Hudaýyň patyşalygy diňe on aýratyn at bilen beýan edilmän, eýsem, görşümiz ýaly, üç aýratyn görnüşde görkezilýär we bu üçüsi hem häzirki wagtda bilelikde dowam edýär. Birinjisi, Ýahýa 3:3-6-da görkezilişi ýaly, diňe suwdan we Ruhdan doglanlary öz içine alýar. Ikinjisi, Matta 13:24-50-de görkezilişi ýaly, Mesihi Reb hökmünde ykrar edýänleriň hemmesini öz içine alýar, üçünjisi bolsa, Daniýel 2 we 4-de görkezilişi ýaly, bütin älemi, asmany we ýeri öz içine alýar.
Bu üç tegelegiň açyk görünýän ýene bir ýeri Efesliler 4:5-6-da: «Bir beden, bir Ruh bar, siziň çagyryşyňyzyň bir umydynda çagyrylyşyňyz ýaly;» bu ýerde Ýahýa 3 bilen bir hatarda birinji tegelek bar. «Bir Reb, bir iman, bir suwda çokundyrylma;» bu ýerde Matta 13 bilen bir hatarda ikinji tegelek bar. «Ähli zadyň bir Hudaýy we Atasy, ähli zadyňüstünde bolan ähli zadyň üstünde bolan, ähli zadyň içinden we ähli zadyň içinde bolan;» bu ýerde Daniýel 2 we 3-de görkezilişi ýaly üçünji tegelek bar.
Köp gezek diňe iman edenleriň ähli üç tegelekde bardygy, ikinji we üçünji tegelekde jansyz ykrar edijileriň bardygy, galanlaryň bolsa, ykrar edilen Hristiançylygyň daşynda, Hudaýyň älemiň hökümdary hökmünde hökümdarlygynyň astyna düşýändigi bellenildi. Biz bularyň her biri barada gysgaça söz aýtmagy maksat edinýäris we olary ýokarda görkezilen tertibe tersine alarys, ilki iň giňini, Daniýel 2 we 4-i alarys.
Hudaýyň Patyşalygy iň giň görnüşinde
Daniýel 2: Butparaz hökümdarlygynyň taryhy
Nebukadnezaryň düýşündäki bu heýkelde, butparaz hökümdarlygynyň bütin dowamy, Babil patyşalygyndan Rim imperiýasynyň täzeden dikeldilmegine çenli (butparazlaryň döwründäki iň soňky patyşalyk bolar) görkezilýär. El bilen kesilmedik daş, bu heýkeliň soňuna çykýan daş, biziň Rebimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň ebedi patyşalygynyň girizilmegidir. Ol el bilen kesilmedik daşdyr - ýagny ynsan kömegisiz - Ol, Öz peýda bolmagy we patyşalygy bilen bu patyşalyklaryň hemmesiniň soňuna çykar we Onuň patyşalygy bütin ýeri doldurar, ýagny bu beýleki patyşalyklaryň bolan ýerlerini.
Bu heýkelde ilkinji bellär ýerli zat, dürli patyşalyklary beýan etmek üçin ulanylan metallaryň gymmatynyň ýaramazlaşmagydyr ; bu bize ynsan patyşalyklaryndaky şöhratyň azalmagynyň ylahy bahasyny berýär. Ilki bilen Babil patyşalygyny görkezýän altyn bar; Hudaý tarapyndan Nebukadnezara berlen iň gowy ýagdaýdaky patyşalyk (37-nji aýat). Kümüş Media-Pars imperiýasyny, bürünç Gresiýany, demir geçmişdäki Rimi, we aýaklaryň demir we palçygy geljekdäki Rimi görkezýär.
Mundan başga-da, Daniýeliň bu pygamberligini has içgin öwrensek, oňa berlen soňky görnüşde bir başyň Babil imperiýasyny dolandyrandygyny (2:37) okaýarys. Iki şah Media-Pars imperiýasyny (8:3) dolandyrdy. Dört baş ahyrky netijede Gresiýa imperiýasyny (7:6) dolandyrdy. Ýedi baş Rim imperiýasyny ilkinji görnüşinde (Ylham 13) dolandyrdy, on şah ýa-da aýak bolsa geljekde täzeden dikeldilende (Ylham 13:1, Daniýel 2:42) dolandyrar. Hökümetiň ähli belli häsiýetleri bu ýerde görünýär. Ilki bilen, Nebukadnezarda görülen mutlak AWTOKRATIÝA. Soňra Media-Parsda MONARHIÝA, ýöne indi Babil ýaly mutlak awtokratiýa däl. Soňra Gresiýa imperiýasy dört başa bölünende OLIGARHIÝA bar. Soňra geçmişdäki Rimde IMPERIALIZM bar, geljekdäki Rimdäki on aýakda ýa-da şahda bolsa öwünilen DEMOKRATIÝA bar.
