Birinji sapa: Imanly adam kanun bilen däl-de, iman bilen ýaşaýar
Pawlusyň bu sebitlere baryp görmeginden soň, Hoş Habara ynananlar mesihçileriň ýygnaklaryny döretdiler. Olar ýehudy ýa-da butparaz (ýehudy däl) gelip çykyşly adamlardan ybarat bolup, indi Mesihe iman edýärdiler. Soňra ýehudy ýalan mugallymlar olaryň ýanyna gelip, imanlylaryň Musa kanunyna eýermelidigini öwretdiler. Bu ýehudy ýalan mugallymlara «sünnetliler» (Galatýalylar 2:12 NKJV) diýilýärdi. Olar ýalan taglymatlaryny örän ussatlyk bilen ýaýradyp, Hudaýyň öňünde doly aklanmak we dogry bolmak üçin imanlynyň kanuny berjaý etmelidigini aňladýardylar.
Bu taglymat Mesihyň günäleri ýuwujy işini bir gyra goýýardy. Ol, Hudaýyň merhemetine iman etmegiň, Mesihiň biziň günälerimiz üçin ölmegi arkaly Hudaýyň öňünde bizi dogry etmäge ýeterlik däldigini aňladýardy. Olaryň taglymaty, imanlynyň ruhy taýdan ösmek usulyny hem ýok edýärdi, ýagny kanunlary ýa-da düzgünleri berjaý etmek däl-de, Ruhda ýöremek (5:16) arkaly ösmek usulyny.
Bu ýalan mugallymlar, butparaz imanlynyň doly aklanmak üçin sünnet edilmelidigini wagyz edýärdiler (11-nji aýat). Mundan başga-da, ýyl boýy Sabat we baýramçylyklar berjaý edilmelidi (4:10). Ýalan mugallymlar örän yhlaslydylar (17-nji aýat), bu olaryň täsirini artdyrýardy. Söz ussatlygy bilen, olar diňleýjilerini aňsatlyk bilen yrmaga ukyplydylar (5:8).
Şol döwürdäki ýaly, häzirki ýalan mugallymlar hem sadyk we yhlasly görünýärler, we olar sözlerinde yryjy bolýarlar. Emma olar goýun donly möjekler ýaly gelýärler, Reb duýduryş berşi ýaly: «Goýun donly, ýöne içinden ýyrtyjy möjekler bolan ýalan pygamberlerden ägä boluň» (Matta 7:15). 2 Korinfliler 11:13-14 (KJV) aýatlarynda şeýle okaýarys: «Çünki şeýle adamlar ýalan resullar, aldawçy işçiler, özlerini Mesihyň resullaryna öwürýärler. We muňa geň galmaly däl; çünki Şeýtan hem özüni ýagtylyk perişdesine öwürýär.»
Resul Pawlus bu ýalan taglymatlara Galatýalylara alan aklawjy imanlaryny ýatlatmak bilen jogap berdi. Ol olara Reb Isa Mesihe we Onuň tamamlan işine iman etmegiň – we diňe imanyň – ähmiýetini ýatlatdy. «Hiç kimiň kanun bilen Hudaýyň öňünde aklanmaýandygy aýdyňdyr, çünki ‘dogry adam iman bilen ýaşar’» (Galatýalylar 3:11 NKJV). Şeýle hem, Galatýalylar 3:24-25 şeýle diýýär: «Şonuň üçin kanun bizi Mesihe getirmek üçin biziň mugallymymyzdy, şonda biz iman bilen aklanardyk. Emma iman gelenden soň, biz indi mugallymyň aşagynda däl.» Biz mesihçi durmuşynda Musa kanunyny berjaý etmek bilen däl-de, Ruhda ýöremek bilen ösýäris.
Bu ilkinji sapa örän möhüm. Häzirki wagtda köp mesihçiler halas bolandan soň Hudaýy näme bilen begendirjekdigi baradaky düşünjelerinde Musa kanunyndan azat däl, çünki olar Köne Ähti Täze Äht bilen garyşdyrýarlar. Olar käbir Köne Äht tabşyryklaryny, mysal üçin Sabaty berjaý etmegi goşup, Hudaýy begendirmek we Onuň üçin ýaşamak üçin muny berjaý etmelidigini aýdyp bilerler. Hatda olar Musa kanunyny öz düzgünnamasy hökmünde ulanmasalar-da, öz medeniýetlerinden ýa-da maşgala taryhyndan Hudaýy begendirmek üçin zerur ýaly görünýän düzgünleri goşup bilerler. Emma şeýle şertler Mukaddes Kitapda tapylmaýar.
