gelip çykyş 12:1) taýýardy. Ol gaýynenesi Naomi: «Siziň halkyňyz meniň halkym bolar, we siziň Hudaýyňyz meniň Hudaýym» (Rut 1:16) diýdi. Ol «Ysraýylyň Rebbimiz Hudaýyna» (2:12) ynanmaga geldi.
Ol Moaby terk edip, gaýynenesi bilen Beýtullahama – manysy «çörek öýi» – gitmegi tötänleýin däldi. Ol Boazyň meýdanyna girmegi-de tötänleýin däldi. Rebbimiz sahna arkasynda işläp, oňa ýolbaşçylyk edýärdi. «Adamyň ýüregi öz ýoluny meýilleşdirýär, ýöne Rebbimiz onuň ädimlerini gönükdirýär» (Süleýmanyň pähimleri 16:9). «Men Rebbimiz, siziň Hudaýyňyz, size peýda bermegi öwredýän, size gitmeli ýoluňyz bilen ýolbaşçylyk edýän» (Işaýa 48:17).
Hudaý öz höküm sürýän merhemetinde ony Boaza ýolbaşçylyk ederdi, ol ony halas ederdi we onuň durmuşyny üýtgederdi. Ol «uly baýlygy bolan adamdy» (Rut 2:1). Onuň ady «Onda güýç bardyr» diýmegi aňladýar. Ol Rut barada bilýärdi we oňa: «Siziň eden ähli zatlaryňyz maňa doly habar berildi» (11-nji aýat) diýdi.
Rebbimiz Isa biziň Halasgärimiz bolmak üçin adam boldy. Ol ýeke-täk durmuşlary üýtgedip we bu dünýäden daşarda umyt berip bilýär. «Ýüregimiziň umydy, Rebbimiz peýda bol, Sen şöhratly gündiz ýyldyzy şöhle saç we ähli gorkularymyz bilen gorkunç gijäni kow.»
Jemleýji Pikirler
Biz hakyky Hudaýdan gaty uzakda bolan üç aýala seretdik. Ýöne, Hudaýyň öz şöhraty we olaryň bereketleri üçin, Rebbimiz Isanyň geljek nesil daragtyny üpjün edip, olaryň durmuşynda öz höküm sürýän islegini nädip işledendigini gördük. Biz olaryň uly zerurlygyny we Hudaýyň baý rehimdarlygyny gördük. «Rehimdarlyk zerurlygyň ululygynda uludyr.» Biz Hudaýyň merhemetini-de gördük, olara mynasyp bolmadyk şöhrat we uly ýagşylyk berdi.
Men Hudaýdyryn, we Maňa meňzeş hiç kim ýokdur, başyndan ahyryny yglan edýän, we gadymy döwürlerden entek edilmedik zatlary aýdýan, şeýle diýip: ‘Meniň maslahatym durar we Men ähli islegimi ýerine ýetirerin’ (Işaýa 46:9-10).
Oňa ähli şöhrat bolsun.