Bularyň üstüne, bu patyşalyklaryň öň bellenen goşmaça jikme-jikliklerini goşsak, güýjüniň we şöhratynyň nähili azalýandygyny görýäris: ilki bir, soň iki, soň dört, soň ýedi, soň on. Şeýlelik bilen Hudaý bu ýaramazlaşmany bu heýkele açyk-açan möhürläp öňünden aýtdy. Adam öz hökümdarlyk häsiýetinde ösüş bilen öwünip biler, ýöne Mukaddes Ýazgylar bu meseläniň ylahy bahasyna şübhe goýmaýar.Heýkeliň soňky tapgyry geljekde, on patyşa haýwan bilen bir sagatlyk güýç alanda bolar. Mesih peýda bolanda bu ýagdaýda bolar we daş heýkeli aýaklaryndan uran ýaly, Ol bu güýji ýok eder we butparaz hökümdarlygyny hemişelik soňuna çykarar. Ol Öz patyşalygyny gurar, ol ebedi durar we ony Hudaýyň wagtlaýyn ýollarynyň soňuna çykarmak üçin ulanar (44-nji aýat).
Bu aýatda Hudaýyň nähili «asmanyň Hudaýy» (44-nji aýat) diýlip atlandyrylýandygyna üns beriň. Şeýlelik bilen Ol butparazlaryň döwri gutarýança butparaz patyşalyklary bilen gatnaşykda bolar. Soňra Ol Ylham 11:4-de görkezilişi ýaly, ýere bolan hukugyny ýene bir gezek tassyklar. Ol ýeri hiç hili butparaz güýç arkaly eýelemez, eýsem Ysraýyl Mesihiň patyşalygynda öz dogry ýerine gelende, olaryň üsti bilen eýeleer.
Daniýel 4: Butparaz hökümdarlygynyň ahlak ýagdaýy
Eger 2-nji bapda butparazlaryň döwrüniň taryhynyň gysgaça beýany bar bolsa, 4-nji bapda olaryň ahlak ýagdaýynyň gysgaça beýany bar, bu Hudaýyň Nebukadnezar bilen gatnaşyklarynda beýan edilýär. Bu patyşa ähli güýjüň çeşmesi bolan Hudaýa şükür etmegiň we ony şöhratlandyrmagyň ýerine, ony öz işi, öz akyldarlygy bilen gazanylan ýaly edip öwünýän adamyň ýüreginiň buýsanjynyň ajaýyp suratydyr.
Biz henizem bu patyşanyň agzyndan çykýan sözlere meňzeş sözleri her ýerde eşitmeýärismi? «Bu uly Babil dälmi, men ony öz güýjümiň kuwwaty bilen we öz beýikligimiň hormatyna patyşalyk öýi üçin gurdum?» (30-njy aýat). «Hudaý onuň ähli pikirlerinde ýok» (Zebur 10:4). Ol Hudaýa şöhrat bermegiň ýerine, ony özüne degişli edýär. Hudaý tarapyndan onuň eline berlen güýç bir tarapdan mukaddesleri yzarlamak, beýleki tarapdan bolsa Hudaýyň Ogluny öldürmek üçin ulanyldy. Bu üç adamyň peçde we soňra Daniýeliň ýolbars çukurda bolmagy bilen suratlandyrylýar. Şeýlelik bilen hemişe şeýle bolupdyr.
Isleýän adamyň eline güýç beriň, ol ony özüni beýgeltmek we Hudaýyň mukaddeslerine, hatda Hudaýyň Özüne garşy ulanmaga het edip biler.Şonuň üçin Nebukadnezara bu jezalandyryş urgusy. Bu häzirki wagtda milletleriň arasyndaky gowgalaryň ajaýyp suratydyr. Hudaý bu adamlara näme öwretmek isleýär? «Iň Beýik ynsan patyşalygynda höküm sürýär we ony isleýänine berýär.» Olar bu sapagy haçan öwrenerler? Bu patyşa ýaly, olar gözlerini asmana galdyranda (34-nji aýat). Olaryň düşünjesi yzyna geler we özlerini öwmek ýerine, olar Iň Beýigi alkyşlar, öwgi aýdarlar we hormatlarlar. Patyşanyň başdan geçiren tejribesi oňa «asmanlar höküm sürýär» (26-njy aýat) diýmegi öwretmek üçindi.
Bu ýerden daşary gidýär, çünki Hudaý älemiň, asmanyň we ýeriň hökümdarlyk gözegçiligindedir. «Ol asman goşunlarynda we ýer ýaşaýjylarynyň arasynda Öz islegine görä edýär: we hiç kim Onuň elini saklap bilmez ýa-da Oňa: Sen näme edýärsiň? diýip bilmez.» Eger 17-nji aýatda Ol «galdyrýar» diýip okaýan bolsak, 37-nji aýatda hem «Ol peseltmäge ukyply» diýip okaýarys. Hudaý galdyrýar we Hudaý peseldýär - Ol älemde hökümdardyr.