Mesihdäki imanly üçin esasy zat, biz doly täze bir zadyň bir bölegi. Mesihdäki halas boluş täze ýaradylyşdyr . Ol Musa kanunynyň kämilleşdirilmegi ýa-da Mesihiň ýehudy dinine goşulmagy däl-de, eýsem doly täze bir zatdyr. Biz kanuna öldük we indi Mesihde diri. «Kim Mesihde bolsa, ol täze ýaradylyşdyr; köne zatlar geçip gitdi; ine, ähli zatlar täze boldy» (2 Korinfliler 5:17).
Pawlus öz hatyny imanlylaryň Galatýalylar 6:14-16-da agzalýan bu täze ýaradylyş düzgüni bilen ýaşaýandygyny aýtmak bilen jemledi: «Emma meniň üçin, Reb Isa Mesihimiziň haçyndan başga hiç zat bilen öwünmekden Hudaý saklasyn, Onuň arkaly dünýä meniň üçin haça çykyldy, we men dünýä üçin. Çünki Isa Mesihde sünnet ýa-da sünnetsizlik hiç zadyň peýdasy ýok, eýsem täze ýaradylyş. We bu düzgüne görä ýöreýänleriň ählisine parahatlyk we merhemet bolsun, we Hudaýyň Ysraýylyna.»
Ikinji sapa: Şahsy Şaýatlygyň Gymmaty
Galatýalylardan başga bir möhüm sapa şahsy şaýatlygyň gymmatydyr. Pawlus, Hudaýyň Ruhy tarapyndan ýolbaşçylyk edilip, bu täze imanlylara öz geçmişi barada ýazdy. Hudaý Pawlusa Galatýalylara berýän hakykatyny nädip görkezdi? Ol Hoş Habary nireden we kimden aldy? Ol bu taryhy Galatýalylar 1:11–2:21-de paýlaşyp, öz geçmişini we Hudaýyň onuň durmuşynda eden işlerini beýan etdi.
Pawlus, Hudaýyň ony imana gelenden soň derrew nädip ýolbaşçylyk edendigini gözden geçirdi (1:16). Ol Galatýalylaryň ony has gowy tanamagyny we Hudaýyň Hoş Habaryň hakykatyny olara ýetirmek üçin ulanan habarçysy hökmünde kimdigini düşünmegini isledi. Ol özüni beýleki resullardan tapawutlandyrdy we şeýle etmek bilen habaryň Hudaýdan gelendigini, adamdan däldigini görkezdi. Pawlus soňra olaryň ýanyna gelen ýalan mugallymlardan hem özüni daşlaşdyrdy. Biz Pawlusyň taryhy barada Täze Ähtde başga ýerde ýazylmadyk zatlary öwrenýäris.
Bu Pawlusyň öz şahsy şaýatlygyny paýlaşan ýeke-täk pursaty däldi. Ol Korinflilere hem ýazyp, öz geçmişini düşündirdi (2 Korinfliler 11:16–12:10). Resul muny olara öz çeken azaplaryny görkezmek üçin etdi, bu azaplary başgalar başdan geçirmändi. Onuň paýlaşan zatlarynyň köpüsi Mesihe eýermekde görkezen wepalylygyny görkezýär. Bu şaýatlyk, Hudaýyň ony Korinflilere öwretmek üçin ulanmaga näme üçin ukyplydygyny hem görkezýärdi. Ýalan mugallymlar Pawlus ýaly azap çekmäge islegsizdiler. Mundan başga-da, resul, biz gowşak bolanymyzda, Hudaýyň öz güýjüni bizde we biziň arkaly görkezip biljekdigini öwretdi, munuň mysalyny onda görmek bolýar. Şeýlelik bilen, şöhraty Hudaý alýar, Pawlus ýa-da biziň hiç birimiz däl.
Filipililer 3:4-8-de Pawlus öz ýehudy mirasynyň gysgaça beýanyny paýlaşdy. Ol öz nesil daragtyny, ýa-da nesilşalygyny gözden geçirdi: ýehudylaryň ýehudysy. Emma ol Mesihe ynanandan soň, bularyň hemmesini gymmatsyz hasap etdi. Bu şaýatlygyň maksady, Galatýalylar bilen eden ýaly, ýehudy dininiň Mesihdäki imanlynyň durmuşynda ýeriniň ýokdugyny görkezmekdi. Pawlusyň öz şaýatlygyny paýlaşan başga pursatlary hem bar, ýöne bu birnäçe mysal Pawlusyň ony wagtal-wagtal paýlaşandygyny we Hudaýyň ony başgalara bereket bermek üçin ulanandygyny görkezmäge ýeterlikdir.
Hudaý bize Pawlusyň şaýatlygyny paýlaşmak mysalyny galdyrdy, çünki Ol biziň şahsy şaýatlygymyzy ýiten ruhlary Mesihe getirmek (Resullaryň Işleri 22, 26-njy baplara serediň) we imanlylaryň imanynda ösmegine kömek etmek üçin ulanmagymyzy isleýär. Adamlar biziň aýdýan zatlarymyzyň köpüsine garşy çykyp bilerler, ýöne olar şahsy şaýatlygy inkär edip bilmezler. Ol Hudaýdan her birimiz üçin özboluşly paýlaşmak üçin berlen sowgatdyr. Adamlar, Rebbe ynanmasalar-da, Mesihiň biziň durmuşymyzyň bir bölegi bolandygyny we bizi halas edendigini inkär edip bilmezler. Şahsy şaýatlykda güýç bar, we her bir şaýatlyk özboluşlydyr!
Käbirlerimiziň Mesihde imanly boluşymyz barada täsirli şaýatlygymyz bar. Biz örän günäkär geçmişden halas bolan bolup bileris we indi Mesihiň bizi näderejede üýtgedendigini we täze edendigini paýlaşmaga şatdyrys. Käbirlerimiz öz şaýatlygymyzyň gaty gyzykly däldigini pikir edip bileris, ýöne biziň hemmämiziň Hudaýyň bereket üçin ulanyp biljek şahsy şaýatlygymyz bar.
Biz imanlylar hemmämiz Mesihde we Onuň Golgotadaky tamamlan işine iman etmek bilen halas bolduk; emma hiç birimiz Reb tarapyndan doly şol bir ýagdaýlarda ýa-da doly şol bir tejribeler bilen halas bolmadyk. Belki siz çagalykda mesihçi bolansyňyz. Rebbe şükür! Siz ulalanyňyzda we ir ýaşda halas bolanyňyz üçin günäkär durmuşda ýaşamadygyňyz üçin Onuň sizi näderejede gaýgydan gorandygyny paýlaşyp bilersiňiz. Bularyň hemmesi siziň özboluşly şaýatlygyňyzyň bir bölegi. Başgalar durmuşynda soňrak halas bolan bolup bilerler, we olar Rebiň olary günäden we onuň ähli ýykyjy güýçlerinden nädip halas edendigini paýlaşyp bilerler. Her niçigem bolsa, Reb hemmämize şaýatlyk berdi. Reb her birimizi Mesihe Halasgärimiz hökmünde ynanmakda başdan geçiren zatlarymyzy paýlaşmaga ruhlandyrsyn! Goý, bularyň hemmesi Onuň öwgüsine we şöhratyna bolsun.
Üçünji sapa: Üstünlikli Konflikt Çözgüdi
Üçünji sapa Galatýalylar kitabynda birneme gizlin we birneme köpräk düşündiriş talap edýär. Ol konflikt çözgüdi bilen baglanyşykly. Biz Mesihe eýermegiň hemişe ýönekeý ýa-da aňsat däldigini bilýäris; käwagtlar bize düzediş gerek bolýar. Hudaý biziň ýollarymyzy üýtgetmeli bolanymyzda, Öz Sözüni ýa-da başga bir imanlyny biziň üçin Öz islegini görkezmek üçin ulanyp biler.
Galatýalylara ýazylan hatda biz resul Pawlus we başgalar bilen baglanyşykly birnäçe konfliktiň gysgaça agzalýandygyny görýäris. Çözülmeli ýagdaýlar bardy. Nesihat berildi. Düzediş sözi aýdyldy. Netije näme bolardy? Köp wagtlarda başgalar biziň ýalňyşlarymyzy ýa-da kemçiliklerimizi görkezenlerinde, biz gaharlanýarys. Biz özümizi goramak ýa-da belki hüjüme geçmek, beýleki adamyň kemçiliklerini görkezmek bilen reaksiýa bildirýäris. Käwagtlar garşylyk iki adamyň biri-birine garşy kine saklamagy we uzak wagtlap, hatda hiç haçan biri-biri bilen gürleşmezligi bilen gutarýar. Bu bolanda gynançly.
Gün Golaýda
Petrusyň hereketi sebäpli, Pawlus «onuň ýüzüne garşy durdy» (11-nji aýat). Bu, onuň Petrus bilen şahsy duşuşandygyny aňladýardy. Ol hat ýazmady ýa-da başga bir adam arkaly oňa gürlemedi. Häzirki wagtda biz kimdir birine e-poçta, SMS ýa-da hatda telefon jaňy ýaly şahsy däl ýollar bilen garşy çykmaga synanyşyp bileris. Mukaddes Ýazgylar aýdyň: Doganyňyzyň ýanyna gidiň we «onuň ýalňyşyny diňe ikiniziň arasynda aýdyň» (Matta 18:15). Pawlus sözlerinde gaty däl, muny Galatýalylar 2:14-de görüp bileris. Ol Mukaddes Ýazgylaryň ýörelgelerini eldeki ýagdaýa getirdi, bu sözler, şübhesiz, asuda aýdyldy.
Petrus Pawlusa kine sakladymy? Ol Pawlusa az hormat bilen garadymy? Ýok! Biz Petrusyň bu düzedişi kiçigöwünlilik bilen we dogry kabul edendigini görýäris. Ol özüniň ýalňyşandygyny we Rebiň oňa Pawlus arkaly gürleýändigini bildi. Petrus öz ýollaryny düzedip, Rebi begendirmek üçin öz hereketini sazlady. Imanlynyň durmuşynda käwagtlar biz özümizi düzediji ýa-da düzedilýän adam hökmünde tapyp bileris. Düzedişi dogry we hudaýhonlyk bilen bermek we kabul etmek biziň üçin näderejede möhüm.
Biz soňra Petrusyň Pawlusa örän hormatly we söýgi bilen ýüzlenendigini görýäris. Petrus 2 Petrus 3:14-16-da imanlylara ýazyp, şeýle diýdi: «Şonuň üçin, söýgüli doganlar, bu zatlara garaşyp, Onuň tarapyndan parahatlykda, tegmilsiz we aýypsyz tapylmak üçin yhlas ediň; we Rebbimiziň sabyrlylygyny halas boluş hasaplaň – söýgüli doganymyz Pawlus hem, oňa berlen akyldarlyga görä, size ýazdy, ähli hatlarynda hem, olarda bu zatlar barada gürleýär, olarda käbir zatlar düşündirmesi kyn, olary bilimsiz we durnuksyz adamlar öz heläkçiliklerine öwürýärler, Mukaddes Ýazgylaryň galan bölegini hem şeýle edýärler.» Bu sözler arkaly biz Petrus bilen Pawlusyň biri-birleri bilen bagtly gatnaşykda galandygyny anyk bilýäris.
Galatýalylar 2:13-de Pawlus bilen Barnabas arasyndaky başga bir konflikt gysgaça agzalýar. Pawlus Barnabasyň Petrusyň ýalňyş hereketinden täsirlenendigini we şol bir ýalňyşlygy edendigini gördi. Pawlus Petrus bilen ýüzbe-ýüz bolanda, Barnabas bilen hem şol bir ýalňyşlyk barada gürleşen bolmaly. Bu Pawlusyň Barnabas bilen bolan ýeke-täk konflikti däldi. Resullaryň Işleri 15:36-41-de biz Barnabas bilen Pawlus arasynda Barnabasyň ýegeni Ýahýa Mark barada jedeliň bolandygyny öwrenýäris. Pawlus Ýahýa Marky ikinji missionerlik syýahatyna alyp gitmekden ýüz öwürdi, çünki Ýahýa Mark birinji missionerlik syýahatynyň başynda ýüz öwrüp öýüne gidipdi (13:13). Barnabas öz garyndaşyna (Koloseliler 4:10-a serediň) ikinji mümkinçilik bermäge islegliydi, ýöne Pawlus islegli däldi. Jedel örän güýçli boldy (Resullaryň Işleri 15:39), we olar aýrylyşdylar.
Biz olaryň bu jedeli çözüp-çözmändigine geň galýarys. Rebbe şükür: jogap hawa! Biz bu iki hudaýhon Rebbiniň gullukçysynyň arasyndaky konflikt çözgüdiniň yşaratyny 1 Korinflilerde tapýarys, bu hat Galatýalylardaky bu wakalardan soň ýazyldy. 1 Korinfliler 9:5-6-da biz Pawlusdan şeýle okaýarys: «Beýleki resullar, Rebbiniň doganlary we Kefas [Petrus] ýaly, imanly aýaly alyp gitmäge hukugymyz ýokmy? Ýa-da diňe Barnabas bilen meniň işlemän galmaga hukugymyz ýokmy?»
Biz Pawlusyň Korinflilere ilkinji hatyny Galatýalylar 2:13 we Resullaryň Işleri 15:36-41-de ýazylan ähli garşylyklardan soň ýazandygyna ynanýarys. Bu, bu iki imanlynyň öz jedellerine garamazdan biri-birleri bilen gowy gatnaşykda galandygyny görkezýärdi. Bu ýagdaýda bir mesele ýalňyş hereket (Galatýalylar 2) we başga bir mesele pikir tapawudy (Resullaryň Işleri 15) boldy. Biz bu tapawudy öwrenmeli, şol bir wagtda Pawlus bilen Barnabas ýaly biri-birimiz bilen gowy gatnaşykda galmaly.
Konflikt çözgüdiniň soňky mysaly Galatýalylar 2:9-da yşarat edilýär, bu Resullaryň Işleri 13:3 bilen baglanyşykly. Bu konflikt Pawlus bilen Barnabasy, şeýle hem Pawlus bilen Ýahýa Marky öz içine alýardy. Ýaş bolan Ýahýa Mark, Pawlus we Barnabas bilen ilkinji missionerlik syýahatynyň diňe birinji bölegini geçdi. Pawlus, Ýahýa Markyň şol syýahatdan ir gitmegi netijesinde oňa ynamyny ýitirdi (Resullaryň Işleri 13:13). Bize onuň näme üçin ir gideniniň sebäpleri aýdylmaýar. Göräýmäge, onuň näme üçin gidenini bilmegimiz möhüm däl, diňe Pawlusyň gaharlanandygyny we indi onuň bilen syýahat etmek islemeýändigini bilmek möhüm (15:36-41). Pawlus, Ýahýa Mark bilen geçmişde bolan wakany göz öňüne almazdan, ony başga bir missionerlik syýahatyna goşulmaga sylaglamak ýalňyş bolardy diýip hasaplady.
Bu Ýahýa Markyň Pawlus bilen gatnaşygynyň soňy boldumy? Ýahýa Markyň Pawlusyň ynamyny yzyna almak üçin ruhy taýdan ösüşi bolmadymy? Ýahýa Mark Pawlusa kine sakladymy, ýa-da Pawlus Ýahýa Marka kine sakladymy? Rebbe şükür, bu gatnaşyk dikeldildi we saklandy. Pawlusyň Ýahýa Marka bolan ynamy onuň ösüşini görensoň artdy. 2 Timoteos 4:11-de Pawlus şeýle ýazdy: «Marky alyp gel, çünki ol maňa gulluk üçin peýdaly.» Bu dikeldilen gatnaşygy görmek nähili ajaýyp. Uly we ýaş imanlylar bilen şeýle bolmaly. Ýaş Ýahýa Mark, şübhesiz, ruhy taýdan ösdi, we garry resul Pawlus muny gördi. Hudaý Ýahýa Marky ajaýyp ulandy, hatda Hudaýyň Ruhunyň ikinji Hoş Habary ýazmak üçin ulanan ýörite guraly hökmünde-de, Marka görä Hoş Habar. Rebbe şükür!
Üstünlikli konflikt çözgüdiniň bu üç mysaly resul Pawlusyň wagyz eden zatlaryny özüniň hem ýerine ýetirendigini görkezýär. Ol sözüniň üstünden çykdy! Galatýalylar 6:1-2-de biz şeýle okaýarys: «Doganlar, eger bir adam haýsydyr bir ýalňyşlykda tutulsa, siz ruhy adamlar, özüňiziň hem synalmazlygyňyzy göz öňüne tutup, şeýle adamy ýumşaklyk ruhy bilen dikeldiň. Biri-biriňiziň ýüklerini göteriň, we şeýlelik bilen Mesihiň kanunyny ýerine ýetiriň.» Eger biz özümizi başgalarda görýän şol bir kemçiliklere ukyply hasaplasak, Hudaý tarapyndan kiçigöwünlilik bilen hereket etmek we biri-birimize Rebi begendirýän iman ýoluna dolanmaga kömek etmek üçin ulanylyp bileris. Biz biri-birimize kine saklamarys, eýsem sagdyn we ruhy gatnaşyklary dikelderis. «Eger biz Ol ýagtylykda bolşy ýaly, ýagtylykda ýörese, biz biri-birimiz bilen gatnaşykda bolarys, we Onuň Ogly Isa Mesihiň gany bizi ähli günäden arassalaýar» (1 Ýahýa 1:7).
Reb bizi Galatýalylardan alnan bu sapaklar bilen ruhlandyrsyn!
